ఖాళీగా ఉండటం మీ బ్రెయిన్‌కి ఎందుకు అవసరం

ఖాళీగా కూర్చో, ఏం చేయకు.. అని ఎవరైనా మీకు చెప్పారనుకోండి, కచ్చితంగా మీకు వెంటనే ఎప్పటి నుంచో పెండింగ్‌లో ఉన్న పనులన్ని గుర్తుకు వస్తాయి.

లేదంటే ఏమైనా మంచి పనులు చేయాలని అనుకుంటూ ఉంటారు.

ఈమెయిల్స్ చెక్ చేయడానికి, పెండింగ్‌లో ఉన్న పనులు చేయడానికి, కుటుంబాన్ని సంరక్షించేందుకు మీకు రోజులో ఉన్న సమయమే సరిపోదని భావిస్తుంటారు. కానీ, ఇది కామన్.

ఒకవేళ ఈ పనులేమీ లేకపోతే, మనం వెంటనే ఆన్‌లైన్‌లో ఏదైనా వెతికేందుకు మొబైల్ డివైజ్‌లకు అతుక్కుపోతాం.

లేదంటే ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్ వంటి సోషల్ నెట్‌వర్క్‌లను తెరచి చూస్తాం. ఇంకా ఖాళీ దొరికితే మనకు నచ్చిన సినిమాలు చూస్తాం.

అయితే కొంతమంది వ్యక్తులు మాత్రం ఖాళీగా ఉండడాన్ని విలువైన ఆప్షన్‌గా భావిస్తున్నారు.

ఖాళీగా ఉండడం గురించి మంచి అభిప్రాయం ఉండదు. కానీ, ఇది మీలో ఉన్న సృజనాత్మకతను పెంచుతుందని న్యూరోసైంటిస్టులు చెప్తున్నారు.

ఒక పనికి కట్టుబడి ఉండటాన్ని, పని ఉత్పాదకతను పెంచుతుందని న్యూరోసైంటిస్టులు తెలిపారు.

కొంత మంది వ్యక్తులు తమ ఆలోచనలతో ఒంటరిగా ఉండటం కంటే, తమకు తాము చిన్నగా ఎలక్ట్రిక్ షాక్ ఇచ్చుకునేందుకు మొగ్గు చూపారని చెప్పిన ఈ ప్రయోగం సైన్స్ జర్నల్‌లో ప్రచురితమైంది.

ఈ ప్రయోగంలో, కొంత మంది వ్యక్కుల్ని ఒక గదిలో 15 నిమిషాల పాటు ఖాళీగా కూర్చోవాలని ఆదేశించారు.

అలా ఖాళీగా కూర్చోలేకపోతే, వారి ముందున్న ఒకే ఒక్క ఆప్షన్. వారి ముందున్న బటన్ నొక్కి, తమకు తాము విద్యుత్ షాక్‌ ఇచ్చుకోవాలి.

వీరిలో 42 మంది పార్టిసిపెంట్లు అంటే సుమారు సగం మంది కనీసం ఒక్కసారైనా బటన్ నొక్కి, విద్యుత్ షాక్ ఇచ్చుకున్నారు.

అంతకుముందు ఒకసారి వారికి విద్యుత్ షాక్ అనుభవం ఉన్నప్పటికీ, ఖాళీగా కూర్చోలేక ఆ బాధనే భరించేందుకు మొగ్గు చూపారు.

వీరిలో ఒకరు 190 సార్ల వరకు విద్యుత్ షాక్‌ ఇచ్చుకున్నారు.

మీ మెదడు ఎల్లప్పుడూ చురుకునే...

మీ మెదడు ఒక రోజులో 24 గంటల పాటు, వారంలో 7 రోజుల పాటు పనిచేస్తూనే ఉంటుంది. ఒకవేళ మీరు నిద్రపోయినా, మీ మెదడు నిద్రపోదు. మిమ్మల్ని సురక్షితంగా ఉంచేందుకు బయట శబ్దాలను వింటుంది. గుర్తిస్తుంది. ఒత్తిడి నుంచి మీకు ఉపశమనమిస్తుంది.

మీకు తెలియని విషయాల్లో కూడా మీరు పరిష్కారాలు కనుక్కునేలా, నిర్ణయాలు తీసుకునేలా మీ మెదడు సహకరిస్తుంది.

