BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Papurau Bro

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

Gogledd Ddwyrain

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Oriel yr Enwogion

Trefi

Hanes

Lluniau

Dweud eich dweud

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
»Turn ON
Troi YMLAEN
»What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

Y Bedol
Emrys Williams a'i atgofionDathlu canmlwyddiant yr Achos
Awst/Medi 2007
gan John P Lyons
Ar bnawn Sul hyfryd o haf ar y 3ydd Mehefin, 2007 cefais y fraint o lywyddu dathliad canmlwyddiant yr Achos Presbyteraidd Gymraeg yn Eglwys fach Ellesmere Port.
Llanwyd yr adeilad gan aelodau, cyn aelodau, pobl y fro a chynrychiolwyr eglwysi Caer, Lerpwl a Phenbedw.

Croesawyd ni gan y Gweinidog, y Parchedig T. R. Wright ac yr oedd yna deimlad o lawenydd a dio1chgarwch yn y gynulleidfa. Aelodaeth fechan Gymraeg sydd yn Westminster Road a rhai ohonynt â chysylltiadau gyda'r tadau a ddechreuodd yr Achos ond am mae hi ydyw'r unig gapel yn y fro erbyn hyn mae'r trigolion Saesneg wedi ymuno ac yn mwynhau'r awyrgylch unigryw.

Angor yr holl weithgareddau ydyw Mr Emrys Williams a ddilynodd ei dad, Watkin Williams i'r swydd. Dyn amryddawn iawn ydyw Emrys yn arlunydd, yn gantor, yn gyfansoddwr ac ef oedd yn arwain côr y cylch, Westminster Singers yn y dathliad, yn cynnwys rhyw ddeg-ar-hugain o ferched a dynion.

Darllenwyd o'r Ysgrythurau gan Mrs Olwen Dodd, Great Sutton sydd a chysylltiadau a dechrau yr achos ac wedi bod yn aelod ar hyd ei hoes a Mr Alun Ogwen Jones, Bethesda, a fu yn aelod yn yr Eglwys yn y pumdegau, ef yn Gyn Lywydd Cymdeithasfa'r Gogledd.

Oherwydd natur ieithyddol y gynulleidfa roedd yr emynau a'r darlleniadau ysgrythurol yn y Cymraeg a'r Saesneg yn wir 'roedd pob peth yn ddwyieithog ac yn gweddu i'r dim. Gweddïodd y Parchedig Rhys ab Ogwen Jones, Ponciau a fu'n bugeilio'r Eglwys, drosom mewn diolchgarwch am yr etifeddiaeth a gafwyd ac sydd yn parhau.

Adroddwyd hanes cynnar yr Achos gan Emrys Williams ac yna hanes yr hanner canrif olaf gan Mr Clifford Owen, Llanfairfechan, cyn-flaenor yn yr eglwys. Hanes ymroddiad, llanw a thrai fel braidd ym mhob man. Diddorol ac unigryw iawn yw'r stori ac yn wahanol i Eglwysi mawr Penbedw a Lerpwl gyda aelodaeth niferus a phobol cefnog iawn i hybu'r achos. Mae'r hanes yn haeddu ei gyfnodi ar gyfer y dyfodol.

Cawsom bregeth rymus gan y Parchedig Ddr D. Ben Rees ar adnod 32 o pennod 12 o'r Efengyl yn ôl Luc "Peidiwch ac ofni fy mhraidd bychan, oherwydd gwelodd eich Tad yn dda roi i chwi'r deyrnas" roedd mewn 'hwyl'; yn taranu; yn bygwth, yn ein atgofio o'n dyletswyddau ond ar yr un pryd yn ein cysuro. Teimlais fod yna bregethau o'r fath wedi tynnu Cymry Ellesmere Port i'r capel yn yr oesau a fu i gael eu porthi a'r moddion melys, chwerw a bendithiol!

Wedi'r gwasanaeth cawsom wahoddiad i de yn y festri gan Mrs Olwen Dodd a gwragedd y capel. Olwen yn ddisgynnydd i rhai a fu'n sefydlu yr achos yn Westminster Road.

Bu hen sgwrsio am oesau a fu a chanmoliaeth am ganu'r côr ac hefyd ymroddiad y gynulleidfa yn atgofio Emrys Williams fel y byddai pobol yn cynnull oddi allan i'r capel i wrando ar y canu ac yna yn aros i wrando ar ganu'r emynau yn y stryd wedi'r oedfa! Roedd yr aelodau wrth eu bodd yr gyda'r dathliad a ninnau a ddaeth atynt yn gorfoleddu yn y gwasanaeth canmoladwy.


0
C20
Pobol y Cwm0
Learn Welsh0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy