Трамп Россияга маслаҳат бергани ўртага чиққан Уиткоффни ҳимоя қилди
Сурат манбаси, Reuters
- Author, BBC Янгиликлар бўлими
- Ўқилиш вақти: 3 дақ
АҚШ президенти Доналд Трамп махсус вакили Стив Уиткоффни ҳимоя қилди ва у "оддий иш қилганини" таъкидлади. Баёнот Уиткофф россиялик расмийга президентга қандай мурожаат қилиш бўйича маслаҳат берган аудио ёзув чиқиб кетганидан сўнг янгради.
Трамп чоршанба куни журналистларга у аудиони эшитмаганини, бироқ Уиткофф "ҳақиқий сулҳ тузувчи" сифатида Россия ва Украинага тинчлик режасини "сотиш" учун керакли ишни қилаётганини айтди.
Ўтган ойда бўлган суҳбат АҚШ тақдим этган 28 бандли тинчлик режаси асосан Москва позицияларини акс эттираётгани ҳақидаги хабарлар манзарасида ўртага чиқди.
Уиткофф бу йил бир неча марта Москвага борди ва келаси ҳафта яна Россия президенти Владимир Путин билан учрашади. У Киевда музокаралар олиб бормаган.
Гарчи бошқа АҚШ расмийлари ташриф буюрган бўлса-да, Уиткофф махсус вакил сифатида ҳеч қачон Киевга келмаган. Бу ҳафта АҚШ армияси котиби Дэн Дрисколл Киевда бўлди ва Трамп украиналиклар билан яна музокаралар ўтказишини айтди.
Дастлабки лойиҳа Украина ва Европа етакчилари томонидан Россияга мойилликда айбланганидан сўнг дипломатик музокаралар давом этди. Режада Украинанинг шарқида ҳозир Киев назоратида бўлган ҳудудларни Россияга топшириш таклифи ҳам бор эди.
Трампнинг кўнглига йўл...
Сурат манбаси, EPA
Шундан сўнг режа Украина манфаатлари ва Европа иттифоқдошларининг қарашларини акс эттириши учун қайта кўриб чиқилди. Украина президенти Володимир Зеленский Трамп билан ҳал қилиниши керак бўлган "ҳассос масалалар"ни муҳокама қилишга тайёр эканини айтди.
Bloomberg қўлга киритган ва матнини эълон қилган аудиоёзувда Уиткоф Путиннинг ташқи сиёсат бўйича маслаҳатчиси Юрий Ушаковга Трампнинг кўнглини топиш учун қандай йўл тутишни маслаҳат беради.
BBC News 14 октябрда бўлгани айтилган қўнғироқнинг ҳақиқийлигини мустақил тасдиқлай олмади, бироқ Трамп уни "жуда оддий музокара формаси" деб атади.
Ёзиб олинган суҳбат давомида икки тараф урушни тугатиш ҳақида гаплашгани, Ушаков эса раҳбарлари — Путин ва Трамп — бир-бири билан гаплашиши фойдали бўладими, деб сўрагани айтилган.
Унда Уиткофф "менинг одамим бунга тайёр" деган ва қўнғироқни қандай уюштириш ҳақида маслаҳат берган.
"Шунчаки такрорланг, президентни [Трампни] бу ютуқ билан табриклайсиз... уни тинчлик одами сифатида ҳурмат қиласиз, ва бундан ўта мамнунсиз", дея Уиткоффдан иқтибос келтиради "Менимча, шундан кейин қўнғироқ яхши ўтади".
Уиткофф матнда шундай қўшимча қилади: "Мен президентга Россия Федерацияси доим тинчлик келишувини истаган, деб айтганман. Менимча, шундай. Масала шундаки, икки давлат муроса қилишда қийналмоқда".
У яна: "Балким, биз Ғазо бўйича қилганимиздек, 20 банддан иборат тинчлик таклифи тайёрлармиз", деб қўшимча қилган.
Қўнғироқ охирида Уиткофф Ушаковга Зеленскийнинг яқинда Оқ уйга ташриф буюриши кутилаётганини айтган ва "имкон бўлса", ўша учрашувдан аввал Трамп ва Путин гаплашиб олишини таклиф қилган.
Шундан кейин АҚШ ва Россия президентлари орасида икки ярим соатлик телефон мулоқоти бўлган. Бу хабар Зеленский ўтган ой Вашингтонга йўл олган вақтда маълум қилинганди.
Трамп-Путин қўнғироғидан аввал АҚШ президенти Россия раҳбарига нисбатан сабри тугаётгани ва Украинани узоқ масофали Tomahawk ракеталари билан таъминлаши мумкинлигини билдирганди.
Бироқ Зеленский Оқ уйга кириб келганида вазият ўзгарган кўринарди. Трамп Киевга Tomahawk бериш можарони кучайтириши мумкинлигини ва Путин "урушни тугатмоқчи эканини" айтди.
End of Ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларимиз:
Biz bu hujjatni o‘z pozitsiyamizni inobatga olgan holda tayyorlaymiz. Men uni norasmiy ravishda yetkazaman, shunchaki bu hammasi norasmiy ekaniga ishora qilaman.
Ёзув ҳақида сўралганда Юрий Ушаков Россия давлат ОАВсига бу "эҳтимол, тўсқинлик қилиш учун қилинган"ини, муносабатларни яхшилаш учун эмаслигини айтди.
У, шунингдек, Уиткоффнинг келаси ҳафта Москвага келишини "олдидан келишиб олинган"ини тасдиқлади.
Ёзувни ким тарқатгани номаълум, бироқ Bloomberg Ушаков ва Кирилл Дмитриев — Путиннинг вакили — ўртасида бўлган яна бир қўнғироқ матнини ҳам эълон қилган. Дмитриев октябр ойи охирида Майамида Уиткоф билан бир неча кун бирга бўлган, бу эса 28 бандли лойиҳа пайдо бўлишидан бир неча ҳафта аввалга тўғри келади.
Матнга кўра, Дмитриев россиялик ҳамкасбига шундай деган: "Биз бу ҳужжатни ўз позициямизни инобатга олган ҳолда тайёрлаймиз. Мен уни норасмий равишда етказаман, шунчаки бу ҳаммаси норасмий эканига ишора қиламан. Қолганини улар ўзларига мослаб қилиб олсин".
Афтидан, Дмитриевнинг бу хабардан жаҳли чиққан ва "Одамларни чалғитиш ва рақибларга туҳмат ва тўқима ҳикояларни тарқатиш учун тузилган яхши молиялаштирилган, яхши уюштирилган зарарли ахборот машиналари"дан шикоят қилди.
