Келаётган қишда грипп вакцинаси ҳар қачонгидан ҳам муҳим Koronavirus, dunyo, yangiliklar

Сурат манбаси, Getty Images
- Author, Мишел Робертс
- Role, BBC News online саломатлик муҳаррири
Нафас йўллари хасталиклари "мавсуми" яқинлашар экан, инсонлар ўзларини "қўш хатар"дан - грипп ва коронавирусдан ҳимоя қилишлари учун грипп вакцинасини олишлари керак, деб маслаҳат берилмоқда.
Ўтказилган тадқиқотлардан аён бўлишича, одамлар бир вақтнинг ўзида ҳам гриппни ва ҳам коронавирусни юқтиришлари мумкин, бунинг оқибатлари жиддий, ҳатто баъзи ҳолатларда ҳалокатли бўлиши мумкин.
Бу йил Англияда янада кўпроқ - ёши 50 дан ошган ҳаммага бепул грипп вакцинаси таклиф қилинди.
Коронавирус вакцинаси ҳали тайёр эмас ва экспертлар бу йил қишда вирус аҳоли орасида жуда кўп тарқалиши эҳтимолидан хавотирланмоқдалар.
Англия Омма саломатлиги буюртмасига биноан ўтказилган тадқиқот асосида шундай хулосага келинган: келаётган январь ва апрель ўртасида коронавирус устига гриппни ҳам юқтириб ҳаётдан кўз юмиши бўлган шифохона беморлари сони 20000 ни ташкил этиши мумкин. Бу фақат коронавируснинг ўзини юқтирган мижозлар сонидан икки баравар кўп деганидир.
Гриппнинг ўзи жиддий хасталик - ҳар йили биргина Англиянинг ўзида 11000 инсон гриппни юқтиргани оқибатида вафот этади, янада кўп инсонлар шифохонага ётқизилади.
Грипп саломатлигига жиддий таҳдид соладиган инсонлар учун Covid-19 ҳам хатарли бўлади.
Англияда бу йил бепул грипп вакцинаси таклиф қилинадиганлар кимлар?
- Коронавирусдан тўсилиши талаб қилинган ва улар билан бирга яшайдиган инсонлар
- Қандли диабет, юрак етишмовчилиги ва астмаси бор саломатлиги алоҳида парваришни талаб қиладиган инсонлар
- ҳомиладор аёллар
- икки ва тўрт ёшдаги боғча ёшидаги болалар
- Тўрт ва 11 ёшдаги бошланғич мактабнинг барча ўқувчилари
- аввал бошида ёши 65 дан ошган инсонлар рўйхати 50 кача туширилди
- тиббиёт ва парвариш уйлари ходимлари
- Қариялар уйи ёки алоҳида парвариш уйларида истиқомат қиладиган инсонлар
- Кекса ёки ногирон инсонга қарайдиган кишилар
Шотландия, Шимолий Ирландия ва Уэлсда гриппдан огоҳлик кампаниялари бошланган.
Англия бош шифокори профессор Жонатан Ван-Там шундай дейди: "Грипп ҳалокатли бўлиши мумкин ва у болалар ҳамда кексалар орасида осонлик билан тарқалади. Вакцина одам ўзини муҳофаза қилишининг энг яхши йўли, айниқса, одам нозик инсонлар гуруҳига кирадиган бўлса".
"Бу йил қишда Covid тарқалиши давом этади ва инсон мабодо икки вирусни ҳам бир вақтнинг ўзида юқтирса, ҳаёт учун таҳдид кучаяди. Шунинг учун имкони борича тезроқ грипп вакцинасини олиш ҳар доимгидан ҳам ҳаётий аҳамиятга эга", дейди бош шифокор.

Бепул вакцина ҳуқуқига эга бўлмаган инсонлар дорихона ва супермаркетларга ҳақини тўлаб ўзларини эмлатишлари мумкин. Аммо айни пайтда вакцина дозалари сони чеклангани ва шунинг учун ҳам энг аввало устувор гуруҳга кирган одамлар эмланиши мумкинлиги айтилди.
Фармацевтика маҳсулотлари билан савдо қиладиган Boots ширкати 65 дан ёш бўлган инсонлардан вакцина буюртмаси олишни вақтинча тўхтатган. Эътиборни риск эҳтимоли юқори одамларга қаратаётганини айтмоқда компания.
Расмийлар бутун мамлакат бўйлаб вакцина тақчиллиги юзага келганини эътироф этмоқдалар, аммо бепул вакцина ҳуқуқига эга бўлган одамлар биринчи ўринга қўйилиб эмланадилар, демоқдалар.
Бу йил қиш қандай келиши номаълум. Юқумли хасталиклар юқиши кўпайиши нуқтаи назаридан баъзи йиллар бошқаларидан ёмонроқ бўлади. Бироқ экспертлар бу йилги вакцинанинг тарқалишни бошлаган грипп штаммига қарши турадиган вакцина эканини айтмоқдалар.
Грипп ҳам коронавирус сингари йўтал ва акса уриш орқали юқадиган вирус. Ижтимоий масофа сақлаш, юз ниқоби ва қўлларни мунтазам ювиб юриш ҳар икки вирус тарқалишини камайтиради.
Гриппни юқтирган инсонларнинг аксари бир ҳафтада оёққа турадилар. Аммо сурункали хасталиги бор ҳамда ёши 65 дан ошганларнинг дарҳол шифокорга мурожаат этишлари тавсия қилинади.
Шунингдек, грипп ёки Covid-19ни юқтирганларга уйда қолиш ва ўзини ўзи иҳоталаши талаб этилади
Кимлар ўзини коронавирус тестига текширтириши керак:
- тананинг юқори ҳарорати
- янги, тўхтамаётган йўтал
- ҳид ва таъмни сезмаслик ёки ҳид ва таъмнинг ўзгаргани.
BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.
Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek


















