Россияда бешта қонун лойиҳаси кўриб чиқилмоқда – уларнинг бари мигрантларга қарши. Энди яна нималар чекланмоқда?

Россия Давлат Думасининг яқинда иш бошлаган кузги сессияси мигрантларга қарши кураш байроғи остида ўтмоқда. Рус депутатлари мигрантларга қарши яна нималарни таклиф қилмоқда?

1 октябрь куни иш бошлаган Россия парламентининг навбатдаги йиғинида миграция сиёсатига дахлдор бешта қонун лойиҳасидан иборат пакетни кўриб чиқиш бошланган.

Қонунчилик пакети устида 350 дан зиёд депутат иштирок этгани хабар қилинмоқда.

Таклиф этилаётган чекловлар орасида ноқонуний миграция ташкил этишга қарши жазони кучайтиришдан тортиб мигрантларга хизмат кўрсатувчи хизматлар сайтларини суд ҳукмисиз блоклаб қўйишга қадар чоралар мавжуд.

Ҳукумат ва Олий суд мазкур қонун лойиҳаларига нисбатан аллақачон ижобий фикрда эканини маълум қилган, уларда бирор хато топмаган.

Қуйида таклиф қилинаётган чекловларга қисқача назар ташлаймиз.

Россия ҳудудида ноқонуний бўлиш

Қонун лойиҳаларидан бирида жиноят содир этилган вақтда Россия ҳудудида ноқонуний бўлиб турганлик фактини оғирлаштирувчи ҳолат сифатида қабул этишни таклиф этмоқда.

Рус депутатлари Россия Жиноят кодексига "Россия Федерацияси ҳудудида ноқонуний бўлиб турган шахс томонидан жиноятга қўл урилиши" тушунчасини киритиш таклифини ҳам илгари сурган.

Дума вице-спикери Ирина Яроваянинг сўзларига кўра, агар шундай тартиб кучга кирса, суд жиноятга қўл урган ноқонуний мигрантга нисбатан - айбни енгиллаштирувчи эпизодлар мавжуд бўлсада - қонунчиликда кўрсатилган энг оғир жазони тайинлаши мумкин.

Яровая бундай тизим "нелегалларни интизомга солиб қўйиш" учун зарур эканини таъкидлаган.

Ноқонуний миграция ташкил этиш

Бошқа бир қонун лойиҳасида гуруҳ бўлган ҳолда ноқонуний миграция оқимини ташкил этиш билан шуғулланишни ўта оғир жиноятлар туркумига киритиш таклиф этилган.

Россия Жиноят кодексида ноқонуний миграция ташкил этишни кўзда тутувчи модда ўзи азалдан мавжуд.

Фақат депутатлар бундай жиноятга нисбатан жазо минимумини белгилаб қўймоқчи - мазкур модданинг биринчи қисмида жазонинг энг юқори даражаси икки йилга қадар озодликдан маҳрум этиш бўлган бўлса, эндиликда, бу жумла "икки йилдан беш йилга қадар" дея ўзгартирилмоқда.

Ушбу модданинг бошқа барча қисмларида кўзланган жазо ҳам ўхшаш тарзда қаттиқлаштирилмоқда.

Ирина Яроваянинг сўзларига кўра, Россияда ноқонуний миграция оқими ташкил этиш билан шуғулланиш даражаси ортиб бормоқда.

"2024 йилнинг биринчи ярмидаёқ ўтган йилнинг айни даврига қараганда 1,5 баробар кўпроқ ноқонуний ҳолат аниқланди. Айтиш жоиз, ноқонуний миграция ташкил этишда айбланган 879 нафар шахснинг бор-йўғи 226 нафари хорижликлар. Яъни 665 нафар шахс - бу Россия фуқаролар", деган у.

Ҳужжатларни сохталаштириш

Россиялик депутатлар ноқонуний мигрантларга ёрдам берувчи ҳужжатларни сохталаштиришга нисбатан ҳам жазо чораларини оғирлаштирмоқда.

