Туркия: 12 йил уйга бормаган ўзбек мигрант

Қувалик Бекзод Маҳсумов 2012 йилда тирикчилик учун Туркияга ишлашга кетганди. Ва шу кетганича 12 йилда биринчи марта уйига борди.

"Шунча йилдан кейин ўз юртингизга борганда бошқа мамлакатга тушиб қолгандек ҳис бўларкан", дейди у.

Бекзод нега муҳожирликда йиллаб қолиб кетди? Ўтган йиллар давомида ҳаёти қандай кечди?

Муҳожир кўп йиллик машаққатлари, яхши-ёмон кунлари, бошидан кечирганлари ва кўнгил кечинмаларини Би-би-си Ўзбек хизмати учун ҳикоя қилиб берди.

Алоқадор мавзулар:

"Ҳаяжондан йиғлагим келди"

- 12 йилда уйга борганимда бошқача бўлди. Умуман бошқача бўлди. Маҳаллага кирмасдан туриб, самолётдан тушганимдан кейиноқ, ичимга ғулғула тушди. Ҳаяжонланганимдан йиғлагиларим келиб кетди. Неча йиллардан бери энди ота-онамни кўргани келаяпман деб ғалати бўлдим. Маҳаллага кирганимдан дадамнинг ўзи чиқди, мен ота-онамнинг олдига отилдим. Бошқача бўлди.

12 йил ичида қанча одам бор, қанчаси йўқ. Мен кўрган инсонларнинг баъзилари бор, баъзилари йўқ. Болаларни танимайсиз, ота-онасини танийсиз, холос. Худди шундай аҳволга тушдим, бир ажойиб ҳолат бўлди.

Шунча йилдан кейин ўз юртингизга борганда бошқа мамлакатга тушиб қолгандек ҳис бўларкан. Йилларча юриб боргач, ажойиб бўларкан, ўзингизни ғалати ҳис қиларкансиз.

"Устозсиз уста бўлдим"

Фарғонада тўйларда видеокамерачилик қилиб юрардим. Бир куни камерам тушиб кетиб, очиб тузатдим. Таъмирлаш ишларига қизиқиш ўшанда бошланди. Шундан кейин телефонга ўтдим.

Биринчи ишим инсонларнинг телефонларини бузишдан бошлаганман. Бузиб-бузиб, одамлардан сўкиш эшитиб тузатиб ўрганганман.

Биринчи тузатган телефоним Siemens эди. Телефонни Siemensдан ўргандим, кейин Nokia чиқди. Кейин радиотелефон бор эди, уларни тузатишни бошладим. Кейин аста секин ривожланиб, ўрганиб шу телефонларга келдим.

Устозим йўқ, ўзим бузиб тузатиб, интернетдан ўрганиб, уста бўлдим.

Муҳожирликка йўл

Туркияга танишлар орқали келдим. Телефон тузатиб яхши пул топсанг бўлади дейишди, келдим. 8 йил "Водофон"да ишладим. 4 йилки, "Турксел"даман.

Бир кунда 50-60 тача одам келади. Ёзда ундан ҳам кўпроқ бўлади, юзга етади. Кўп одам келади, улгуриш қийин.

Инсонлар билан муомала қилиб, ҳаммасини вақтида қилиб бериш бироз қийин.

Бир кунда ҳаммасига улгурмайман, ярмини олиб қоламан. Уйга олиб кетиб, кечаси таъмирлайман.

Тонгги 5-6 гача ишлайман, мажбурман. Бўлгани бўлади, бўлмаганини эрталаб ишга келиб қайтариб топшираман.

"Кўчада қолгандим"

Биринчи келган пайтимда тил ўрганиш қийин бўлди. Инсонлар билан мулоқот қилиш, фикрингизни тушунтириш қийин бўларкан.

Бу Қумкапига фақат ўзбеклар келмайди, турклардан ташқари инглиз, французлар, бошқа миллатлар ҳам келади. Улар билан гаплашиб телефонини таъмирлаб бериш бироз қийинроқ бўлди.

Кўчада қолганман, интернет кафеда ётиб юрардим. Аввалига мени ишга чақирган одамларни уйида яшаб турдим, кейин иш топгунимча хафталаб кўчада ўтган пайтларим ҳам бўлди.

Кечаси интернет кафеда ётардим, пул бериб албатта. Ётоқ жойим йўқ эди. Кундузи одамлардан иш сўрардим. Туркчани билмаганимдан қўлимда ишора қилиб тушунтирардим.

Шукрки, яхши одамларга учрадим. Ҳозирги иш берувчим жуда кўп яхшиликлар қилди, ундан жуда миннатдорман.

"Ер олдим, уй қурдим"

Ўзбекистонга яқинда,12 йил деганда бориб-келдим.

Иложим йўқ, шу ерда ишлаб пул топишга ҳаракат қилдим.

Роса қийналганман. Биров менга ёрдам қилмаган, мана бу телефон устахонасида ишла, демаган.

12 йилни ичида 1 ярим 2 йил "коронавирус" вақти ҳам бўлди-да. Шу вақтда бўш ўтирган кунларим ҳам бўлди. Ҳеч ким ишламади.

Аммо, барибир, уй қилдим, участка олдим. Ернинг ўзини сотиб олишингиз ҳам энг камида 2 ярим 3 йил вақт олади. Ўзбекистон шароитида уй солиш учун ҳам 4 йилча кетади.

2 йил коронавирус йилларини чиқариб ташласак, қолган йилларда шуларни қилдим. Яъни, ер олиб, уй солиб кўтариб битирдим.

Бу ерда ўзимга яраша мижозларим бор. Иш берувчиларим ҳам яхши.

Қумкапида кўпчилик танийди мени, мен ҳам уларни танийман.

Хурмат, муносабатларимиз яхши. Ўрнашиб бўлганман.

"Қийин, аммо Ўзбекистондан яхши"

Истанбулга келган вақтларимда 3 хонали уйда 3 хўжалик яшаган кунларимиз ҳам бўлди.

Кечаси меҳмонхонада ишлардим, кундузи телефон таъмирлардим. Шунақа қийинчиликлар билан ишлаб, уйга пул юбордим, шунчаликка етдим.

Ҳозирда ҳар ой уй, яъни ижара тўлови ва еб-ичишимиздан ташқари 2-3 минг доллар пул ишлаб, уйга юбораман.

Кимгадир Туркия ёқади, кимларгадир Россия. Шароитга қараб.

Бу ерга асосан аёллар келиб ишласа бўлади, уларга иш имкони кўпроқ. Эркакларга иш кам ва пуллари ҳам оз. Аёлларнинг иши ҳам яхши, пулларини ҳам яхши беради.

Мен келган пайтимда яхшироқ эди, бора-бора доллар кўтарилгани сари қийинлашиб кетди. Ҳозирги маҳалда осонмас.

Туркия коронавирус давридан олдин яхшироқ эди, бу ёғига қийинлашиб кетди. Лекин Ўзбекистонга қараганда, ривожланган жой, пул топишингиз осонроқ.

Яна бир-бир ярим йилча ишлайман-да, кейин уйга қайтаман.

Ота-онамни Ҳажга жўнатиш ҳақида ўйлайман, кейин эса шу ерларга келиб айлантириш ниятим бор.

Уйга бориб ҳам шу ишимни давом эттирмоқчиман.

2 фарзандим бор, ҳозир улар ота-онам қарамоғида.

Аёлим эса ёнимда, бирга қайтамиз.

Болаларни ўқитиб, касбли-ҳунарли бўлишлари учун ҳаракат қиламан.