BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Papurau Bro

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Ddwyrain

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Oriel yr Enwogion

Trefi

Hanes

Lluniau

Dweud eich dweud

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
»Turn ON
Troi YMLAEN
»What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

Y Bigwn
Yr Athro Davies a'i wraig, Helen, wrth y ddesg yn eu cartref yn Coogee, ger Sydney.Haydn Cae Drain - Arch-dderwydd Awstralia?
Faint o'n darllenwyr sy'n cofio Haydn Cae Drain? Fferm rhwng Trefnant a Henllan yw "Cae Drain", a Haydn Lloyd Davies yw'r un a enwyd uchod.

Fe'i anwyd yn Llanrhaeadr ym Mochnant yn 1927, ond collodd ei fam yn ifanc iawn a symudodd i Ddinbych i fyw gyda'i Nain. Yn dilyn ei marwolaeth hi, aeth i fyw gyda'i fodryb a'i ewythr yng Nghae Drain yn 1941.

Bu'n ddisgybl yn Ysgol Ramadeg Dinbych rhwng 1938 a 1946, a daeth i adnabod cyfoedion fel Dr Gwyn Thomas, Bobi Owen a sawl un arall. Treuliodd ddwy flynedd ym Myddin Prydeinig y Rhein o 1945 ymlaen, gan orffen ei wasanaeth fel Sarjant - Hyfforddwr yng Nghorfflu Addysg Brenhinol y Fyddin.

Oddi yno aeth i Brifysgol Lerpwl i astudio am flwyddyn yng Nghyfadran Milfeddygaeth y Coleg, cyn bugeilio am flwyddyn yn Llandegla. Aeth ymlaen i ennill Gradd BSc gydag anrhydedd ym Mangor yn 1954, ac yna ymfudodd i Awstralia yn 1955 i redeg fferm ddefaid anferth a dod, yng nghyflawnder amser, yn Athro Astudiaethau Bugeiliol (Amaethyddiaeth) ym Mhrifysgol NSW, Sydney.

Mae bellach wedi ymddeol o'i swydd ac o redeg y fferm, ond mae'n parhau yn ddyn prysur. Derbyniais ddau lun gan Dr Gwyn yn ddiweddar, a dywedodd fod yr Athro Davies yn "dipyn o gymeriad". Clywais hanesyn neu ddau amdano i brofi hyn. Cysylltais â'r Athro drwy e-bost, ond nid yw'n awyddus inni gyhoeddi'r straeon, rhag creu embaras i eraill, efallai!

O'r wybodaeth a dderbyniais gan Dr Gwyn ac o Awstralia, mae'n ymddangos mai'r Athro Davies yw Archdderwydd Gorsedd Cymry Awstralia ac yn Ddirprwy Uwch-Gynullwr Cyngor Celtaidd Awstralia.

Fel "Arch-Dderwydd" y mae'n arwain Gweddi'r Orsedd o'r Maen Llog yng Ngŵyl Geltaidd Glen Innes. Gellir dadlau mai hon yw'r ŵyl Geltaidd fwyaf blaenllaw yn y wlad. Fe gynhelir yr Ŵyl hon yn flynyddol ar Galan Mai, i gydnabod cyfraniad y Celtiaid tuag at fywyd diwylliannol, cymdeithasol, diwydiannol, addysgiadol a chrefyddol Awstralia er 1788.

Ar y Sul ceir cyfle i'r cymunedau Celtaidd unigol gynnal eu defodau traddodiadol eu hunain. Yn naturiol ddigon, seremoni'r Orsedd a gynhelir gan y Cymry, gan gynnwys Gweddi'r Orsedd a'r Alwad am Heddwch.

Mae'r llun uchod yn dangos yr Athro Davies a'i wraig, Helen, wrth y ddesg yn eu cartref yn Coogee, ger Sydney.


0
C20
Pobol y Cwm0
Learn Welsh0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy