Байден: Трамп Путинга ён босаяпти

АҚШ собиқ президенти Жо Байден лавозимини тарк этганидан сўнг илк бор интервью берди.

У Би-би-си мухбири Ник Робинсон саволларига жавоб қайтарди.

2022 йил февралида Россия Украинага тўлақонли босқин бошлаганидан кейин Жо Байден раҳбарлигидаги АҚШ маъмурияти НАТОдаги иттифоқчиларининг етакчиси бўлди, Украинага ҳарбий, молиявий, жосуслик маълумотлари билан ёрдам берди.

Шу йил 20 январида қасамёд қабул қилган Президент Доналд Трамп ўзининг сайловолди чиқишларида "агар мен президент бўлганимда, Украина уруши бошланмаган бўларди" деган, урушни бир кунда тўхтатишга ваъда берган эди.

Лавозимига киришганидан кейин Доналд Трамп уруш бошланишида Украина Президенти Володимир Зеленскийни айблади, "Америка ҳеч бир кафолатсиз Украинага 350 миллион доллар ёрдам берди" деб даъво қилди.

Мухбирлар АҚШнинг Украинага уч йил давомида берган ёрдамлари 350 миллион долларга етмаслигига эътибор қаратадилар.

Трамп Украина урушини тўхтатиш учун Россияга Стив Уиткоффни бир неча марта юборди, аммо тинчликка эришиб бўлмади.

Шунда Давлат котиби Марко Рубио АҚШ музокаралардан чиқиши мумкинлигини, АҚШнинг машғул бўладиган бошқа муҳим ишлари ҳам борлигини айтди.

Европадаги Украина иттифоқчилари АҚШсиз ҳарбий ёрдам кўрсатадиган "истовчилар иттифоқи"ни туздилар.

Байден АҚШ ва НАТОдаги иттифоқчилари муносабати бузилишидан хавотирда эканини айтди, "НАТО иттифоқи парчаланиш хавфи остида", деди.

"Бу жиддий ташвиш. Агар рўй берса, у замонавий тарихни ўзгартириб юборади. Мен дунёдаги иттифоқчиларимиз охирги 80 йилда доим бирга борган йўлимизда қолиш-қолмаслигимизга шубҳалана бошлайдилар, деб қўрқаман. Мен Европанинг нафақат НАТО бўйича, балки бошқа масалаларда ҳам Америка қатъийлигига, Америка раҳбариятига ишончини йўқотишидан хавотирдаман", деди собиқ Америка президенти.

Жо Байден айтишича, Президент Доналд Трампнинг урушни тугатиш ҳаракатлари Президент Путинга ён босиш бўлаяпти.

"Бу бугунги кун тинчлантириши. Путин Украинага киришидан олдин нима деганди ва нега киргани ҳақидаги гапларини эсланг. У Россия диктаторлигини бошқараяпти, у Совет Иттифоқи парчаланганини қабул қилолмайди. У тўхтайди, деб ўйладиган одам аҳмоқ", деди Жо Байден.

Президент сифатида Жо Байден Зеленскийни Оқ Уйга дўсти сифатида таклиф қилганди.

Трамп Америка берган ёрдамлари эвазига Украинанинг ноёб маъданларининг соҳиби бўлиши лозим, деб чиқди, Украинадан шундай битим имзолашни талаб қилди.

Президент Володимир Зеленский бунинг эвазига Украинага хавфсизлик кафолатини талаб қилди.

Президент Зеленский Оқ Уйга ноёб минераллар шартномасини имзолаш учун феврал ойида Оқ Уйга келганида Президент Байден, Вице-Президент Жей Ди Вэнс билан Президент Зеленский ўртасида даҳанаки жанг келиб чиқди, Оқ Уй "Зеленский ҳурматсизлик кўрсатди", деб Украина раҳбаридан чиқиб кетишни талаб қилди.

Бу битим май ойида имзоланди.

Би-би-си мухбири Оқ Уйдаги ўша жанжалга муносабати Жо Байдендан сўради.

"Юз берган бу ҳодисани мен Америка даражасидан паст нарса деб топдим. Айтаётган гапларимизни қаранг: «Бу Америка кўрфази», «Биз Панамани қайтариб оламиз», «Биз Гренландияни қўлга киритишимиз керакдир», «Балки Канадани 51-штатимиз қилармиз». Бу ерда нималар бўлаяпти? Қайси президент шундай гапирган? Биз эркинлик, демократия, имкониятлар ҳақида гапирганмиз, мусодара қилиб олиш ҳақида эмас", деди Жо Байден.