బొల్లి - విటిలిగో: చర్మం మీద వచ్చే తెల్ల మచ్చలకు అందుబాటులో ఉన్న చికిత్సలేంటి?

చర్మం మీద సహజంగా ఉండే రంగు పోవడం, తెల్ల మచ్చలు ఏర్పడడాన్నే విటిలిగో లేదా బొల్లి అంటారు. కొందరి విషయంలో శరీరమంతా ఈ తెల్లమచ్చలు వ్యాపిస్తాయి.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి వంద మందిలో ఒకరిని ఈ సమస్య వేధిస్తోంది. భారత్‌లో మాత్రం, అత్యధికంగా ప్రతి వంద మందిలో అయిదు నుంచి ఎనిమిది మందికి ఈ సమస్య ఉంది.

ఎక్కువగా ఇరవైలలో ఉన్నప్పుడు బొల్లి మొదలవుతుంది. దానికి అనేక కారణాలు ఉంటాయి. వంశ పారంపర్యంగా కూడా ఇది వస్తుంటుంది.

చర్మంలో ఉండే మెలనోసైట్లు (melanocytes) అని పిలిచే ప్రత్యేక కణాలు మెలనిన్(melanin)ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. మన చర్మం రంగుకు ఈ మెలనినే కారణం. దీని స్థాయిలు తగ్గిపోయినప్పుడు బొల్లి (vitiligo) వస్తుంది. దీని వలన చర్మంపై తెల్ల మచ్చలు ఏర్పడతాయి. దీని ప్రభావం ముఖ్యంగా చర్మం, వెంట్రుకల మీద కనిపిస్తుంది.

దీనిని కేవలం ఒక అందానికి సంబంధించిన సమస్యగా పరిగణించకూడదు. ఇది ఆటో ఇమ్యూన్ డిజార్డర్. దీని కారణంగా శరీరంలోని కొన్ని లేదా చాలా ప్రాంతాలలో మెలనోసైట్ల సంఖ్య తగ్గుతుంది. ముఖ్యంగా ఆక్సీకరణ ఒత్తిడి (ఆక్సిడేటివ్ స్ట్రెస్) వల్ల మెలనోసైట్లు నాశనం అవడంతో ఈ సమస్య మొదలవుతుంది.

ఇది అంటువ్యాధి కాదు. బాధితులను తాకడం ద్వారా ఇది వ్యాప్తి చెందదు.

బొల్లి ఎన్ని రకాలు?

బొల్లిలో చాలా రకాలు ఉంటాయి. వీటిని సెగ్మెంటల్, నాన్ సెగ్మెంటల్‌గా వర్గీకరిస్తారు.

కేవలం ఒక్క భాగంలో మాత్రమే ఉంటే దాన్ని సెగ్మెంటల్ అని, అలా కాకుండా చాలాచోట్ల ఉంటే నాన్ సెగ్మెంటల్ అని అంటారు.

నాన్ సెగ్మెంటల్ లో, మళ్ళీ అనేక రకాలు ఉంటాయి.

ఎలా నిర్ధారిస్తారు?

శరీరం మీద కనిపించే తెల్ల మచ్చలను బొల్లి అని అనుకునే ముందు ఇతర కారణాలు ఏమైనా దీని కారణమేమో తెలుసుకోవాలి. ఒక్కోసారి పాత గాయాలు, దీర్ఘ కాలిక దురదతో మొదలుపెట్టి కుష్టు వ్యాధి, కొన్ని రకాల క్యాన్సర్ల వల్ల కూడా ఈ మచ్చలు వస్తుంటాయి.

బొల్లి బాధితులకు ఇతర ఆటోఇమ్మ్యూన్ డిజార్డర్‌లు కూడా ఉండే అవకాశం ఉంది. అంటే, థైరాయిడ్, మధుమేహం, అలోపేషియా ఏరియేటా(కొంత భాగంలో జుట్టు పోవడం), పర్ణీషియస్ అనీమియా (B12 విటమిన్ లోపం), సొరియాసిస్, మొదలైన సమస్యలు బాధితుల్లో కనిపించొచ్చు.

అందుకే వీటికి సంబంధిత లక్షణాలు ఏమైనా ఉన్నాయా అని చూసుకొని, తగిన పరీక్షలు చేసుకోవడం మంచిది.

ఇటీవల నటి మమతా మోహన్ దాస్ కూడా విటిలిగో వల్ల తన రంగు తగ్గిపోతోందని ట్విటర్ వేదికగా వెల్లడించారు.

చికిత్స ఏమిటి?

బొల్లి రకం, దాని వ్యాప్తిని బట్టి చికిత్స ఆధార పడి ఉంటుంది. మందులతోపాటు, బాధితులకు భరోసా ఇవ్వడం, మానసికంగా ధైర్యాన్ని కలిగించడం కూడా చాలా ముఖ్యం.

లేదంటే మానసిక ఒత్తిడి వల్ల రోగి కుంగుబాటులోకి వెళ్ళే అవకాశం ఉంది. చాలా వరకు చికిత్స అనేది మెలనిన్ లోపానికి గల సమస్యపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఎక్కువ మంది బాధితులు దీర్ఘ కాలం చికిత్స తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. పరిస్థితి కొంత మెరుగు అయిన మళ్లీ ఈ సమస్య ఎక్కువ అయ్యే అవకాశం కూడా ఉంటుందని బాధితులకు ముందే తెలియ చేయడం మంచిది. లేదంటే రోగికి సమస్య సరిగా అర్థం అవ్వక, వైద్యుల మీద నమ్మకం పోయే ప్రమాదం ఉంటుంది.

ఎంత సమయం పట్టొచ్చు?

ముఖం, ఛాతి మీద మచ్చలు కొంతవరకు తేలికగానే తగ్గిపోతాయి. కానీ, పెదవులు, అర చేతులు, పాదాల మీద ఉన్న బొల్లి తగ్గడం చాలా కష్టం.

చికిత్స పనిచేస్తుంది అని తెలియడానికి కనీసం రెండు మూడు నెలలు వేచి చూడాలి. సాధారణంగా బాధితులకు అల్ట్రావైలెట్ లైట్ ద్వారా చేసే చికిత్సను సిఫార్సు చేస్తుంటారు. కింద పేర్కొన్న మరికొన్ని చికిత్సలను కూడా వైద్యులు సూచిస్తుంటారు.

ఈ మధ్య కాలంలో మరికొన్ని కొత్త చికిత్స విధానాలు కూడా అందుబాటులోకి వస్తున్నాయి.

ఒత్తిడి ఎక్కువ..

బొల్లి.. ప్రాణాపాయ సమస్య కాదు. అయితే, దీని వల్ల మానసిక ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. అదే ఒక తీవ్రమైన సమస్యగా మారుతుంది.

ప్రపంచ సగటుతో పోలిస్తే, మన దేశంలో ఎక్కువ మంది ప్రజలను ఇబ్బంది పెట్టే ఈ బొల్లి గురించి అవగాహన పెంచుకొని, వైద్యుల సలహా పాటిస్తూ, దీర్ఘ కాలిక చికిత్స తీసుకోవడం అవసరం.

పూర్తిగా తగ్గే అవకాశాలు తక్కువే అయినా, నిరుత్సాహ పడకుండా, దాన్ని అంగీకరించి, సాధారణ జీవితం గడపడం మంచిది.

(రచయిత వైద్యురాలు)

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)