Mae gwaith ar y gweill i ddatblygu Parc Busnes Llanelwy yn Sir Ddinbych ar gyfer pobol ac anifeiliaid! Mae Asiantaeth Datblygu Cymru yn ehangu cyfleusterau'r Parc ar gyfer creu swyddi newydd a chyfleoedd buddsoddi yn yr ardal, a hefyd yn ceisio darparu cartrefi newydd ar gyfer un o'r anifeiliaid sydd o dan fygythiad mawr yng Nghymru - y fadfall ddŵr gribog.
Hafan ddiogel i'r madfallod
Fe gafwyd hyd i'r madfallod yn byw mewn lle yr oedd yr Awdurdod eisiau datblygu unedau busnes newydd a Thechnetiwm OPTIC arno.
Felly mae staff y Cyngor Cefn Gwlad wedi bod yn gweithio'n glos gyda'r Asiantaeth i symud y dreigiau dŵr bychain yma i hafan ddiogel newydd sydd wedi ei greu yn unswydd ar eu cyfer. Hyd yn hyn, mae'r Awdurdod wedi ail-leoli dros 200 o fadfallod.
Er bod y safle wedi ei chynllunio fel bod yna goridorau a darnau gwyrdd ar gyfer pob math o fywyd gwyllt, ni fydd 8 hectar o dir yn cael eu datblygu o gwbl.
Mae arwyneb arloesol y ffyrdd yn nodwedd o'r safle hefyd ynghyd â'r systemau draenio na fydd yn effeithio mewn unrhyw ffordd ar y madfallod.
Creu'r amodau iawn
Mae 12 o byllau wedi eu creu ac mae chwe chilomedr o ffensys ar gyfer madfallod wedi eu gosod.
Meddai Matthew Ellis, Swyddog Rhywogaethau CCGC yng Ngogledd Ddwyrain Cymru: "Rydyn ni wedi bod yn gweithio'n glos gydag Awdurdod Datblygu Cymru i greu'r amodau iawn ar gyfer y madfallod. Mae'n nhw'n treulio'r gaeaf yn gaeafgysgu mewn lloches cyn mynd i byllau ar gyfer dechrau'r tymor bridio.
"Rydyn ni'n gobeithio y bydd datblygwyr ac awdurdodau eraill yn dysgu pethau newydd yn sgil y prosiect yma, ac yn defnyddio'r technegau newydd mewn safleoedd eraill.
"Mae'r prosiect yma wedi profi bod modd i ni ddatblygu safleoedd arbennig a fydd o fudd i fywyd gwyllt yn ogystal â phobol, bod modd i ni gael jam ar ddwy ochr y frechdan, fel petai," ychwanegodd.
Dywedodd Chris Farrow, Cyfarwyddwr Gweithredol ADC - Gogledd Cymru: "Mae'r Asiantaeth yn ystyried o ddifrif materion sy'n ymwneud â'r amgylchedd a bywyd gwyllt. Mae ein tîm wedi bod y gweithio llawer iawn gyda CCGC i sicrhau bod y madfallod yn cael eu symud yn ddiogel i'r safle newydd ac i rwystro cynefinoedd eraill yn yr ardal rhag cael niwed."
Ffeithiau am fadfallod:
- Mae yna dair rhywogaeth o fadfallod yn y DU - y fadfall ddŵr gribog, y fadfall ddŵr gyffredin a'r fadfall ddŵr balfog.
- Croen dafadennog du sydd gan y fadfall ddŵr gribog, gyda chrib tonnog uchel ar hyd ei chefn. Lliw oren neu felyn sydd ar ei bol, fel arfer - ffordd o rybuddio darpar ysglyfaethwyr ei bod yn wenwynig.
- Maen nhw'n bwyta unrhyw beth dan haul, cyn belled ag y medran nhw ei wthio i'w cegau!
- Dim ond mewn pyllau heb bysgod sy'n bwyta penbyliaid y gall madfallod fyw.
- Rhaid cael trwyddedau gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru cyn y cewch chi gyffwrdd a symud madfallod