ఇది ఎల్లప్పుడూ యాక్టివ్‌గా ఉండే అవయవం. ఈ అవయవం అసలు ఆగిపోవడం కానీ లేదా బ్రేక్ కానీ తీసుకోదు.

కానీ దీనికి కూడా పరిమితులుంటాయని న్యూరోసైంటిస్టులు చెబుతున్నారు.

రోజంతా పనిచేసిన తర్వాత మీ మెదడుని శుభ్రపరిచేందుకు నిద్ర అత్యంత ముఖ్యమైన దానిలో ఒకటి. అయినప్పటికీ నిద్రలో కూడా మీ మెదడు పనిచేస్తూ ఉంటుంది. కానీ, ఒంటరిగా, ఖాళీగా ఉండటం మీ బ్రెయిన్ ఆరోగ్యానికి ఎంతో ముఖ్యం.

ఇటలీలో దీని గురించి మరింత స్పష్టత ఉంది. ఇటలీలో ఏ పనిచేయకపోవడాన్ని తమ సంస్కృతిలో భాగంగా భావిస్తారు. ఏం చేయకుండా ఉండటం అదృష్టంగా భావిస్తారు. వారి జీవితంలో అత్యంత ముఖ్యమైన భాగంగా పరిగణిస్తారు.

ఇది కేవలం ఒక కునుకు వేసినట్టు కాదు, ఏదో తెలియని లోతైన ఫీలింగ్. మీ ఆత్మపరిశీలనకు, స్వాంతనకు మీ జీవితంలో కొంత భాగాన్ని కేటాయించాలి. రోజూ చేసే పనుల నుంచి కాస్త బ్రేక్ తీసుకుని, ఖాళీగా ఉంటూ మీ మెదళ్లకు సహకరించాలి.

సృజనను తట్టి లేపుతుంది..

మిమ్మల్ని మీరు ఎప్పటికప్పుడు ఖాళీగా ఉంచుకోవడం, మీ బ్రెయిన్ ఆరోగ్యానికి ఎంతో అవసరమని అమెరికాలోని రెన్సీలార్ పాలిటెక్నిక్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ కాగ్నిటివ్ సైన్సస్ డిపార్ట్‌మెంట్ రీసెర్చర్, న్యూరోసైంటిస్టు అలిసియా వాల్ఫ్ చెప్పారు.

‘‘ఎప్పుడైతే మీరు పనిచేయడం ఆపివేస్తారో అప్పుడు మీ మెదడు డిఫాల్ట్ మోడ్ నెట్‌వర్క్‌లోకి వెళ్తుంది’’ అని సోషల్ న్యూరోసైంటిస్టులు కనుగొన్నారు. అంటే, ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు మీలో ఉన్న సృజనాత్మకతను తట్టిలేపే ఆలోచనలు వస్తాయి. సరికొత్త ఆలోచనలు పుట్టేందుకు ఇది ఇంక్యుబేషన్ సమయాన్ని అందిస్తుంది.’’ అని ఫోర్బ్స్ పబ్లికేషన్‌కు ఇచ్చిన స్టేట్‌మెంట్లలో వాల్ఫ్ చెప్పారు.

మనం అత్యధికంగా పనిచేయలేనప్పుడు మెదడుకి అత్యంత ఎక్కువగా రెస్ట్ అవసరం పడుతుంది.

అయితే, కొంతమంది ప్రముఖ రచయితలు తమకు ఫర్నీచర్‌ను ఇటుఇటూ జరిపే సమయంలో, స్నానం చేసేటప్పుడు.. లేదంటే గార్డెన్‌లో పిచ్చి మొక్కలు పీకే సమయంలో సృజనాత్మక ఆలోచనలు వచ్చాయని చెప్పినట్టు వాల్ఫ్ తెలిపారు. ప్రేరణగా నిలిచే ఈ మూమెంట్లను ఆమె ఇన్‌సైట్‌గా అభివర్ణించారు.

రంగును బట్టి బీన్స్‌ను వేరుపర్చాలని ఖాళీగా ఉన్న ప్రజలకు రీసెర్చర్లు చెప్పారు.

అలాగే మరో గ్రూప్ వ్యక్తులకు కూడా మరింత ఆకర్షణీయమైన పనిని అప్పజెప్పారు.

