థైరాయిడ్ సమస్య ఎందుకు వస్తుంది? మందులు వాడుతున్నా తగ్గకపోతే ఏం చేయాలి?

థైరాయిడ్ సమస్య

ఫొటో సోర్స్, Getty Images

    • రచయిత, డా. ప్రతిభాలక్ష్మి
    • హోదా, బీబీసీ కోసం

థైరాయిడ్ ఒక దీర్ఘ కాలిక సమస్య. భారత దేశంలో ప్రతి పది మందిలో ఒకరి కన్నా ఎక్కువ మంది థైరాయిడ్ సమస్యతో ఇబ్బంది పడుతున్నారు.

ఈ సమస్య మగవారిలో కన్నా, ఆడవారిలో దాదాపు రెట్టింపు కనిపిస్తుంది.

గొంతు ముందు భాగంలో ఉండే థైరాయిడ్ గ్రంథి నుంచి ఉత్పత్తి అయ్యే హార్మోన్ ప్రభావం శరీరంలోని దాదాపు ప్రతి అవయవం మీదా ఉంటుంది.

ఈ హార్మోన్ ఉత్పత్తి తగ్గితే హైపో థైరాయిడ్ అని, అధికంగా అయితే హైపర్ థైరాయిడ్ అని అంటారు. హైపో థైరాయిడ్ సమస్య హైపర్ థైరాయిడ్ కన్నా అయిదు రెట్లు అధికంగా ఉంది.

థైరాయిడ్

ఫొటో సోర్స్, Getty Images

పిల్లల్లో తెలివితేటలపై ప్రభావం

గర్భిణుల్లో ఈ సమస్యను ముందుగా గుర్తించకపోతే, పుట్టే పిల్లల్లో మేధాపరమైన లోపాలు ఉండవచ్చు. చిన్న తనంలోనే ఈ సమస్య గుర్తించడం మంచిది. లేదంటే, పిల్లల ఎదుగుదల శారీరకంగానే కాదు, మానసికంగానూ మందగించే ప్రమాదం ఉంది.

కాబట్టి థైరాయిడ్ సమస్యను ఆలస్యం చేయకుండా గుర్తించి, దానికి సరైన చికిత్స పొందడం చాలా ముఖ్యం.

థైరాయిడ్ రక్త పరీక్ష రిపోర్ట్ ఎన్నో విషయాల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, గత నెలలో కొన్ని రోజులు మందులు వేసుకోకపోయినా, ఈ మధ్య కాలంలో ఏమైనా ఇన్ఫెక్షన్ లేక జ్వరం వచ్చినా, ల్యాబ్ నమ్మకమయినది కాకపోయినా, ఆ రిపోర్ట్‌తో ఎలాంటి నిర్ధారణకు రాలేము.

కాబట్టి కేవలం పేపర్ మీద ఉన్న నంబర్లను చూసి చికిత్స సూచించడం సరి కాదు. రోగిని వైద్యులు పరిశీలించి, వారిలో లక్షణాలను బట్టి మాత్రమే సరైన చికిత్స అందించగలరు.

థైరాయిడ్

ఫొటో సోర్స్, Getty Images

లక్షణాలు ఇవీ..

ముందుగా థైరాయిడ్ లక్షణాల గురించి తెలుసుకుందాం. ఆ తరవాత మందులు వాడుతున్నా, థైరాయిడ్ సాధారణానికి రాకపోవడనికి గల కారణాలు తెలుసుకుందాం.

హైపో థైరాయిడ్ లక్షణాలు: నీరసం, మలబద్ధకం, చర్మం, వెంట్రుకలు పొడిబారడం, ఎక్కువ నిద్ర, బరువు పెరగడం, నెలసరిలో రక్తస్రావం ఎక్కువగా లేక తక్కువగా అవ్వడం, గర్భస్రావం, చలిని తట్టుకోలేక పోవడం, గుండె తక్కువ సార్లు కొట్టుకోవడం, జుట్టు రాలడం, థైరాయిడ్ గ్రంథి వాపు (goitre) తదితర లక్షణాలు ఉంటాయి.

హైపర్ థైరాయిడ్ లక్షణాలు: ఆకలి ఎక్కువ అవ్వడం, బరువు తగ్గడం, చెమటలు ఎక్కువ పట్టడం, చిరాకు, స్థిమితం లేకపోవడం, నిద్ర లేమి, నీరసం, ఎక్కువసార్లు విరేచనం అవ్వడం, నెలసరిలో రక్తస్రావం తక్కువగా అవ్వడం, వేడిని తట్టుకోలేక పోవడం, గొంతు ముందు వాపు, గుండె దడ అనిపించడం, కళ్ళు పెద్దవిగా అవ్వడం, చేతులు వణకడం వంటివి కనిపిస్తుంటాయి.

వీడియో క్యాప్షన్, థైరాయిడ్ సమస్య మగవారిలో కన్నా, ఆడవారిలో దాదాపు రెట్టింపు కనిపిస్తుంది.

థైరాయిడ్ రిపోర్టులో కనిపించే T3, T4 స్థాయిలు అనేవి మన శరీరంలోని అవయవాల జీవక్రియలకు సంబంధించినవి. అయితే, T3, T4 తయారీకి TSH ( థైరాయిడ్ స్టిములేటింగ్ హార్మోన్) అనేది అవసరం.

ఎప్పుడైతే శరీరంలో T3, T4 తగ్గుతాయో, అప్పుడు వీటి ఉత్పత్తిని పెంచడానికి TSH ఎక్కువగా విడుదల అవుతుంది. అందుకే హైపో థైరాయిడ్‌లో, T3, T4 తక్కువగా, TSH ఎక్కువగా ఉంటుంది. హైపర్ థైరాయిడ్‌లో పరిస్థితి దీనికి భిన్నంగా ఉంటుంది.

మందులు వాడుతున్నా, హైపో థైరాయిడ్ అదుపులో ఉండకపోవడానికి అనేక కారణాలు ఉండవచ్చు.

  • ముఖ్యంగా ట్యాబ్లెట్లు ప్రతి రోజూ క్రమం తప్పకుండా వేసుకోవాలి. మధ్యలో కొద్ది రోజులు మానేసినా, దాని ప్రభావం TSH స్థాయి మీద ఆరు వారాల వరకు ఉంటుంది.
  • ప్రతి రోజూ ఉదయాన్నే థైరాయిడ్ టాబ్లెట్ వేసుకున్నాక, కనీసం అర్ధ గంట వరకు ఎటువంటి ఆహారం తీసుకోకూడదు. పాలు, టీ, కాఫీ కూడా తాగకూడదు. అవేవి తీసుకున్నా, టాబ్లెట్ పూర్తిగా ఒంట పట్టదు. దాని ప్రభావం సంపూర్ణంగా ఉండదు.
  • థైరాయిడ్ ఒక హార్మోన్ అవ్వడం వల్ల, ఆ టాబ్లెట్ చేతితో తాకినా కూడా దాని ప్రభావం తగ్గిపోయే అవకాశం ఉంది. అదీ తడి చేతితో తాకితే, ఆ టాబ్లెట్ ప్రభావం ఇంకా ఎక్కువ తగ్గిపోతుంది. కాబట్టి, ఉదయం మొహం కడుక్కున్న వెంటనే టాబ్లెట్ వేసుకునే తొందరలో, తడి చేతితో టాబ్లెట్ తాకకూడదు.
  • అలాగే థైరాయిడ్ టాబ్లెట్ వేసుకున్నాక ఇతర టాబ్లెట్స్ వేసుకోవడం వల్ల కూడా, దాని ప్రభావం తగ్గిపోయే ప్రమాదం ఉంది. ముఖ్యంగా ఖాళీ కడుపున వేసుకునే అసిడిటీ/ గ్యాస్ టాబ్లెట్, లేక రక్తం పెరగడానికి వేసుకునే ఐరన్ టాబ్లెట్..
  • థైరాయిడ్ టాబ్లెట్లకు ఎండ తగలడం వలన కూడా వాటి ప్రభావం తగ్గిపోగలదు. కాబట్టి వాటిని ఎండ తగలని స్థలంలో పెట్టుకోవాలి.

థైరాయిడ్ నార్మల్ కావడం లేదుని, డోస్ పెంచే ముందు ఇవన్ని కారణాలు దృష్టిలో పెట్టుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఇవేవీ కారణాలు లేకపోయినా, థైరాయిడ్ స్థాయి సాధారణానికి రాలేదు అంటే, అప్పుడు కచ్చితంగా వైద్యులను సంప్రదించి టాబ్లెట్ డోస్ పెంచుకోవాలి.

హైపో థైరాయిడ్ సమస్యకు మందులు వాడుతున్న వారు, గర్భం దాల్చినప్పుడు, టాబ్లెట్ డోస్ పెంచాల్సి వస్తుంది.

వీడియో క్యాప్షన్, జనరిక్ మందులు: 50-90 శాతం తక్కువకు లభిస్తున్నా ఎందుకు తక్కువగా కొంటున్నారు?

నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు...

థైరాయిడ్ గ్రంథిలో వాపు ఉన్నప్పుడు, సంబంధిత రక్త పరీక్ష సాధారణంగా ఉన్నంత మాత్రాన ఎలాంటి సమస్య లేదు అని అనుకోవడానికి లేదు.

రక్త పరీక్ష బాగుండి, గొంతు ముందు భాగంలో గడ్డ లాగా, లేక వాపు లాగా ఉంటే, నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.

అది కొన్నిసార్లు థైరాయిడ్ క్యాన్సర్ లక్షణం అయివుండవచ్చు. కాబట్టి, వెంటనే గొంతు స్కాన్ చేయించడం, అవసరమైతే ఆ వాపు నుండి సూది ద్వారా ముక్క తీసి (FNAC) పరీక్ష చేయడం మంచిది.

థైరాయిడ్ క్యాన్సర్ చాలా రకాలుగా ఉంటుంది. త్వరగా గుర్తించి చికిత్స అందిస్తే, పూర్తి సాధారణ జీవితం గడిపే అవకాశం ఉండవచ్చు. అదే ఆలస్యం జరిగితే పరిస్థితి చేయి జారే ప్రమాదం ఉంది.

సమస్యను సరిగ్గా గుర్తించి, సరైన మందును, సరైన మోతాదులో వాడుతూ, ప్రతి ఆరు నెలలకు ఒక సారి పరీక్ష చేసుకుంటూ, వైద్యుల పర్యవేక్షణలో ఉండడం అనేది థైరాయిడ్ లాంటి దీర్ఘకాలిక జబ్బుల విషయంలో చాలా ముఖ్యం.

(రచయిత వైద్యురాలు. ఆరోగ్య సమస్యలపై అవగాహన కోసమే ఈ వ్యాసం. నిర్దిష్టమైన చికిత్స కోసం నేరుగా వైద్యులను సంప్రదించాలి.)

వీడియో క్యాప్షన్, ఆందోళనగా ఉన్నప్పుడు ఏం చేయాలి?

ఇది కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)