ਗਾਉਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਖੋਜ ਤੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਫ਼ਾਇਦੇ
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
- ਲੇਖਕ, ਡੇਵਿਡ ਕੌਕਸ
- ਰੋਲ, ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਗਾਉਣ ਦੇ ਕਈ ਫਾਇਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਰਦ ਘਟਾਉਣ ਤੱਕ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦੌਰਾਨ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਕੈਰੋਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਗੀਤ ਹਨ।
ਇਹ ਗੀਤ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ, ਅਨੰਦਮਈ ਅਤੇ ਜੀਵੰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਗਾਣੇ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ, ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਸੈਂਟਰਾਂ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖ਼ਾਸ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ?
ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਪਤਾ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਗਾਣੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਫ਼ਾਇਦਾ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੱਕ। ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦੋਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।
ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਵੀ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ, ਕੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਗਾਉਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕੈਂਬਰਿਜ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਥੈਰੇਪੀ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਐਲੇਕਸ ਸਟ੍ਰੀਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਗਾਇਨ ਇੱਕ ਬੋਧਾਤਮਕ, ਸਰੀਰਕ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਹੈ।"
ਉਹ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਦਿਮਾਗੀ ਸੱਟ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੋਚਦੇ ਆਏ ਹਨ ਕਿ ਇਕੱਠੇ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਮਾਜਿਕ ਏਕਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭਾਵਨਾ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਗਾਉਣ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਗਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇਕਸੁਰਤਾ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਜਨਬੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਂਝ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ, ਇਹ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਗਾਉਣ ਦੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਫਾਇਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਖੋਜਕਰਤਾ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਗਾਉਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਚੰਗੇ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਾਈਬ੍ਰੇਸ਼ਨ
ਗਾਉਣ ਦੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਫਾਇਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਸਦੇ ਮਾਪਣਯੋਗ ਸਰੀਰਕ ਲਾਭ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਾਉਣਾ ਵਗਸ ਨਰਵ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾੜੀਆਂ ਸਿੱਧੇ ਗਲੇ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਲੈਰੀਨਕਸ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਐਂਡੋਰਫਿਨ ਵੀ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਗਾਉਣਾ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਊਰੋਨਸ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਸ਼ਾ, ਗਤੀ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹ ਲੈਣ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਟ੍ਰੀਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ 'ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ' ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰਿਆਂ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ, ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੀਰਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।"
ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਾਇਦਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੁਝ ਡੂੰਘੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਮਨੁੱਖੀ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪੁਰਖੇ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਵੋਕਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਇਸ ਨੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵਹਾਰ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸਟ੍ਰੀਟ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਗਾਉਣਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸੰਗੀਤਕ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਗਾਉਣ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਤਮਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਲੋਰੀਆਂ ਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵੈਣ ਸਭ ਰਿਦਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤਾਲ 'ਤੇ ਜਾਪ ਜਾਂ ਜਾਪ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਤਾਲਬੱਧ ਅਤੇ ਸੁਰੀਲੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ।"
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਇਕੱਠਿਆਂ ਗਾਉਣਾ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਗਾਣੇ ਜਾਂ ਗਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਜਾਂ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਗਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸੇ ਲਈ, ਵਿੱਦਿਅਕ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਗਾਇਕੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਹੈ।
"ਦਰਅਸਲ, ਗਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।"
ਡਾਕਟਰੀ ਮਾਹਰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗਾਉਣ ਵੱਲ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਤੋਂ ਬਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਾਰਕਿੰਸਨ ਰੋਗ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਅਤੇ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੋਇਰ (ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ) ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਪਾਰਕਿੰਸਨ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਆਮ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੁਰਨ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਕਸਰਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਸਬੰਧੀ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਡਮ ਲੇਵਿਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਗਾਉਣਾ ਇੱਕ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕੁਝ ਫ਼ਾਇਦੇ ਕਸਰਤ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।"
ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗਾਇਕ ਆਪਣੀ ਤਾਲ ਅਤੇ ਸੁਰ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੋਕਲ ਕਸਰਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਜਿਹੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਉਣਾ ਦਿਲ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਕਸਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਟ੍ਰੈਡਮਿਲ 'ਤੇ ਮੱਧਮ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਤੁਰਨ ਜਿੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।
ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਖੋਜ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਵੱਲ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਜਾਂ ਕੋਈ ਕੋਰਸ ਜੁਆਇਨ ਕਿੰਨਾ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਟ੍ਰੀਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਲੋਕ ਉਸ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਉਸ ਉੱਤੇ ਜੋ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਸਟ੍ਰੀਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕਸਾਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹੁਣ ਦੇਖਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਡੀਕਲ ਸਟਾਫ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹੀ ਗੀਤ ਗਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਸਾਹ ਅਤੇ ਗਾਉਣਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਹੀ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕੀਰ ਫਿਲਿਪ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਫਿਲਿਪ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਇਲਾਜਾਂ ਦੇ ਪੂਰਕ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੰਪੂਰਨ ਪਹੁੰਚ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫਿਲਿਪ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜੋ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਦਮ ਘੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੇ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਹ ਲੈਣ ਨੂੰ ਅਨਿਯਮਿਤ ਅਤੇ ਅਕੁਸ਼ਲ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।"
"ਗਾਇਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਇਲਾਜ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਤਾਲ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।"
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੀ ਜੋ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਓਪੇਰਾ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੋਵਿਡ-19 ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੇਤਰਤੀਬ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਗਾਉਣਾ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਇੱਕ ਸੁਪਰ-ਸਪਰੈਡਿੰਗ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਾਉਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫਿਲਿਪ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੋਈ ਲਾਗ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੋਇਰ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਹਫ਼ਤੇ ਨਾ ਜਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।"
ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਗਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਾਲ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ 'ਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਿਸਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਕਾਂਗਰਸ ਵੂਮੈਨ ਗੈਬਰੀਅਲ ਗਿਫਰਡਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ 2011 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ ਲੱਗਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਿਊਂਦੇ ਬਚ ਗਏ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਥੈਰੇਪੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਚੱਲਣਾ, ਬੋਲਣਾ, ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਲਿਖਣਾ ਸਿੱਖਿਆ। ਥੈਰੇਪਿਸਟਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਪਸ ਦਿਵਾਈ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਰਤੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੀ ਰਿਪੀਟੀਸ਼ਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਵੇਂ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਟ੍ਰੋਕ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਇਹ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਨਿਊਰੋਪਲਾਸਟਿਸਿਟੀ ਵੀ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਨਵੇਂ ਨਿਊਰਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਈ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਘਟਣ ਜਾਂ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਫਾਇਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਦਿਮਾਗ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਲਗਾਤਾਰ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਬਦ ਲੱਭਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤੇਜਨਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਹੈਲਸਿੰਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਿਊਰੋਸਾਈਕੋਲੌਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਟੈਪੋ ਸਾਰਕਾਮੋ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਦੇ ਦਿਮਾਗੀ ਫਾਇਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਬੂਤ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਕਿ ਕੀ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਘਟਣੀ ਰੁਕ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਰੋਕੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਅਜੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਅਤੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਫੌਲੋ-ਅੱਪ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"
ਸਟ੍ਰੀਟ ਦੇ ਲਈ, ਗਾਉਣ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਾਰੀ ਖੋਜ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਿਊਰੋਕੈਮੀਕਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੰਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਪਾਰਟ ਕਿਉਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਗਾਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਬਜਾਇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦੇ ਅਸਲ ਫਾਇਦੇ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਟੈਪੋ ਸਾਰਕਾਮੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਖੋਜ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸੱਟ ਤੋਂ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਵੱਡੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫਾਇਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਰਕਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਗਾਉਣ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।"
ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
