Ҷидоли лафзии Омрико ва Русия бар сари идомаи набардҳо дар Укройн
Image copyrightAFPДар пайи дархости Влодимир Путин, раиси ҷумҳурии Русия, аз давлати Укройн барои таслими нерӯҳояш дар шаҳри истротежики Деболтсефе, сафири Омрико дар Созмони Милали Муттаҳид башиддат ба Русия тохта ва аз Маскав хостааст, ки даст аз тазоҳур дар мавриди рафтораш дар Укройн бардорад.
Оқои Путин рӯзи сешанбе дар боздиде аз Маҷористон ҳамчунин гуфт умедвор аст шӯришиён иҷоза диҳанд сарбозоне, ки дар Деболтсефе асир шудаанд, назди хонаводаҳояшон баргарданд.
Даргириҳои шадиде рӯзи сешанбе дар шаҳри муҳимми Деболтсефе гузориш шуд ва шӯришиён мегӯянд, ки бештари шаҳрро дар дасти худ доранд.
Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид дар ин рӯз хостори поёни фаврии даргириҳо дар ин шаҳр шуд.
Қатъномае, ки сешанбе баъд аз зуҳр тавассути Русия танзим шуда буд ва аз ҳамаи тарафҳо мехост ба тавофуқи оташбас эҳтиром бигзоранд, ба иттифоқи оро тавассути аъзои Шӯро дар Ню-Юрк тасвиб шуд.
'Даст аз тазоҳур бардоред'
Дар пайи тасвиби ин қатънома Сомонто Повер, намояндаи Омрико дар Созмони Милал, хитоб ба Русия гуфт: "Даст аз мусаллаҳ кардани ҷудоиталабон бардоред. Эъзоми садҳо дастгоҳ силоҳи сангин ба он сӯи марз илова бар нерӯҳоятонро мутаваққиф кунед. Даст аз тазоҳур ва инкори корҳое, ки доред мекунед, бардоред."
Ӯ афзуд: "Русия мувофиқатномаҳоеро имзо мекунад ва баъд ҳарчи дар тавон дорад, барои тазъифи онҳо анҷом медиҳад. Русия муддаъии ҳимоят аз ҳокимияти миллии кишварҳост ва баъд тавре рафтор мекунад, ки ингор марзҳои кишвари ҳамсояаш вуҷуди хориҷӣ надорад."
Хонум Повер гуфт "таноқузомез" аст, ки Русия қатъномаи тозаро танзим карда, "дар ҳоле ки аз таъаррузе тамом аёр" дар Укройн ҳимоят мекунад.
Витолӣ Чуркин, сафири Русия дар Созмони Милал, изҳороти хонум Поверро "тавҳиномез" хонд.
Ӯ гуфт: "Аз ибтидои ин буҳрон Русия фаъъолона хостори тавофуқи сулҳ аз тариқи як диёлуги фарогир ва шаффоф байни ҳамаи тарафҳо дар муноқишаи дохилии Укройн шуда."
Ҷӯ Бойден ҳам Русияро ба нақзи мувофиқатномаи Минск муттаҳам кард.
Муъовини риёсати ҷумҳурии Омрико гуфт, ки агар Русия ба нақзи ин тавофуқ идома диҳад, "ҳазина барои Русия афзоиш хоҳад ёфт."
Оқои Бойден пас аз гуфтугӯ бо Петру Пурушенку, раиси ҷумҳурии Укройн, гуфт, ки ӯ "қавиян нақзи оташбас тавассути нерӯҳои ҷудоиталаб дар ҳамоҳангӣ бо нерӯҳои Русия" дар дохил ва атрофи шаҳри Деболтсеферо маҳкум мекунад.
Тавофуқи оташбас ҳафтаи пеш дар шаҳри Минск, пойтахти Белорус, бо миёнҷигарии раҳбарони Олмон ва Русия миёни Русия ва Укройн имзо шуд.
Нозирони байналмилалӣ, ки бар оташбас назорат доранд, натавонистаанд вориди ин шаҳр шаванд.
Деболтсефе барои нерӯҳои ҷудоиталаб ва давлатӣ муҳим аст, чун як хатти оҳани истротежик онро ба ду устони Дунетск ва Луҳонск, ки дар кунтрули шӯришиён аст, васл мекунад.
Петру Пурушенку талошҳои шӯришиён барои гирифтани шаҳрро "ҳамлае" ба оташбас хонд.
Ӯ пас аз гуфтугӯе телефунӣ бо Онгело Меркел, садри аъзами Олмон, дар баёнияе гуфт: "Имрӯз ҷаҳон бояд ҷилави мутаҷовизро бигирад."
Ӯ дар ин баёния, ки дар вебсойти риёсати ҷумҳурӣ мунташир шуд, гуфт: "Ман аз аъзои доими Шӯрои Амният мехоҳам ҷилави нақзи бештари усули бунёдӣ ва муқаррароти Созмони Милал ва як ҷанги тамом аёр дар маркази Урупоро бигиранд.
Набарде 'қобили дарк'
Оқои Путин, ки дар боздиде аз Маҷористон изҳори назар мекард, гуфт умедвор аст мувофиқатномаи оташбас аз сӯи ду тараф риъоят шавад. Вай гуфт, ки аз замони иҷрои тавофуқи оташбас дар рӯзи якшанбе "ба таври қобили таваҷҷуҳе" аз шиддати набардҳо коста шудааст.
Ӯ гуфт, ки ин муноқиша аз тариқи низомӣ ҳал нахоҳад шуд, аммо афзуд, ки ончи дар Деболтсефе дар ҳоли вуқӯъ аст, "қобили дарк ва қобили пешбинӣ" буд.
Ӯ изофа кард "ман умедворам, ки мақомҳои Укройн ҷилави замин гузоштани силоҳҳо аз сӯи сарбозони укройниро нагиранд" ва афзуд, ки агар ин сарбозон таслим шаванд, бояд иҷоза ёбанд назди хонаводаҳояшон баргарданд.
Ҳамзамон, манобеъи огоҳ дар ҷумҳурии худхондаи Дунетск гуфтанд, ки истгоҳи пулис ва истгоҳи қатори Деболтсефе ишғол шуда ва ҳадди ақал 80 дарсади шаҳр таҳти кунтрули шӯришиён аст.
Соири гузоришҳо, ки баъдан мунташир шуд, ҳокист ситоди артиш дар ин шаҳр, ки бисёре аз нерӯҳо дар он мустақар ҳастанд, таҳти муҳосира аст.
Шӯришиён гуфтанд, ки то 300 сарбози укройнӣ дар Деболтсефе таслим шудаанд ва телевизиюни Русия тасовире аз ончи гуфт 72 сарбози асиршудаи укройнӣ ҳастанд, нишон дод.
Укройн гуфт, ки гурӯҳе аз сарбозонаш дар ҷараёни як шабехун асир шудаанд, аммо таслим шудани гурӯҳи бузурге аз онҳоро рад кард.
Артиши Укройн ҳамчунин таъйид кард, ки бахшҳое аз шаҳр дар ихтиёри шӯришиён аст.
Ҳарчанд Деболтсефе барои чанд ҳафта дар маърази табодули оташ будааст, аммо хабарнигорон мегӯянд ин аввалин набардҳои шадид дар дохили шаҳр аст.
Ба гуфтаи созмони ҳуқуқи башари Афви Байналмилалӣ, аксари 25 ҳазор сокини шаҳр қаблан тахлия шудаанд, аммо ба хотири набардҳо ҳудуди ҳафт ҳазор ғайринизомӣ ҳанӯз муваффақ ба фирор нашудаанд.
Оташбасе, ки рӯзи якшанбе ба иҷро гузошта шуд, умуман риъоят шудааст, аммо шӯришиён исрор доранд, ки ин тавофуқ шомили Деболтсефе намешавад, чун тақрибан шаҳрро муҳосира кардаанд.
Ду тараф ҳамчунин ҳанӯз силоҳҳои сангинро аз хатти муқаддами ҷанг ақаб накашидаанд.
