Зеленский АҚШга махфийликда сақланаётган “ғалаба режаси” билан борди; Россия эса “террорчилар” билан гаплашмаслигини айтди. Видео
Сурат манбаси, X/Zelenskyyua
Президент Зеленский АҚШга "ғалаба режаси" билан борган. Россия эса Зеленскийнинг "тинчлик саммити"да иштирок этмаслигини таъкидлаган.
Украина президенти Володимир Зеленский якшанба куни АҚШга навбатдаги ташрифини бошлаган.
Айни мақолада Google YouTube томонидан тақдим қилинган контент мавжуд. Биз бу контент юкланмасидан аввал сизнинг розилигингизни сўраймиз, чунки улар куки ва бошқа технологиялардан фойдаланган бўлиши мумкин. Сиз Google YouTube ҳаволасида кукиларга доир ва шахсий маълумотларга оид қоидалар ҳақида аввал ўқиб, кейин қабул қилишга рози бўлишингиз мумкин. Кўриш учун “қабул қилиш ва давом этиш”ни танланг.
Охири YouTube пост
БМТ Бош Ассембляси йиғинида иштирок этиши кутилаётган Зеленский "ғалаба режаси"ни президент Жо Байден ҳамда президентликка номзодлар Камала Ҳаррис ва Доналд Трампга кўрсатишини билдирган.
Украина президенти офиси томонидан мутлақо махфийликда тайёрланган бу ҳужжатнинг мазмуни ҳозирча жамоатчиликка аён эмас.
Би-би-си ихтиёридаги маълумотларга кўра, ҳужжат Зеленскийга яқин ўнгга яқин инсон иштирокида тайёрланган, жараёнга на ҳукумат аъзолари, на экспертлар чақирилмаган.
Мақсад - Курскга ҳужумда кузатилгандек режанинг кутилмаган таъсирини сақлаб қолиш.
Шунга қарамай, Зеленскийнинг "ғалаба режаси" нималардан иборат эканига оид маълумотлар матбуотга сизиб чиққан.
Зеленскийнинг ўзида август охирида мазкур режа тўрт асосий пунктдан иборат бўлиш ҳақида гапирган эди.
Сурат манбаси, Getty Images
"Биз учун ғалаба - бу кучли бўлиш ва кучли дипломатияга тайёр туриш. Шу сабаб мен энг муҳим нуқталарни тайёрлаб чиқдим - улардан тўрттаси асосийлари. Яна биттаси бизга урушдан кейин керак бўлади", деганди Украина президенти.
Кейинроқ Украина президенти офиси бу тўрт пункт қандай йўналишларни ўзига қамраб олишини қисқа тушунтирган - ҳарбий, иқтисодий, дипломатик ва "Россияни жўшқинлик билан мажбурлаш".
Зеленский ҳужжатнинг тафсилотларини ҳафта ўртасида президент Жо Байден билан кўришгандан сўнг очиқлашини тилга олган.
Британиянинг Times газетасининг ёзишича, бу тўрт асосий пунктнинг қисқача мазмуни қуйидагича: НАТОдаги коллектив мудофаа каби Ғарб хавфсизлик кафолатларини тақдим этиш; Украинанинг "туз қарта" ўлароқ ишлатиши учун Курскка ҳужумни давом эттириш; "маълум" замонавий қуролни Украинга бериш ва Украина иқтисодиётини қайта тиклаш йўлида халқаро молиявий ёрдам берилиши.
Айримлар тахмин қилганидек, ҳужжатда қуролли ҳаракатларни музлатиб қўйиш режаси, катта эҳтимол билан, мавжуд эмас.
Украина президенти жамоаси вакиллари Зеленский агар ихтилоф музлатилгудек бўлса, президент Владимир Путин бу вақтдан кучларни йиғиб, қайта ҳужумга ўтиш йўлида фойдаланишидан қўрқиши, шу сабаб ҳужжатда бундай режа йўқлигини айтади.
Нега айнан Америкага?
Сурат манбаси, CHRIS KLEPONIS/POOL/EPA-EFE/REX/Shutterstock
Украина урушга барҳам бериши кутилаётган бу ҳужжатни бошқа иттифоқчиларидан аввал айнан Америкага кўрсатаётганининг бир неча сабаблари мавжуд.
Биринчи сабаби - АҚШ барибир Украинанинг энг йирик ва қудратли иттифоқчиси, бошқа томондан у ерда тез орада янги президент сайланади.
Демократлар номзоди Кама Ҳарриснинг Украинага нисбатан муносабати унинг очиқ чиқишларидан маълум - Ҳаррис, агар президентликка сайланса, катта эҳтимол билан, Жо Байден сиёсатини давом эттириб, Украинани дастаклайди.
Бироқ президентликка бошқа номзод - Доналд Трампнинг муносабати ҳали очиқ эмас.
Унинг сайловда қўли баланд келиши Украинани ташвишга солиши аниқ.
Масалан, Трампнинг сайловдаги сафдоши - республикачиларнинг вице-президентликка номзоди Жей Ди Венс урушни тўхтатиш учун ҳозирда мавжуд чегара чизиқларини белгилаб, зиддиятли ҳудудларни демилитаризация қилиш ва Украинага нейтрал мақом бериш кераклигини таъкидлаган.
Бу эса Украина тиш-тирноғи билан қаршилик қилиб келаётган шартлардир.
Украинага ёқмайдиган тинчлик сулҳи бўйича таклифлар бошқа бир неча қудратли шахслар ва давлатлар томонидан ҳам янграган.
Шу сабабдан Володимир Зеленский ўз мақсадларини қоғозга тушириб, уни Америка томонига кўрсатишга қарор қилган.
"Террорчилар билан гаплашмаймиз"
Шундай манзарада Россия Украина ташаббуси билан ташкил этилган "тинчлик саммити"нинг навбатдаги қисмида иштирок этмаслигини маълум қилган.
Июнь ойида Швейцарияда ташкил этилган ва 90 дан ортиқ мамлакат иштирок этган бу саммитга Россия таклиф қилинмаган эди.
Президент Зеленский йил охирига қадар саммитнинг навбатдаги қисмини ташкил этишни кўзлаётганини айтган, бу сафар Россия ҳам таклиф этилиши мумкинлигига ишора қилган.
Аммо Россия Ташқи ишлар вазирлиги сўзчиси Мария Захарованинг таъкидлашича, Россия "бундай саммитлар"да иштирок этмайди.
"Бу жараённинг ихтилофни тинч йўл билан ҳал қилишга бирор алоқаси йўқ. Бу англо-сакслар ва уларнинг украин қўғирчоқлари фирибгарлигининг навбатдаги кўриниши холос", таъкидлаган Зеленский муаммога "осмондаги ечимларни таклиф қилаётган"ини айтган Захарова.
Захарова Россия Путин томонидан илгари сурилган "ҳақиқатда жиддий" таклифлар муҳокамасига очиқ эканини қўшимча қилган.
Шунингдек, у Россиянинг иштирокисиз муаммони "адолатли ва барқарор ҳал қилишнинг имкони йўқ"лигини ҳам тилга олган.
"Аммо Киев ва Ғарбда тинчлик ҳақида қайғуришмаяпти. Уларга уруш керак. Украина қўшинларининг Курскка бандитларча ҳужум қилиши, Зеленскийнинг Россия ҳудудини НАТО қуроллари билан ўққа тутишга рухсат берилишини сўраши бунинг яққол далилидир. Бу бизнинг аҳолимизга қарши террорнинг давом эттирилиши. Биз террорчилар билан гаплашмаймиз", деган у.
BBC.COM/UZBEK
Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002
