Россия - Ўзбекистон: агентлик юборган мигрантлар нега иш ташлаб қочаяпти - video, Rossiya, Putin, O‘zbekiston, dunyo, yangiliklar

Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги (ТММА) маълумотига кўра, жорий йилнинг январь ва февраль ойларида 3209 нафар Ўзбекистон фуқаролари Россияга ишга юборилган.

Агентлик Россияга ишга юборилган ўзбекистонликларнинг шароитлари мақталган роликларни эълон қилмоқда.

Би-би-си Ўзбек хизматига эса, агентлик орқали Россияга ишга келган қатор ўзбекистонликлар қийин вазиятга тушиб қолишгани, ҳатто, айримлари иш жойини ташлаб кетишга мажбур бўлишаётганини гапириб беришмоқда.

«Йўлкирага молларимизни сотиб келдик»

Миграция агентлиги орқали Москвага ишга келган Жонибек ва унинг ҳамроҳлари айни пайтда карантинда. Россияга йўллар ёпиқ бир пайтда миграция агентлиги орқали келишни танлаши сабабларини гапирди.

- Мажбурликдан келдик-да, халқ ўзи жуда қийналиб қолган. Йўлкирага молларимизни сотиб келдик, бошқа йўқ-ку пул, - дейди Жонибек.

Муҳожирнинг сўзларига кўра, Россияга келиш учун жами 6 млн. сўмга яқин маблағ сарфлаган.

- Меҳнат вазирлигига 245 минг сўм, билетга 4 ярим млн сўм. Ковидга, СПИДга, ҳаммаси пул, ёнимиздан тўладик. Рублдан ташқари уйдан 6 млн сўм билан чиққандим, 5 ярим млн.и кетди.

«Паспортимиз олиб қўйилган»

Муҳожирлар Москвага келгач, карантинга олинган.

- Шароитлар жуда ёмон жойга тушиб колдик бошкача ваъда қилинганди. Kелган заҳоти 35 киши бир хонага тиқиб қўйишди, хона сасиб кетди. На ҳаммоми бор, на шароити. Қўлимизда иш берувчиларнинг телефон рақамлари йўқ. Қийин аҳволда қолгандик, элчихонага айтамиз, деб норозилик бошладик. Шундан кейин бошқа жойга ўтказди, - гапириб беради мигрант.

Муҳожирлар келгач, уларни иш берувчи томонидан ҳеч ким йўқламаганини айтди. Аммо ҳужжат расмийлаштирилиши учун паспортлари олиб қўйилгани, ҳалигача берилмаётганидан ташвишда эканлигини билдиришди.

- Авваллари ўзимиз турк фирмаларига келардик, ҳамма шароитлари бўларди. Комендантлар келиб ҳолимиздан хабар олиб туришарди. Регистрация учун паспортимизни олиб, бир кунда ҳужжат билан бирга қайтариб беришарди, - таққослайди Жонибек.

«Муаммо йўқ», аммо ишдан кетишаяпти

Ўзбекистонлик ишчиларнинг айримлари эса, ТММА ва иш берувчилар ваъдаларида турмаганлиги боис, ишдан чиқиб кетаётганликларини айтишди.

Биз иш берувчи компаниялардан бири «ПИК индустрия» акциядорлик жамияти раҳбарияти билан боғландик. Ташкилотнинг телефон қўнғироғимизга жавоб берган ва исм-шарифини айтишни истамаган вакили иш берувчи ва ишчилар орасида ҳеч қандай муаммо йўқлигини айтди.

- Ўзбекистондан иш деб келган ишчилар нима сабабдан ташкилотингиздан кетиб қолишаяпти?, - дея сўрадик ходимдан.

«Барча саволлар раҳбариятга», суҳбатни якунлади «ПИК индустрия» АЖ ходими.

Би-би-си Ўзбек хизмати муҳожирлар шароитларидан шикоят қилган бошқа иш берувчилар билан ҳам боғланиб, вазиятга изоҳ олишга уринмоқда.

60 минг ўрнига 25 минг рубль

ТММА орқали «Техстрой" МЧЖ га ишга келган Бахтиёр эса, 2 ойдан сўнг ишдан бўшашга ариза ёзганини сўзлади.

- Биз декабрда келганмиз. Янги йил таътиллари бўлди, иш бошлашимиз анча кечикди. Февраль бошида иш бошладик. Келишимиздан олдин иш ҳақини 60 минг рубль атрофида ваъда қилинганди. Бу ерда билсак, 25 минг рубль экан, - дейди Бахтиёр.

Муҳожирнинг Би-би-си Ўзбек хизматига айтишича, келганидан буён уйига пул юбора олмаган. Уйдагилари эса унинг моддий ёрдамига муҳтож. У ота-онаси йўқлиги, уйда аёли ҳомиладорлигини билдириб, «бола-чақа боқаман деб келганман, ахир» дейди.

Бахтиёр ҳам қурилиш ташкилотининг ишчиларга шароит яратмаганини гапирди.

- Оёғимиздан совуқ ўтиб кетди, кроссовкадамиз. Иш кийими берилмаган. Охири норозилик билдирганимиздан кейингина буюртма қилишди, - дейди у.

Элчихонага кўп айтдик, натижа йўқ

Би-би-си Ўзбек хизматига ТММА орқали Россиядаги бир неча қурилиш ташкилотларига ишга келиб, қийин вазиятларга тушиб қолиш бўйича мигрантлардан бундан аввал ҳам мурожаатлар бўлган.

Аксар ҳолларда Миграция агентлиги ёки консулликлар билан боғланишга уринишимиз бесамар кетади.

Агентлик орқали келган муҳожирлар Ўзбекистоннинг Россиядаги элчихонаси, консуллигига кўп бора мурожаат қилишганликларини билдиришди.

- Бизга Ўзбекистонда бирон воқеа бўлса, консулликка мурожаат қилинглар, деб қўлимизга қоғозлар беришганди. Жуда кўп телефон қилдик, бордик. «Гаплашаяпмиз, переговор кетаяпти, борамиз» дейишади, лекин ҳеч ким келиб кўрмади, шароитимиз ё ҳолимизни сўрамади, - дейишди мигрантлар.

Муҳожирларнинг айтишича, улар консуллик вакилларини иш берувчиларнинг ўзбекистонликларнинг паспортларини олиб қўйилишидан хам хабардор қилишган, аммо бирон натижа йўқ.

Асосий муаммо - келишувда

Бундай ҳолларда ўзбекистонлик муҳожирлар вазиятдан қандай чиқишлари, ўз ҳуқуқини қандай ҳимоя қилиши мумкин?

Би-би-си Ўзбек хизмати бу савол билан Москва шаҳрида фаолият юритувчи юрист Насимжон Абдуллаевга мурожаат қилди.

- ТММА орқали Россияга ишга келган меҳнат муҳожирлардан шароитлар борасида шикоят қўнғироқлари жуда кўп. Бу ерда асосий муаммо - шартномада. Шартнома Ўзбекистондаёқ тузилиб, бири агентликда, иккинчиси иш берувчида, учинчиси ишчининг қўлига берилиши керак, - дейди юрист.

Вазият билан яқиндан танишган ҳуқуқ ҳимоячиси Ўзбекистон томони меҳнат муҳожирларини ишга юборгач, уларнинг олдидаги мажбуриятларини бажаришда масъулиятсизликлар бўлаётганини билдирди.

- Мигрант Россияга келгач, ватандалигида ваъда қилинган на ойлик, на шароит йўқ, бутунлай бошқа вазиятга тушаяпти. Бундай шароитларда одам яшамайди, - дейди мигрантлар ҳолатини кўрган юрист.

Насимжон Абдуллаевга кўра, бу вазиятдан чиқишнинг йўлларидан бири ишчиларнинг ўзларини қониқтирмаган иш жойидан кетишларидир.

«Аввало, мигрантлар кўпчилик бўлиб, ТММА га мурожаатнома йўллашлари керак», дейди у.

- Ҳозирги кунда ишчи ТММА ва иш берувчини орасида қолиб кетаяпти. Ваҳоланки, ТММА уларнинг пулини олиб бу ерга ишга юборган, уларнинг ҳақларини ҳимоя қилиш керак.

Иш берувчи ёки миграция агентлиги келишилган шартномалардагидек йўл тутмаса, мигрантлар бу вазият бўйича тегишли идораларга мурожаат қилишлари мумкин, - хулоса қилди юрист Насимжон Абдуллаев.

Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги билан боғланишнинг эса имкони бўлмаяпти: хатларимизга жавоб йўқ, телефонда эса ҳамиша автожавоб. Узундан узоқ мусиқали дақиқалардан сўнг ҳам масъуллар билан боғлана олмаяпмиз.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek