મોહમ્મદ સિરાજની એ ભૂલ જેના કારણે ઓવલ ટેસ્ટમૅચમાં ભારતની મુશ્કેલી વધી

    • લેેખક, અભિજિત શ્રીવાસ્તવ
    • પદ, બીબીસી માટે

ભારત અને ઇંગ્લૅન્ડ વચ્ચે ઓવલના ઐતિહાસિક મેદાન પર ઍન્ડરસન-તેંડુલકર ટેસ્ટ શ્રેણીની અંતિમ અને નિણાયક મૅચનો છેલ્લો દિવસ બાકી છે.

આ છેલ્લો દિવસ નક્કી કરશે કે શ્રેણી ઇંગ્લૅન્ડ જીતશે કે ભારતીય ટીમ તેને ડ્રૉ કરાવશે. ભારતને જીત માટે ચાર વિકેટ જોઈએ છે, જ્યારે ઇંગ્લૅન્ડને માત્ર 35 રન બનાવવાના છે.

મૅચમાં જીત ભારતને શ્રેણીમાં 2-2ની બરાબરી પર લાવશે, જ્યારે ઇંગ્લૅન્ડ જીતે તો શ્રેણી 3-1થી તેના નામે થઈ જશે.

આ મૅચ પણ સમગ્ર શ્રેણીની જેમ ઉતાર-ચઢાવથી ભરપૂર રહ્યો છે

તૃતીય દિવસે યશસ્વી જયસવાલની સદી, આકાશદીપ, રવીન્દ્ર જાડેજા અને વૉશિંગ્ટન સુંદરની અર્ધસદીની મદદથી ભારતે ઇંગ્લૅન્ડ સામે 374 રનનું લક્ષ્ય રાખ્યું.

પછી ઝડપી બૉલર મોહમ્મદ સિરાજે તૃતીય દિવસે ઇંગ્લૅન્ડના ઓપનર ઝેક ક્રોલીને બોલ્ડ કર્યો અને ચોથા દિવસે સવારે કપ્તાન ઓલી પોપને એલબીડબ્લ્યુ આઉટ કરીને ઇંગ્લૅન્ડ માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી.

પરંતુ જો રૂટ અને હેરી બ્રૂકે ચોથા વિકેટ માટે 195 રનની ભાગીદારી કરીને ભારતના હાથમાંથી મૅચ લગભગ છીનવી લીધી હતી. આઉટ થવા પહેલાં બંને બૅટ્સમૅન—બ્રૂક (111) અને રૂટ (105)—એ સદી ફટકારી.

બ્રૂકના આઉટ થયા પછી પ્રસિદ્ધ કૃષ્ણાએ સતત બે ઓવરમાં જેકબ બેથેલ અને જો રૂટને આઉટ કર્યા, જેના કારણે ભારતની જીતની આશા ફરી જીવંત થઈ.

જોકે, ટી બ્રેક પછી આવેલી વરસાદના કારણે ચોથા દિવસની રમત સમય પહેલાં જ બંધ કરવી પડી.

હવે પાંચમા દિવસે ઇંગ્લૅન્ડને માત્ર 35 રન બનાવવાના છે, એટલે ભારત ચોક્કસપણે દબાણમાં હશે.

પરંતુ ભારત આ દબાણભરી સ્થિતિમાં કેટલીક પોતાની ભૂલોના કારણે પહોંચ્યું છે.

ક્યાં થઈ ચૂક?

એ જાણવા છતાં કે આ મૅચ શ્રેણી માટે કેટલીઘણી નિર્ણાયક છે, ભારતે જસપ્રીત બુમરાહને આરામ આપ્યો.

આ કંઈક એવું જ છે જેમ ઑલ્ડ-ટ્રાફર્ડ ટેસ્ટમાં રમાયેલી ચોથી ટેસ્ટમૅચ દરમિયાન ઇંગ્લૅન્ડની પ્રથમ ઇનિંગમાં વૉશિંગ્ટન સુંદરને 68 ઓવરો સુધી બૉલિંગ માટે ન આપવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો.

જ્યારે લંચથી 15 મિનિટ પહેલાં તેમને બૉલ આપવામાં આવ્યો, ત્યારે તેમણે પોતાની પાંચમી ઓવરમાં ઓલી પોપ અને સાતમી ઓવરમાં હેરી બ્રૂકને આઉટ કર્યા હતા.

ત્યારે વૉશિંગ્ટન સુંદરને મોડી બૉલિંગ આપવાના નિર્ણય માટે કપ્તાન શુભમન ગિલની ટીકા થઈ હતી.

ત્યાંથી શીખ ન લેતા, ઓવલમાં ઇંગ્લૅન્ડની પ્રથમ ઇનિંગ દરમિયાન શુભમન ગિલે વૉશિંગ્ટન સુંદરને એક પણ ઓવર બૉલિંગ માટે ન આપી.

ભલે ઇંગ્લૅન્ડની ટીમ માત્ર 51.2 ઓવરમાં જ ઑલઆઉટ થઈ ગઈ, પણ તેમણે દર ઓવરે 4.81 રનની દરે સ્કોર કર્યો અને 23 રનની લીડ મેળવી.

ગિલે ઇંગ્લૅન્ડની પ્રથમ ઇનિંગમાં રવીન્દ્ર જાડેજા પાસેથી પણ માત્ર બે ઓવર કરાવી, અને બીજી ઇનિંગમાં પણ સ્પિનરોને ખૂબ મોડા-મોડા બૉલિંગ માટે બોલાવ્યા.

મૅચની સૌથી મોટી પળ

મૅચના ચોથા દિવસે સવારે લંચ પહેલાં ઇંગ્લૅન્ડનો સ્કોર 137/3 હતો અને હેરી બ્રૂક 21 બૉલમાં 19 રન બનાવી રમી રહ્યા હતા. અહીં ભારત પાસે મૅચને પોતાના પક્ષમાં ફેરવવાની એક ઉત્તમ તક હતી, પરંતુ મોહમ્મદ સિરાજની એક ભૂલ મૅચનો સૌથી મોટો ટર્નિંગ પૉઇન્ટ સાબિત થઈ.

ઇંગ્લૅન્ડની ઇનિંગ દરમિયાન પ્રસિદ્ધ કૃષ્ણા 35મી ઓવર ફેંકવા આવ્યા. કૃષ્ણાએ પહેલો બૉલ શૉર્ટ ફેંક્યો અને બ્રૂક તેને ડીપ ફાઇન લેગ બાઉન્ડ્રી તરફ રમ્યો, જ્યાં મોહમ્મદ સિરાજએ કૅચ પકડ્યો પરંતુ તેમનો પગ બાઉન્ડ્રી રોપ સાથે સ્પર્શ કરી ગયો.

પ્રસિદ્ધ કૃષ્ણાએ બંને હાથ ઊંચા કરીને કૅચનો ઉત્સવ મનાવવાનું શરૂ કર્યું, પણ તરત જ તેમને સિરાજની ભૂલનો અહેસાસ થયો.

અહીં બ્રૂકના ચહેરા પર હળવું સ્મિત જોવા મળ્યું.

સિરાજને પોતે પણ આ ભૂલનો અહેસાસ થયો અને તેઓ પોતાનું મોં ઢાંકીને પસ્તાવા વ્યક્ત કરતા દેખાયા.

બ્રૉડકાસ્ટરે મેદાનમાં થયેલી આ ભૂલને વારંવાર બતાવી.

ઇંગ્લૅન્ડ ઍન્ડ વેલ્સ ક્રિકેટના ઍક્સ હૅન્ડલ પરથી પણ આ પળનો વીડિયો પોસ્ટ કરવામાં આવ્યો, જેમાં લખ્યું હતું:

"આઉટ? છક્કો? સિરાજે શું કર્યું?"

સિરાજે આ સિરીઝમાં ભારત તરફથી સૌથી વધુ 159.1 ઓવરની બૉલિંગ કરી છે અને તેમણે સૌથી વધુ 19 વિકેટ લીધી છે. પરંતુ આ કૅચ ભારતને સૌથી મોંઘો પડ્યો.

બ્રૂક અને રૂટને નામે રેકૉર્ડ

બ્રૂકએ આ જીવનદાનનો લાભ ઉઠાવીને ઝડપથી રન બનાવવાનું શરૂ કર્યું અને આ દરમિયાન સતત જો રૂટ સાથે સ્ટ્રાઇક પણ રોટેટ કરતા રહ્યા.

61મી ઓવરમાં માત્ર 91 બૉલમાં બ્રૂકએ પોતાની 10મી ટેસ્ટ સદી પૂર્ણ કરી.

આ સાથે બ્રૂકએ એવું કારનામું કર્યું જે અત્યાર સુધી માત્ર ડોન બ્રેડમૅન જ કરી શક્યા હતા.

બ્રૂકએ પોતાની 50મી ટેસ્ટ ઇનિંગમાં 10મી સદી ફટકારી અને ડોન બ્રેડમૅન પછી 50થી ઓછી ઇનિંગમાં 10 શતક ફટકારનાર પ્રથમ ક્રિકેટર બન્યા.

બ્રેડમૅને 1955માં પોતાની 23મી ઇનિંગમાં 10મી ટેસ્ટ સદી બનાવી હતી.

બ્રૂક અને રૂટે શરૂઆતમાં ભારતીય સ્પિનરોને નિશાન બનાવ્યા અને તેમની બૉલિંગ પર ફટાફટ રન બનાવ્યા.

જ્યારે કપ્તાન ગિલે ફરીથી ઝડપી બૉલરોને બૉલિંગ માટે લાવ્યા, ત્યારે બ્રૂકએ તેમને પણ છોડ્યા નહીં.

હેરી બ્રૂકના આક્રમક અભિગમથી ભારતીય બૉલરોની લય સંપૂર્ણપણે બગડી ગઈ અને જ્યારે સુધી આ બંને બૅટ્સમૅનો પિચ પર હતા, ભારતના હાથમાંથી મૅચ સંપૂર્ણપણે સરકતી દેખાઈ.

પછી ભારતીય બૉલરોએ ભારતની મૅચમાં વાપસી કરાવી.

આકાશદીપના બૉલ પર હેરી બ્રૂકનું મોહમ્મદ સિરાજના હાથે કૅચ આઉટ થવું તેની શરૂઆત હતી.

આ પછી પ્રસિદ્ધ કૃષ્ણાએ સતત બે વિકેટ ઝડપી અને ઇંગ્લૅન્ડનો સ્કોર 339/6 કરી દીધો.

આ દરમિયાન જો રૂટે પોતાની 39મી ટેસ્ટ સદી પૂર્ણ કરી.

તેમણે ટેસ્ટ સદીના મામલે કુમાર સંગાકારાને પાછળ છોડી દીધા છે.

હવે તેઓ માત્ર સચીન તેંડુલકર (51 સદી), જૅક કાલિસ (45) અને રિકી પૉન્ટિંગ (41)થી પાછળ છે.

સાથે જ, રૂટનું આ તેમના ઘરેલુ મેદાન પર 24મી સદી હતી.

તેમણે ઘરેલુ મેદાન પર સૌથી વધુ ટેસ્ટ સદી બનાવનાર બૅટ્સમૅન તરીકે સ્થાન મેળવ્યું છે.

રૂટ પહેલાં શ્રીલંકાના મહેલા જયવર્ધને, ઑસ્ટ્રેલિયાના રિકી પૉન્ટિંગ અને દક્ષિણ આફ્રિકાના જૅક કાલિસના નામે 23 સદીનો રેકૉર્ડ હતો.

શું ભારત જીતી શકે છે ઓવલ ટેસ્ટમૅચ?

જ્યારે ભારત અને ઇંગ્લૅન્ડની ટીમો પાંચમા દિવસે મેદાનમાં ઉતરશે, ત્યારે ખેલાડીઓની માનસિક સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ હશે.

ભારતીય બૉલરો રાત્રિભર આરામ પછી સવારે તાજા અને ચુસ્ત હશે, અને તેની સામે ઇંગ્લૅન્ડના બાકીના બૅટ્સમૅનોને આઉટ કરવાનું લક્ષ્ય હશે.

બીજી તરફ, ઇંગ્લૅન્ડ પાસે વિકેટકીપર જેમી સ્મિથ અને જેમ્સ ઍન્ડરસનની નવી જોડીને પિચ પર મોકલવાનું છે.

જેમી સ્મિથે શ્રેણીની શરૂઆતની મૅચોમાં સદી અને અર્ધસદી બનાવી હતી, પણ તેઓ છેલ્લી ત્રણ ઇનિંગમાં માત્ર 8, 9 અને 8 રન જ બનાવી શક્યા છે.

સાથે જ ઑલરાઉન્ડર ક્રિસ વોક્સ ઈજાગ્રસ્ત છે, પણ જો રૂટે મૅચ પછીની પ્રેસ કૉફરન્સમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો જરૂર પડશે તો વોક્સ બેટિંગ કરવા ઉતરશે.

જીત માટે રન એટલા ઓછા છે કે મૅચ હજુ પણ ઇંગ્લૅન્ડના પલડામાં જ દેખાઈ રહી છે.

એથી ભારતને બૉલિંગમાં કોઈ ચમત્કારની જરૂર પડશે.

તો ઇંગ્લૅન્ડ ઇતિહાસ રચશે...

ભારતીય ટીમે ઇંગ્લૅન્ડ સામે ટેસ્ટ જીતવા માટે 374 રનનું રેકૉર્ડ લક્ષ્ય રાખ્યું છે. જો ભારત પાંચમા દિવસે જીતે છે, તો તે 2021માં ઓવલમાં મળેલી જીત જેવી જ જીત હશે—જે ઓવલ મેદાન પર ત્રીજી જીત બનશે.

પરંતુ જો ઇંગ્લૅન્ડની ટીમ જીતે છે, તો ઓવલ મેદાન પર ચેઝિંગનો નવો ઇતિહાસ રચાશે.

1902માં ઇંગ્લૅન્ડે ઑસ્ટ્રેલિયા સામે ચોથી ઇનિંગમાં 263 રન ચેઝ કરીને એક વિકેટે જીત મેળવી હતી.

ત્યાંથી આજ સુધી કોઈ પણ ટીમ આ મેદાન પર આથી વધુ રન ચેઝ કરી શકી નથી.

એટલે કે, જો ઇંગ્લૅન્ડ જીતશે, તો તે 123 વર્ષ જૂના પોતાના જ રેકૉર્ડને તોડશે.

બીબીસી માટે કલેક્ટિવ ન્યૂઝરૂમનું પ્રકાશન