O‘zbekistonda hokimlar rotatsiyasi: "Tezak g‘amla" degan hokim yangi lavozimga o‘tdi

Mahalliy faollar munosabati

Surxondaryo viloyatida 30 dekabr kuni bir qator tuman hokimlarining lavozimi o‘zgardi. Shulardan eng e’tiborlisi sobiq Qumqo‘rg‘on tumani hokimi Anvar Normamatovning Denov tumani hokimi etib tayinlanishi bo‘ldi. Normamatov shu kungacha Qumqo‘rg‘on tumaniga rahbarlik qilgan. U yangi lavozimga Xalq deputatlari Denov tumani Kengashining navbatdan tashqari sessiyasida tasdiqlangan.

Avvalroq ijtimoiy tarmoqlarda va mahalliy nashrlarda Normamatov gaz yetishmovchiligi sharoitida odamlar chorva chiqindilarini ya’ni tezak yoqishlari haqida maslahati bilan tanilgan, bu ijtimoiy norozilik va e’tirozlarga sabab bo‘lgan edi. Kanadada yashovchi jurnalist Ulug‘bek Ashur Haydarov o‘zining ijtimoiy tarmoqlardagi sahifasida ta’kidlashicha, "Ishdan olingan Qumqo‘rg‘on tumani hokimi Denovga yangi hokim bo‘ldi. U halqqa 'Tezak g‘amla' degandi".

Ommaviy axborot vositalarida xabar qilinishicha, Qumqo‘rg‘on tumani hokimi lavozimidan ozod etilishi rasmiy ravishda "boshqa ishga o‘tishi munosabati bilan" deb ko‘rsatilgan. Mahalliy nashriyotlarga ko‘ra, so‘nggi lavozim o‘zgarishlari Surxondaryo viloyatida hududiy boshqaruvning barqarorligini va ma’muriy tajribani saqlashga qaratilganligini ko‘rsatadi. Aytilishicha, bunday rotatsiyalar jamoatchilik e’tirozlari yuzaga kelgan hollarda ham, rasmiylarni to‘liq ishdan bo‘shatish o‘rniga, boshqa hududlarda faoliyat ko‘rsatishini ta’minlaydi.

Kuzatuvchilar nima dedi?

Mutaxassislar qayd etishicha, Surxondaryo viloyatidagi yangi hokimlar tayinlanishi, hududiy ma’muriyatda rotatsiyalar davom etayotganini namoyish qiladi. Sobiq Qumqo‘rg‘on tumani hokimi Anvar Normamatov Denov tumaniga o‘tkazilgan bo‘lsa, Qumqo‘rg‘onga yangi rahbar tayinlangan. Bu tizim hududlarda tajribali ma’murlarni butunlay ishdan bo‘shatmasdan, ularni boshqa hududlarda faoliyatga yo‘naltirishga asoslanganini ko‘rsatadi.

Ayni damda, bu tayinlovlarga ijtimoiy tarmoqda fuqarolar faol fikr bildirishi, ular jamoatchilik his-tuyg‘ulariga ta’sir qiladigan kuchli mahalliy siyosiy rivojlanish bilan bog‘liqligini namoyon etadi.

The Diplomat nashriga ko‘ra, mustaqil tahlilchilar hokimlar rotatsiyasi O‘zbekistonda, jumladan Surxondaryoda ham, mahalliy demokratiyani kuchaytirishdan ko‘ra hokimiyatni markazlashtirishni davom ettirayotganini ta’kidlashadi. Hokimlar xalq tomonidan saylanmaguncha, haqiqiy demokratik javobgarlik bo‘lmaydi, amaldagi tizim esa mansabdorlarni aholining ehtiyojlaridan ko‘ra markaziy ustuvorliklarga xizmat qilishga undashi aytiladi.

Mahalliy kuzatuvchilar esa shunday fikr bildirashadi, ya’ni hatto mansabdor shaxs munozarali izohlar yoki ma’muriy qarorlar uchun jamoatchilik e’tiborini jalb qilgan taqdirda ham, ularni rahbarlik rollaridan to‘liq olib tashlashning o‘rniga, ularni qayta tayinlash mumkin. Bunday holda, sobiq tuman hokimi boshqa tumanga ya’ni mazkur tayinlanish misolida, Denovga ko‘chib o‘tadi, yangi rahbar esa Qumqo‘rg‘ondagi uning eski lavozimiga tayinlanadi.

Mahalliy nashriyotlarda yoritilishi

2025 yil 30 dekabr kuni Surxondaryo viloyatida bir qator tuman hokimlari lavozimi o‘zgargani haqida davlat axborot agentligi xabar bergan. Aytilishicha, Denov tumani hokimi lavozimiga Anvar Normamatov tayinlandi, u bu lavozimda mahalla ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishidan tortib tumandagi rejalar va loyihalarni davom ettirish bo‘yicha mas’ul bo‘ladi. Bo‘lib o‘tgan sessiyada viloyat hokimi Ulug‘bek Qosimov ham ishtirok etgan.

Qumqo‘rg‘on tumaniga yangi hokim lavozimini Denov tumani prokurori Farrux Xoliqov egalladi. Shu bilan birga, Oltinsoy tumani hokimi Bahrom Mahmatrayimov Savdo-sanoat palatasi raisi o‘rinbosari lavozimiga o‘tdi, uning o‘rniga Otabek Mavlonov tumanning yangi hokimiga aylandi.

Anvar Normamatov 1981 yilda Angor tumanida tug‘ilgan va Ichki ishlar vazirligi akademiyasini tamomlagan. U tez-tez ichki ishlar organlarida, jumladan Termiz shahrida yuqori lavozimlarda xizmat qilgan. 2022 yil yozidan beri Qumqo‘rg‘on tumani hokimi bo‘lib ishlagan. Sobiq Denov tumani hokimi Ilhom Abrorov esa joriy yilda prezident raisligidagi videoselektor yig‘ilishida ishdan olingan edi. Bu haqda kun.uz nashriyoti yozgan.

daryo.uz nashriyotiga ko‘ra, Termiz tumaniga Shuhrat Qalandarov hokim etib tayinlandi. Shu vaqtga qadar Termiz tumani hokimi vazifasida ishlab kelgan Shuhrat Nazarov boshqa ishga o‘tgani sababli lavozimidan ozod etildi.

Xalq fikri qachon hisobga olinadi?

Bu o‘zgarishlar viloyatdagi ma’muriy kadrlarda yangilanish va tajriba orttirgan rahbarlarni boshqa hududlardagi faoliyatga yo‘naltirish siyosatini aks ettiradi. Biroq, ijtimoiy tarmoqlarda norozilik bildirayotgan faollar va fuqarolar savoli shundan iborat: bunday rotatsiyalar qachongacha davom etadi va xalq fikri qachon inobatga olinadi? Ular bu hududiy boshqaruvning shaffofligi va javobgarligi nuqtai nazaridan eng dolzarb masalalardan biri deyishadi.