Sôn mae gweddill yr erthygl am y diffyg cefnogaeth y mae ysgolion yn ei gael gan rieni rhai plant a nifer gynyddol yr achosion o rieni yn ymosod yn gorfforol neu'n eiriol ar athrawon a phenaethiaid.

Mae ymddygiad y rhieni hyn yn un ffactor (ymysg nifer fawr o rai eraill) am y diffyg disgyblaeth a geir mewn cymaint o ysgolion bellach. Fe awn i ymhellach a dweud bod rhieni fel hyn i'w beio am lawer o achosion o ddiffyg disgyblaeth y tu allan i'r ysgolion hefyd.

Diffyg parch at bobol ac eiddo
Clywais a darllenais yr wythnos hon am sawl enghraifft o ddiffyg parch at bobol ac eiddo, megis y Clwb Pêl-droed, gan lafnau ifanc, ac rwy'n gwybod am deuluoedd yn nhref Dinbych sy'n dioddef ymddygiad anghymdeithasol gan blant yn rheolaidd.

Beth, tybed, fyddai ymateb rhieni'r plant hyn petaen nhw'n cael eu dal? A fydden nhw, fel ni, wedi eu brawychu gan weithredoedd eu plant? Neu a fydden nhw, efallai, yn malio dim ac yn ceisio eu hesgusodi a'u hamddiffyn?

Gwrthgyferbyniad llwyr i hyn oedd y prynhawn Sadwrn a dreuliais i yn Eisteddfod yr Urdd (Cynradd) Sir Ddinbych. Neuadd Ysgol Glan Clwyd yn orlawn o ddisgyblion brwdfrydig a thalentog, a rhieni a theuluoedd cyfan yno i'w cefnogi a'u hannog ymlaen.

Dim cythraul canu
Braf hefyd oedd gweld y cystadleuwyr yn ymwneud â'i gilydd, heb awgrym o gythraul canu. Unwaith eto roedd safon y cystadlu yn eithriadol o uchel; gobeithio'n wir y bydd y cystadlu brwd rhwng ysgolion yn parhau, gyda phob disgybl ymhob ysgol yn parhau i gael cynnig cyfle i gymryd rhan.

Tra'n gwrando ar y cystadlu fedrwn i ddim peidio cofio am y siom llynedd pan na chafwyd eisteddfodau Sir na Chenedlaethol. Does ond gobeithio bod cwmwl clwy'r traed a genau wedi mynd heibio unwaith ac am byth.

Roedd y talent oedd i'w weld yn perfformio yn fy atgoffa hefyd o'r prinder sylw a roddir i'n cornel ni o Gymru gan y cyfryngau! Ymddengys i mi yn aml bod ambell gornel o'n gwlad yn hawlio mwy o oriau mewn rhaglenni teledu a chyfresi di-ri wedi eu lleoli yn yr un hen ardaloedd.

Fedrwch chi feddwl am unrhyw gyfres deledu wedi ei lleoli yng ngogledd ddwyrain Cymru? Cofiwch, efallai mai arnom ni mae rhan o'r bai. Tybed ydym ni yn y rhan hon o'r Wlad yn gwthio ein hunain ddigon?

Yn ystod fy nghyfnod fel Ysgrifennydd Y Bigwn daeth adroddiadau yn fisol, bron, am grantiau loteri a chyrff eraill wedi eu dyfarnu tuag at bob math o gynlluniau clodwiw.

Dim digon o arian i'r ardal
Ond yr hyn a'm tarodd bron bob tro oedd cyn lleied o'r arian oedd yn dod i Sir Ddinbych (neu'r hen Glwyd). Go brin mai cynllun bwriadol yw hyn i amddifadu'r rhan hon o'r wlad - felly rhaid casglu mai diffyg ceisiadau sy'n gyfrifol.

Da clywed, felly, am gynlluniau uchelgeisiol i ddenu arian sylweddol gan Gyngor y Celfyddydau i ddatblygu Canolfan Gelfyddydau Llanelwy, wedi ei leoli yn Ysgol Glan Clwyd.

Dyma gynllun ddylai roi cyfleusterau modern i gynnal pob math o weithgareddau celfyddydol yn y cylch - ac er nad yw yn gwasanaethu plant y dref. A dyna ni yn ôl at y plant! Rhoi cyfle iddyn nhw wneud rhywbeth amgenach gyda'u horiau hamdden - gyda chefnogaeth rhieni sy'n poeni am yr hyn mae eu plant yn ei wneud!