BBC HomeExplore the BBC
Mae’r dudalen yma wedi cael ei harchifo ac nid yw’n cael ei diweddaru bellach. Mwy am dudalennau sydd wedi eu harchifo.

LLUN
17eg Tachwedd 2014
Hygyrchedd
Geiriau Yn Unig
Papurau Bro

BBC Homepage
BBC Cymru
BBC Lleol

CymruGoOrGoDdCanolDeOrDeDd
»

De Ddwyrain

Newyddion Lleol

Chwaraeon

Y Tywydd

Teithio

Digwyddiadau

Papurau Bro

Trefi a dinasoedd

Oriel yr Enwogion

Hanes

Lluniau

Gwegamerâu

Eich Llais

BBC Vocab
OFF / I FFWRDD
»Turn ON
Troi YMLAEN
»What is VOCAB? Beth yw GEIRFA?

Ymateb

Cymorth

Wedi mwynhau'r ddalen hon?
Anfonwch hyn at gyfaill!

Clochdar
Dadorchuddio'r plac glas i goffau Linton a'i orchest wrth ennill pencampwriaeth seiclo'r byd yn Ffrainc ym 1895Dadlennu plac i Bencampwr y Byd
Rhagfyr 2009
Ychydig o bencampwyr y byd mewn unrhyw agwedd o chwaraeon y gellir dweud amdanynt eu bod yn hanu o Gwm Cynon, and dyna hanes Arthur Linton o Aberaman
Bu cartref y teulu yn 218 Cardiff Rd, Aberaman (slop fferyllydd Shepperd's heddiw) ac ar yr 2il o Hydref dadorchuddiwyd plac glas i goffau Linton a'i orchest wrth ennill pencampwriaeth seiclo'r byd yn Ffrainc ym 1895, ar adeg pan oedd y gamp hon yn ei 'babandod'. Tua'r un pryd, fe wnaed braslun ohono gan yr arlunydd enwog Toulouse-Lautrec.

Roedd Linton yn un o garfan o ddynion ifanc yn Aberaman y dyddiau hynny a ddaeth yn fyd-enwog fel arloeswyr seiclo rhyngwladol. Ymysg y lleill bu ei frawd Tom a hefyd Jimmy Michael. Cofir am deulu'r olaf yn yr ardal hyd heddiw yn enw'r cae pêl-droed lleol - 'Mike's Field'. Ymhlith selogion y byd seiclo mae enwau'r Lintons a Jimmy Michael yn dal ar gof a chadw. Ceir ffenest goffa iddynt yn eglwys St. Margaret, Aberaman yn ogystal - yr unig un yn y byd i seiclwyr rhyngwladol fe ddwedir.

Dadorchuddiwyd y plac glas newydd fis Hydref yn eglwys St Margaret gan Faer Rhondda Cynon Taf cyn ei osod ar furiau'r slop yn 218 Cardiff Rd. (lle y'i gwelir bellach). Daeth nifer o ddisgynyddion y Lintons - o Gwmdâr, Llundain, Essex a Lincoln - i'r eglwys am yr achlysur a siaradodd Stuart Stanton o Sheffield (a Thredegar cyn hynny), arbenigwr ar hanes seiclo ym Mlhrydain, am bwysigrwydd y Lintons a'u cyfoedion yn natblygiad y gamp ar lefel ryngwladol. Digwyddiad anarferol a diddorol oedd y dadorchuddiad hwn, ac yn un a ddylai fod wedi cael mwy o sylw nag a gafwyd yn y wasg. Gwelir ambell lun o'r diwrnod gyda'r darn hwn.

I'r sawl sydd â diddordeb yn yr hanes, fe ddaw ail gyfle i glywed Stuart Stanton - siaradwr difyr a gwybodus - pan ddaw i ddarlithio i Gymdeithas Hanes Cwm Cynon am 7.15 yr hwyr ar y 18fed Chwefror 2010. Bryd hynny, fe fydd yn traethu ar y testun "Sut y Dyfeisiwyd Seiclo Rhyngwladol yn Aberaman"; ac mae disgwyl eto i nifer o ymwelwyr o bell fod yn bresennol y noson hon.


0
C20
Pobol y Cwm0
Learn Welsh0
BBC - Cymru - Bywyd - Pobl - A-B


About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy