Waasi wanaopinga udhibiti wa Taliban nchini Afghanistan

Kusafiri kupitia Bonde la kupendeza la Andarab, kaskazini mwa Kabul, hakuna dalili zinazoonekana za migogoro.

Lakini wakati Taliban wana nguvu zaidi na silaha bora zaidi kuliko hapo awali, hapa na katika jimbo jirani la Panjshir wanakabiliwa na upinzani wa silaha dhidi ya utawala wao nchini Afghanistan.

Vikundi vidogo vya wapiganaji wa msituni, waliojificha kwenye vilele vya milima, wakiongozwa na wanajeshi kutoka jeshi la zamani la Afghanistan, wamekuwa wakianzisha mashambulizi ya kuvizia na kupigana na Taliban.

Tunapoendesha gari katika mashamba yenye rutuba, ya kijani kibichi, Taliban wako pamoja nasi, wenyeji wanasifu kuimarika kwa usalama chini ya utawala wao na kuwadhihaki waasi.

Ni vigumu kupata hisia ya ukubwa halisi wa mapigano: vikosi vya upinzani mara nyingi huzidisha nguvu zao, wakati Taliban hukataa moja kwa moja uwepo wao.

Huko Panjshir, hata hivyo, wapiganaji wanaopinga Taliban walifanikiwa kuiangusha helikopta ya kijeshi na kuwakamata waliokuwa ndani.

Kwingineko katika jimbo la Baghlan, wapiganaji wa upinzani walirekodiwa hivi karibuni wakiondoa bendera ya Taliban kutoka kituo cha kijeshi.

Hata hivyo, BBC iliposafiri hadi kwenye bonde la Andarab mwezi Juni, Taliban walionekana kuwa na udhibiti thabiti wa eneo hilo.

Tulitembelea kijiji cha Qais Tarrach na tukahakikishiwa na kamanda wa kijeshi wa eneo hilo kwamba "hakuna matatizo".

“Unaweza kujionea, tuna idadi ndogo tu ya wanajeshi hapa,” Qari Jumadin Badri, ambaye anaongoza kikosi cha Omari cha jeshi, aliniambia kutoka kwenye kilima kinachotazamana na bonde hilo.

Lakini tulikuwa na ripoti za kuaminika za shambulio la vikosi vya upinzani kwenye gari la Taliban mwezi Mei, ambapo wanachama wawili wa Taliban waliuawa.

"Hiyo ilikuwa muda mrefu uliopita. Tulizindua baadhi ya operesheni milimani na sasa hakuna kitu," Badri alisema.

Video za misafara mirefu ya wanajeshi wa Taliban zimeibuka huko Panjshir, lakini maafisa wa Taliban huko pia wamekanusha ripoti za mapigano.

Andarab, ngome nyingine dhidi ya Taliban, inaonekana kutokuwa na jeshi, lakini tukizungumza kwa siri na wakazi wa eneo hilo, tumefahamishwa juu ya madai ya mara kwa mara ya ukiukwaji wa haki za binadamu unaofanywa na Taliban katika kujaribu kukandamiza harakati za upinzani. . . Jamaa wa mwanakijiji anayeitwa Abdul Hashim alituambia kwamba yeye na wanaume wengine watatu walikamatwa na Taliban mara baada ya shambulio la kuvizia karibu na Qais Tarrach, wakiwa wametuhumiwa kimakosa kuhusika na shambulio hilo.

Alionesha picha za mwili wa Abdul Hashim na kusema shemeji yake, Noorullah, pia aliuawa katika tukio hilo.

"Hawakuwaruhusu kuhudhuria mazishi ya Abdul Hashim. Ni wanawake tu ndio waliweza kumzika," aliambia BBC.

Mkazi mmoja, ambaye pia alizuiliwa pamoja na watu hao na kundi la Taliban wakati wa msako kufuatia shambulizi hilo, aliiambia BBC kwamba Taliban walichukua takriban wanaume 20 kutoka kijijini kwao hadi eneo la kuvizia, ambapo walipigwa miguuni kwa nyaya za chuma.

Wanaume wengine wawili kutoka mji huo pia waliuawa siku hiyo. Kuna ripoti nyingine zinazotia wasiwasi.

Kundi la Taliban liliwazuia na kuwahoji kundi la wanaume wanne waliokuwa wakielekea katika kijiji cha Tagharak, eneo lenye shughuli nyingi za upinzani mwezi Juni na kisha kudaiwa kuwaua.

Mkuu wa idara ya habari wa Taliban katika jimbo la Baghlan, ambako Andarab ipo, Asadullah Hashimi, alikanusha shutuma hizo.

Kuhusu madai ya kunyongwa kwa njia isiyo halali, Hashimi alikanusha kuwa mfungwa yeyote aliuawa, ingawa aliongeza kuwa ikiwa mtu "atapinga kwa nguvu jeshi la serikali" wakati wa operesheni, anaweza kupoteza maisha au kukamatwa.

"Hiyo hutokea kila mahali duniani," alisema.

Hashimi alikataa kukiri kuwepo kwa vikosi vya upinzani katika eneo hilo, badala yake akimaanisha idadi ndogo ya "magaidi", lakini eneo hilo lina historia ndefu ya upinzani dhidi ya Taliban.

BBC ilifanikiwa kuwasiliana na mpiganaji mkuu wa upinzani huko Andarab, Meja Shuja.

Katika ujumbe uliorekodiwa, akijibu maswali aliyotumiwa, aliiambia BBC: "Vita vyetu ni kwa ajili ya haki, udugu, usawa na Uislamu halisi, sio Uislamu wa Taliban, ambao unakashifu dini. ... "Vita vyetu ni kwa ajili ya haki za dada zetu. Mtume Muhammad alisema kuwa elimu ni ya lazima kwa wanaume na wanawake," alisema.

Vurugu za Andarab na Panjshir zimewekwa ndani na bado hazileti tishio kubwa kwa udhibiti wa jumla wa Taliban nchini, lakini wanaonekana kuwa katika hatari ya kurudia makosa yale yale ambayo wapinzani wao wa zamani walifanya.

Katika kipindi cha miongo miwili iliyopita, uvamizi na mauaji yaliyoripotiwa ya raia wasio na hatia yaliyofanywa na vikosi vya Afghanistan na vikosi vya kimataifa yamesaidia kukuza umaarufu wa Taliban katika sehemu za nchi hiyo ambapo tayari walikuwa na uwepo na uungwaji mkono kwa kiasi fulani.

Sasa, wanashutumiwa kwa kutumia mbinu zile zile za kukabiliana na waasi, huku ikionekana kuwa na hisia ndogo ya kuwajibika.

Akizungumza kwa hasira za wazi, jamaa wa Abdul Hashim, ambaye inadaiwa alizuiliwa na kuuawa na Taliban, aliiambia BBC: "Taliban wanadai kuwa serikali, kwa hivyo wanapaswa kumchunguza mtu, sio tu kumuua mara moja."