ఈ పనుల్లో ఇతరులతో పోలిస్తే ఖాళీగా ఉండే వ్యక్తుల గ్రూప్ సృజనాత్మక పరంగా, గణాంకాల పరంగా బాగా పనిచేసిందని 2019లో అకాడమీ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ డిస్కవరీస్ అధ్యయనం తెలిపింది.

ఖాళీగా ఉండటం అత్యంత శక్తివంతమైనదని, మనలో ఉన్న నూతనత్వాన్ని, ఆలోచనను పెంచేలా ప్రోత్సహిస్తుందని, మనో ఉన్న సత్తాను ప్రతిబింబిస్తుందని ‘‘ది ఆర్ట్ ఆఫ్ బీయింగ్ బోర్డ్’’లో బ్రిటీష్ సైకాలజిస్టు సంది మాన్ తెలిపారు.

‘‘మేం ఖాళీగా ఉంటాం. ఎందుకంటే క్రియేటివిటీ, ఆసక్తి మాలో ఉన్నాయి. ఒంటరితనం నుంచి బయటపడేందుకు మాకు మరింత క్రియేటివిటీ, ఆసక్తి కావాల్సి ఉంది. ఇది నిరంతరం సాగే ప్రక్రియ’’ అని ఆమె అన్నారు.

ఒంటరితనంపై మాన్ 20 ఏళ్లుగా పనిచేస్తున్నారు. మరింత సానుకూల దృక్పథం దిశగా మిమ్మల్ని మీరు మలుచుకునేందుకు ఒంటరితనం ఎలా పనిచేస్తుందనే దానిపై మాన్ పరిశోధన చేస్తున్నారు.

‘‘ఇదొక ఎమోషన్. ఇది ప్రాథమికంగా మెదడుకు మేత పెట్టేలా ప్రయత్నిస్తుంది. మీరు దేనికోసమైనా చూస్తుంటే, అది దొరకకపోతే, మీకు కలిగే ఆ నిరాశనే బోర్డమ్ అని పిలుస్తారు’’ అని ఆమె బీబీసీకి వివరించారు.

ఖాళీగా ఉండే సమయంలో మీకు కలిగే మంచి విషయమేమిటంటే.. మీరు ఎక్కువగా ఏం చేయాల్సిన అవసరం ఉండదు. ఖాళీగా ఉండేలా పిల్లల్ని తల్లిదండ్రులు ప్రోత్సహించాలని మాన్ అన్నారు. ఖాళీగా ఎలా ఉండాలో వారిని నేర్చుకోనివ్వాలి. ఖాళీగా ఉండేలా ప్రోత్సహించాలి. దీంతో సృజనాత్మక ప్రపంచాన్ని మీరు వెలికితీయొచ్చని తెలిపారు.

ఏ పని చేయకుండా ఖాళీగా ఉండటం పిల్లలకు ఎంతో మంచిదని అమెరికన్ చైల్డ్ మైండ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ కూడా తెలిపింది.

ఖాళీ సమయాన్ని ఎలా గడపాలో పిల్లలు నేర్చుకున్నప్పుడు, వారిలో మృదుత్వం, ప్రణాళికలు రచించుకునే నైపుణ్యాలు, సమస్యలు పరిష్కరించుకోవడం పెరుగుతాయని ఆమె చెప్పారు.

ఖాళీగా ఉండటం ఎంతో అవసరం

నిద్ర మాదిరి ఖాళీగా ఉండటం కూడా మన బ్రెయిన్‌కు అత్యంత అవసరం. మన మనస్సు ఉల్లాసానికి, ఉత్సాహానికి ఇదెంతో కీలకం.

‘‘ఖాళీగా కూర్చోవడం కేవలం వెకేషన్ కాదు. మీకు కావాల్సింది మీరు పొందడం. శరీరానికి విటమిన్ డీ ఎంత ముఖ్యమో, అలానే ఇది బ్రెయిన్ అంత అవసరం. దీన్ని పొందాల్సి ఉంది.’’ అని న్యూయార్క్ టైమ్స్ పేపర్‌కి రాసిన ‘ది హసిల్ ట్రాప్’ అనే వ్యాసంలో టిమ్ క్రీడర్ రాశారు.

ఖాళీగా, ఎలాంటి పని లేకుండా ఉండటంలో కలిగే ప్రయోజనాలను తెలుపుతూ అమెరికన్ మ్యాగజీన్ సైంటిఫిక్ అమెరికన్ ఒక పెద్ద ఆర్టికల్‌ను కూడా ప్రచురించింది.

‘‘డౌన్‌టైమ్ వల్ల మన మెదడు మరింత శ్రద్ధను, ప్రోత్సాహాన్ని, ఉత్పాదకతను, సృజనాత్మకతను పొందుతుంది. మన పనితీరులో సరికొత్త ఎత్తులను చేరుకునేందుకు ఇది అత్యంత ముఖ్యంగా నిలుస్తుంది. ప్రతి రోజూ జీవితంలో స్థిరమైన స్మృతులను ఇది అందిస్తుంది’’ అని టిమ్ క్రీడర్ రాశారు.

‘‘పనిభారంతో తలమునకలవుతున్న మన మెదళ్లకు ఒత్తిడి నుంచి ఉపశమనం ఇచ్చేందుకు వాటికి కాస్త బ్రేక్ ఇవ్వడం అత్యంత విలువైన అవకాశం. సోషల్ మీడియా, ఇతర ఒత్తిడికి కారకమయ్యే వాటి నుంచి కాస్త దూరం జరగడం ఎంతో మంచిది. ఈ సమయంలో బోర్‌ను ఆస్వాదించండి’’ అని అమెరికాలోని ఇల్లినోయిస్ యూనివర్సిటీ ప్రొఫెసర్ హెహరామ్ షెష్మత్ తెలిపారు.

ఖాళీగా ఉండటం వల్ల మీ మానసిక ఆరోగ్యం మెరుగవుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ‘‘డేడ్రీమింగ్ మనసంతా ఉపశమాన్ని ఇస్తుంది. నిత్య జీవితం నుంచి కాస్త మేర తప్పించుకునే అవకాశాన్ని అందిస్తుంది’’ అని మాన్ తన బుక్‌లో తెలిపారు.

వర్క్ ఈమెయిల్, సోషల్ మీడియా, డేటింగ్ యాప్స్ మన మానసిక ఆరోగ్యాన్ని పరీక్షిస్తాయి. వీటి నుంచి కాస్త బ్రేక్ తీసుకుని, రీఛార్జ్ అయ్యేందుకు ఇది అత్యంత విలువైన అవకాశం.

మనల్ని నిత్యం వేధించే ఎన్నో రకాల చికాకుల నుంచి, సమాచారం నుంచి మనం పూర్తిగా తప్పించుకునేందుకు రక్షణాత్మక చర్యగా ఈ బోర్డమ్ పనిచేస్తుందని మాన్ లాంటి ఎంతో మంది నిపుణులు చెప్పారు.

‘‘కుప్పలు తెప్పల సమాచారంతో నిండిపోయిన మెదళ్లుతో మనం ఈ ప్రపంచంలో నివసిస్తున్నాం. ఇంత మొత్తంలో సమాచారంతో మనం అలవాటు పడిపోయాం. రేడియో, స్పామ్, ఇన్‌బాక్స్ మెసేజ్‌లతో ఉన్న మన మెదళ్లను కాస్త తేలికపర్చాలి. కనీసం వీటి గురించి ఆలోచించకుండా ఉండాలి. వీటి నుంచి మనం ఖాళీ అయితే, జీవితంలో మనకు కావాల్సిన అంశాలపై ఫోకస్ చేసేలా బోర్డమ్ సహకరిస్తుంది. ఖాళీగా ఉండేందుకు త్వరపడండి’’ అని మాన్ చెప్పారు.

ఖాళీగా ఉండే సమయాన్ని ఉపయోగించుకోవడం కోసం ఏం చేయకపోవడం ఎంతో ఆనందదాయకం. దీన్ని ఎలా అభినందించాలో నేర్చుకోవాలి.

ఈ ప్రయోజనాలు తెలిసిన తర్వాత.. మనం వెంటనే ఏదో ఒక పని చేసేందుకు చూడటం కంటే ఖాళీగా ఉండేందుకు ఇష్టపడతాం. జీవితంలో మనకేం కావాలో తెలియజేసే అవకాశాన్ని కల్పించేదే బోర్డమ్ అని హెహరామ్ షెష్మత్ అన్నారు.

ఇవి కూడా చదవండి:

(బీబీసీ తెలుగును ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)