రక్తహీనత: మన శరీరంలో రక్తం ఎందుకు తగ్గిపోతుంది, మళ్లీ పెరగాలంటే ఏం చేయాలి?

భారత్‌లో పురుషులలో 25%, మహిళల్లో 57%, పిల్లల్లో 67%, గర్భిణుల్లో 52% మందిని రక్తహీనత వెంటాడుతోంది. దీని గురించి అందరికీ అవగాహన చాలా అవసరం.

అయితే, చాలా మంది రక్తహీనత అనేది సాధారణమైన విషయమే అని భావిస్తుంటారు. అసలు ఈ సమస్యను పరిష్కరించే ప్రయత్నాలే చేయరు.

కానీ, రక్తహీనత వల్ల ఆ వ్యక్తి శక్తి సామర్థ్యాలపై ప్రభావం పడుతుంది. శరీరంలోని అన్ని భాగాలకు ప్రాణ వాయువును సరఫరా చేసే రక్తంలోని ఎర్రరక్త కణాలలోని హీమోగ్లోబిన్ తగ్గడం వల్ల అనేక ఆరోగ్య సమస్యలు వస్తాయి.

రక్తహీనత వల్ల త్వరగా అలసిపోవడం, నీరసం, ఆయాసం, గుండె దడ, కాళ్ళ వాపులు లాంటి సమస్యలతో ఇబ్బంది పడతారు.

రోగనిరోధక శక్తి తక్కువ అవ్వడం వల్ల, ఏదైనా ఆరోగ్య సమస్య కలిగితే, మిగతా వారి కన్నా రక్తహీతన బాధితులు ఎక్కువ ఇబ్బంది పడతారు. గుండె మీద ఒత్తిడి పెరిగి, గుండె వాపు కలిగి ప్రాణాపాయం కూడా సంభవించవచ్చు.

రక్త హీనత ఉన్న మహిళలు గర్భం దాల్చినపుడు, బిడ్డ తక్కువ బరువుతో పుడుతుంది. మరోవైపు కాన్పు తర్వాత చాలా నీరసంగా అయ్యి ఇబ్బంది పడుతుంటారు. చాలా సార్లు రక్తం ఎక్కించాల్సిన పరిస్థితి కూడా వస్తుంది.

ఇక్కడ గమనించ వలసిన విషయం ఏమిటంటే, ఒకసారి ఎక్కించిన రక్తం కేవలం 4 నెలలు మాత్రమే ఉంటుంది. ఆ లోపు మన శరీరంలో రక్త కణాల ఉత్పత్తి మెరుగు పడేలా చేయగలగాలి. లేదంటే తరుచూ రక్తం ఎక్కించే అవసరం, ఆ పైన, దాని వల్ల అనేక ఇతర ఇబ్బందులు కలుగుతాయి.

‘‘సరిగ్గా తినదు కాబట్టి ఎప్పుడూ రక్తం తక్కువ ఉంటుంది’’అనేది మనం తరుచూ వినే మాట. నిజానికి తినకపోవడం వల్ల రక్తహీనత ఉండదు. రక్త హీనత వల్ల ఆకలి ఉండదు, కాబట్టి తినరు.

‘‘బియ్యం తింటుంది, బల్పాలు, లేక చాక్ పీసులు తింటుంది కాబట్టి రక్తం తగ్గిపోతుంది’’అని కూడా అంటుంటారు. నిజానికి రక్త హీనత వల్ల, అలాంటివి తినాలి (PICA) అనిపిస్తూ ఉంటుంది.

రక్తహీనతకు అనేక కారణాలు ఉండవచ్చు. సులువుగా అర్థం అవ్వడానికి వాటికి మూడు రకాలుగా వర్గీకరించవచ్చు.

రక్త హీనత ఎందుకు వస్తుంది?

అధిక రక్తస్రావం

రక్త కణాల ఉత్పత్తి తగ్గడం

రక్త కణాలు ఎక్కువగా నాశనం అవ్వడం:

కారణాలను తెలుసుకొని, వాటికి తగిన చికిత్స తీసుకుంటేనే, ఈ మసస్య నుంచి శాశ్వత పరిష్కారం లభిస్తుంది. తాత్కాలికంగా రక్తం పెరిగే మందులు వేసుకుంటూ ఉండడం, లేక, రక్తం ఎక్కించుకోవడం అనేది అన్ని సందర్భాలలో సరయిన పరిష్కారం కాదు.

కాబట్టి, రక్త హీనత సాధారణ సమస్యగా కొట్టి పడేయకుండా, దాని వెనుక గల కారణాన్ని కనుక్కునే ప్రయత్నం చేయాలి.

ఆయాసం వస్తుంది అంటే, ఎందుకు అనే ప్రశ్న..

రక్త హీనత ఉంది.. అంటే, ఎందుకు అనే ప్రశ్న..

ఐరన్ లోపం వల్ల.. అంటే.. అది ఎందుకు.. అనే ప్రశ్న..

ఇలా.. లక్షణాలను కాకుండా, కారణాలను తెలుసుకొని, వాటిని తొలిగించే ప్రయత్నం చేయడం వల్ల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడు కోవచ్చు.

మగవారిలో మరింత అప్రమత్తం.!

రక్త హీనత ఆడవారిలో సహజం. నెల సరి ఎక్కువ అవుతుందా, లేక ఆహారంలో సరిపడా పోషకాలు తీసుకోవడం లేదా అని ఆలోచించాలి. మందులు వాడుకోవాలి. కానీ, అది మగ వారిలో కనిపిస్తే కచ్చితంగా కారణం కోసం వెతకాలి.

50 సంవత్సరాల వయసు దాటిన మగవారిలో రక్తహీనతకు గల ఒక ముఖ్య కారణం, కడుపులో క్యాన్సర్. అందుకే, మగ వారిలో రక్త హీనత ఉంటే, తప్పకుండా కారణం ఏంటి అని తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేయాలి. దానికి ఎండోస్కోపీ, అవసరమైతే కొలనోస్కోపీ చేయవలసి ఉంటుంది. అలాంటి వారికి కొద్ది రోజులు ఆలస్యం చేసినా పరిస్థితి చెయ్యి జారీ పోయే ప్రమాదం ఉంది.

మద్యం బాగా తాగే వారిలో అయితే విటమిన్ బీ12 లోపం వల్ల, బీపీ, షుగర్ వంటి ఏదైనా దీర్ఘ కాలిగ జబ్బులతో బాధ పడుతున్న వారిలో అయితే, మూత్రపిండాల సమస్యల వల్ల, రక హీనత కలిగే అవకాశముంటుంది.

అన్ని సందర్భాల్లో కారణం కచ్చితంగా తెలియక పోవచ్చు. కానీ, తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేయడం అనేది ఆరోగ్యానికి మంచిది.

(రచయిత వైద్యురాలు)

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్, ట్విటర్‌లలో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)