Бундай маъмурий ҳуқуқбузарликка қўл урган юридик шахсларни 5 миллиондан 10 рублга қадар жаримага тортиш таклиф этилмоқда.

Ҳуқуқбузарлик қайта содир этилса, жарима миқдорини 10-60 миллион рублга кўтариш кўзланмоқда.

Сайтларни блоклаш

Мигрантларга ноқонуний равишда хизмат кўрсатиш билан шуғулланувчи фирмалар сайтларини суд ҳукмисиз блоклаш депутатлар илгари сурган таклифларнинг навбатдагиси.

Агар ана шундай контент топилса ва сайт эгаси бу маълумотни олиб ташламаса, вебсайт суд ҳукмисиз блокланиши мумкин.

Рус тили имтиҳони

Ниҳоят сўнгги қонунчилик лойиҳасида мигрантлардан рус тили бўйича имтиҳон олиш жараёнида ўртакашлар иштирок этишини тақиқлаш ҳақида сўз боради.

Ҳозирда Россияда тил сертификатини бериш ҳуқуқига эга бўлган ташкилотлар рўйхати ҳукумат томонидан шакллантирилади.

Эндиликда, қонун лойиҳаси билан мазкур ташкилотларга имтиҳонларни ўтказиш ёки сертификатларни топшириш ваколатини учинчи шахсларга бериб қўйиш тақиқланмоқда.

Депутатларнинг ишонишича, шу вақтгача рус тилини яхши билмайдиган кўплаб мигрантлар ҳам тил сертификатини қўлга киритган.

Баҳорда тижорат ташкилотларига мигрантлар учун тил имтиҳонларини ўтказиш тақиқлаб қўйилган эди.

Аксил-мигрант кайфият илдизлари

"Крокус Сити Ҳолл" терактидан бери Россияда мигрантларга қарши қонунчилик лойиҳалари тўлқини кузатилган.

Март ойидан бери рус депутатлари Россияга муқаддам судланганларнинг киришини тақиқлаб қўйиш, мигрантга ўз оиласи аъзолари ва яқинларини олиб келиш, автобус, такси ҳайдаш, мактабда ишлашни ман этиш каби чекловчи таклифларни илгари сурган.

Россиялик депутатлар ва сиёсатчилар бу чоралар мигрантлар қўл ураётган жиноятлар сони ошиб бораётгани туфайли ишлаб чиқилаётганини таъкидлайди.

Аммо статистикага қаралса, меҳнат мигрантлари Россияда содир этаётган жиноятлар сони қайтанга камайиб бормоқда.

Россия ва Евроосиёни ўрганиш бўйича Карнеги маркази илмий ходими Темур Умаровнинг фикрига кўра, Россияда ҳозирда ошиб бораётган мигрантларга қарши кайфиятни "Крокус Сити Ҳолл" теракти билан боғлаш у қадар тўғри бўлмайди.

Марказий осиёликлар иштирокидаги аввал кузатилган терактлар бундай аксил-мигрант кампанияларга сабаб бўлмаган эди, ёзади Умаров.

Унинг мулоҳаза қилишича, Украинага босқин "Россияда зўравонлик ва тажовузкорликнинг янада юқори даражасининг нормал қабул қилиниши"га замин яратди.

"Агар миграция сиёсатига Россия ҳукуматидаги турли институтлар зиддияти нуқтайи-назаридан қарасангиз, янги киритилаётган чекловлардан асосий манфаатдор ИИВ бўлиб чиқишига гувоҳ бўласиз. Агар Украинадаги уруш фонида Россия бюрократиясининг куч блоки янада мустаҳкамланмаганда, миграция сиёсатидаги ҳозирги кескинлашувни кўрмаган бўлар эдик", ёзган ўзининг колонкасида Умаров.

https://t.me/bbcuzbek

BBC.COM/UZBEK

Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002