Беларусь: Путин нимани режалаяпти? - Belarus, Lukashenko, Putin, Rossiya

Беларусь: Путин нимани режалаяпти? - Россия Беларусга куч кирита оладими? Бунга ҳақлими? - Экспертларга кўра, бўлиши мумкин.

Россия президенти кеча, 27 август куни бундай эҳтимолни назардан соқит этмади.

Вазият тақозо этса, Беларусга ўз кучларини ташлаши мумкинлигини айтди.

Путинга кўра, бу иш Беларусь президенти билан келишиб қилинган.

Яқинда Александр Лукашенконинг ўзи ҳам намойишчилар қаршисида қўлида автомат билан кўриниш берган.

Ғарб Беларусдаги воқеаларга Россиянинг, Россия эса, Ғарбнинг иштирокидан жиддий хавотирда.

Беларуснинг ҳам Россия ўз қўшинларини киритган иккинчи Украинага айланишига оид қўрқувлар ҳам йўқ эмас.

Худди шу манзарада кўпчиликни ўйлантираётган савол эса, битта - Россия бунга ҳақлими?

Би-би-си Рус хизмати бу хусусда ҳам Россия ва ҳам беларуслик экспертларнинг фикрларига қулоқ тутган. Қуйида улардан айримларининг таҳлилларини келтириб ўтамиз:

Федор Лукьянов, сиёсатшунос, Москва:

"Халқаро ҳуқуқ нуқтаи назаридан бирор бир тўсқинлик йўқ. Чунки Путин бу ишни Лукашенко илтимосига кўра қилаётганини айтди.

Россия Лукашенкони қонуний президент, деб тан олади. Россия эса, Беларуснинг иттифоқчиси бўлади. Шундай экан, "қонуний" президент ўз иттифоқчисига хавфсизлик масаласида кўмак сўраса, бу ўзаро муносабатларнинг ҳуқуқий мақомига тўла мос келади.

Умуман олганда эса, бу сиёсий бир ишора. Россия Беларусдаги вазиятга бефарқ бўлмаган барчага бир нарсани англатиб қўймоқчи. Беларусдаги воқеалар албатта Россия мавқеи ва манфаатларини инобатга олган ҳолда ривож топади, деган муждани етказмоқчи".

Артем Шрайбман, сиёсий таҳлилчи, Минск:

"Халқаро ҳуқуқ нуқтаи назаридан, бу икки давлат ўртасидаги битимга бориб тақалади.

Иттифоқчилик доирасида улар бунга ҳақли. Яъни, бири "хавфсизликни таъминлаш" мақсадида бошқасининг хавфсизлик кучларидан фойдаланиши мумкин. Чунки "хавфсизликни таъминлаш" атамасини жуда кенг талқин қилиш мумкин. Устига устак, Путин Лукашенкони қонуний президент, деб билади. Шу боис, худди Янукович мисолида бўлгани каби, бу илтимосни ҳам бемалол асослаши мумкин.

Айни ўринда масаланинг сиёсий жиҳати муҳим. Чунки халқаро ҳуқуқ жуда мослашувчан. Сиёсий нуқтаи назардан эса, Путин турлича талқин қилиш мумкин бўлган бир эмас, бир нечта нарсани айтди. Россиянинг мавқеи ўзи шунақа. Чунки у ҳозир Беларусдаги ҳеч бир томоннинг ёнини олаётгани йўқ. Шу боис ҳам, унинг айрим баёнотларини тарафлар ўзларича талқин қилишлари мумкин.

Путин, бундан ташқари, Россия кучларининг вазият издан чиқиб кетган тақдирдагина, Беларусга киритилишини айтди. Беларусда эса, ҳалича ундай бўлгани йўқ. Путин Лукашенко одамларга қулоқ тутиши лозимлигини айтмоқда. Конституцион мулоқотга оид қандайдир ваъдалар билан чиқиши кераклигини таъкидламоқда.

Россиянинг бу мавқеи янги эмас. Россия бир неча ҳафтадан бери худди шу мавқеъни эгаллаб келмоқда. У мулойимлик билан амалдаги ҳукумат томонида. Лекин Лукашенко назоратни йўқотиши эҳтимолини ҳам назарда тутмоқда. Шу боис, орқага йўлни ҳам буткул ёпиб ташламаган. Мулоқотга бормагани бунга битта мисол бўла олади.

Путин иккита нарсани қатъий қилиб чизди - бири Ғарбнинг аралашуви, иккинчиси оммавий тартибсизликлар. Россия президентининг баён қилишича, мамлакати бунга тоқат қилмайди.

Биз бунинг Ғарб ёки хаёлий инқилобчиларни қўрқитиш учун айтилган шунчаки гапми ёки Россиянинг аниқ мавқеи - билмаймиз. Путин Беларусдаги бирор бир томоннинг тарафига ўтди ёки ўзининг мавқеини ўзгартирмоқда, дея қатъий бир тўхтамга ҳам келмаган бўлардим".

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek