Трамп йили. Нега АҚШ Россияни Украина урушини тугатишга кўндиролмади?

Доналд Трамп АҚШдаги президентлик сайловида ғалаба қозонганига бир йил бўлди. У сайловолди кампанияси давомида ташқи сиёсатдаги асосий устувор йўналишларидан бири — Украинадаги урушни тўхтатиш ва Владимир Путин билан муносабатларни яхшилаш эканини кўп бор такрорлаган. Аммо бу мақсадга ҳалигача эришолмади. Ойлаб давом этган музокаралар ва президентлар ўртасидаги шахсий учрашувга қарамасдан, жанговар ҳаракатлар ҳамон давом этаяпти, Москва билан Вашингтон эса ядровий баёнотлар бераяптилар. Нега Трамп ва Путин ҳозирча муросага эриша олмаяптилар?

"Қуруқ гап ҳеч қандай натижа бермайди"

«Мен Украинадаги урушни расман лавозимимга киришишимдан олдин тугатаман. Мен буни сайланганимдан кейин дарҳол амалга ошираман. Мен Президент Зеленский билан учрашганман. Президент Путинни яхши биламан. Мен бунга эришаман», — деб ваъда берганди Доналд Трамп 2024 йил октябр ойида Висконсин штатидаги ўз тарафдорлари олдидаги чиқишида.

Ўшанда бундай баландпарвоз ваъдалар бирор кишини ҳайратлантириши даргумон эди. Сайловолди кампанияси давомида Трамп Украинадаги қон тўкилишни бир кун ичида тўхтатишини эллик мартадан кўп ваъда қилган, ва кўпинча буни ўз инаугурациясигача амалга оширишини қўшимча қилган.

Сайловдаги ишончли ғалабасидан сўнг ўтган бир йил ичида АҚШ президентининг кайфияти сезиларли даражада ўзгарди. У лавозимга киришганидан кўп ўтмай, урушни 24 соат ичида ҳал қилиш ҳақидаги ваъдасини «мажозий маънода» айтганман, дея ошлади. Сўнгги ҳафталарга келиб эса АҚШ президенти бу ишни амалга ошириш ўзи ўйлаганидан анча мураккаб эканини тобора кўпроқ тан олаяпти.

Трамп ҳокимиятга келганидан сўнг, Вашингтон ва Москва ўртасидаги муносабатлар илиқлаша бошлагандай туюлди. Россиянинг Украинага тўлақонли босқини бошланганидан кейин Оқ Уй ва Кремл илк бор тўғридан-тўғри музокараларга киришди. Президентлик фаолиятининг бошида Трамп Россия билан ҳамкорлик қилиш Украинага нисбатан осонроқ, деб айтди. Томонлар бир неча йиллик танаффусдан сўнг илк бор иқтисодий ҳамкорлик ва дипломатик идоралар фаолиятини тиклаш масалаларини муҳокама қилишни бошладилар. Трамп ва Путин мунтазам равишда телефонлаашиб турдилар, август ойида эса юзма-юз Аляскада кўришдилар.

Ҳозирча томонлар ўртасида бошланган мулоқот ҳозирча урушни тўхтатиш йўлидаги ягона (гарчи жуда муҳим) ютуқ бўлиб қолмоқда, — дейди Би-би-си суҳбатдоши Эндрю Пик. У шу йил ёзигача Америка Миллий хавфсизлик кенгашида Европа ва Россия масалалари бўйича катта директор лавозимида ишлаган.

«Биз ҳали 12 ой илгари ҳам мавжуд бўлмаган форматдаги тинчлик жараёни, қандайдир келишув ҳақида гапираётганимизнинг ўзи катта илгари силжишнинг белгисидир. Томонлар ўз позициялари билан бўлишмоқдалар, шу жумладан ёзма равишда, бу дипломатия қандай ишлашини белгилайдиган асосий тамойилдир», — деб таъкидлайди Пик.

Доналд Трамп дипломатиясининг асосини, аввало, Владимир Путин билан шахсий алоқаларни йўлга қўйиш ташкил этди. Жо Байден президентлиги даврида Миллий хавфсизлик кенгашида Россия бўйича маслаҳатчи лавозимида ишлаган Эрик Гриннинг сўзларига кўра, бундай ёндашувни Путин билан ишлаган ҳар бир АҚШ президенти маълум даражада синаб кўрган. Аммо Трамп учун бу халқаро сиёсатда асосий воситага айланди. Сўнгги бир йил ичида ҳам Россия, ҳам Америка президентлари шахсий муносабатларининг илиқлиги ҳақида бир неча бор гапирдилар.

Ушбу янги ёндашувнинг асосий шахслардан бири Трампнинг яқин дўсти, Яқин Шарқ бўйича махсус вакили Стив Уиткофф бўлди. У бир неча марта Владимир Путин билан шахсан учрашди. Ҳар сафар бундай ташрифлардан сўнг ҳам Оқ Уй, ҳам Кремл томонлар ўзаро тушунишга яқинлашганларини эълон қилдилар. Трампда урушни тўхтатишда сезиларли илгарилаш бўлмаётганидан келиб чиққан асабийлик кучайган пайтларда кескин масалаларни юмшатишга Уиткофф муваффақ бўлди: масалан, Уиткоффнинг август ойидаги Москвага ташрифидан кейин АҚШ Россияга нисбатан санкцияларни кучайтириш ғоясидан воз кечди ва президентлар саммитига тайёргарликни бошлади.

Бироқ бунга қарамасдан, урушни тўхтатиш ёки камида ўт очишни тўхтатиш бўйича келишувларга эришиш борасида томонлар олдинга силжий олмадилар — бу Оқ Уй танлаган инсон омили билан боғлиқ бўлди.

Би-би-си суҳбатлашган европалик икки юқори лавозимдаги дипломат (улар аноним қолишни сўрадилар) маълум қилишича, муваффақиятсизликнинг бир қисми Стив Уиткофф шахси билан боғлиқ. У, англашилишича, Москвадан бир неча марта Владимир Путин уруш бўйича ён босишларга тайёр деган ишонч билан қайтган. Бу ҳолат айниқса Аляскадаги саммит пайтида яққол намоён бўлди.

Financial Times ёзишича, Анкоридждаги саммитда Дональ Трамп Владимир Путинга ўт очишни тўхтатиш эвазига санкцияларни юмшатиш ва иқтисодий ҳамкорликни таклиф этган. Оқ Уй назарида ушбу таклиф Кремл учун манфаатли бўлиб кўринган. Аммо Россия президенти бу таклифни рад этган ва Украинадан таслим бўлишни, шунингдек, Донбассдаги ҳали Россия ўз назоратига ололмаган ҳудудларни ҳам топширишни талаб қилган. Ундан ташқари, Путин Трампга «тарихий лекция» ўқиган, бу эса Трампни қаттиқ ғазаблантирган.

«Америкаликларнинг у ерда содир бўлган воқеалардан жуда ҳафсалалари пир бўлди», — дейди Би-би-сининг суҳбатдошларидан бири. «Ўша пайтда келишувга эришиб бўлмади, чунки ҳаммаси урушнинг Россия учун моҳияти нотўғри талқин қилинганига асосланган эди. Ва, ростини айтганда, бу ҳолатда айб Кремлда эмас», — дейди иккинчи суҳбатдош. «Уиткофф европаликларга айтган гапларига қараганда, у Москвадан Путин унга нима таклиф қилганини тўлиқ тушунмасдан қайтган», — деб қўшимча қилади у.

Украина президенти Владимир Зеленскийнинг фикрича, Путин Трампга "сифатсиз товар" сотишга уринган.

«Менимча, ҳар қандай инсонга ёлғон гапиришса, бу уни ҳақоратлайди», — деди Зеленский АҚШ президентининг кайфияти ҳақида.

«Биз шундай фикрдамизки, бугунги кунда Америка ва Россияда урушга нисбатан умумий тасаввур йўқ. Ва Америка тушуниб етди: Россия ёлғон гапиряпти», — дея қўшимча қилди у.

Трампнинг ўзи ҳам энди очиқ тан олаяпти: Путин билан мулоқотнинг ўзи етарли эмас.

«Ҳар сафар Владимир билан гаплашганимда, суҳбатларимиз жуда яхши ўтади. Лекин кейин улар ҳеч нарсага олиб келмайди», — деди у октябр охирида Россияга қарши янги санкциялар эълон қилар экан.

«Трамп ҳам, Путин ҳам, эҳтимол, шахсий дипломатия катта бурилишга олиб келади деб ўйлашган. Аммо аниқ бўлдики, муаммо мулоқот йўқлигида эмас, балки урушнинг сабабларида экан. Трамп учун бу — хафалик: шахсий муносабатлар орқали тузилмага оид муаммоларни ҳал қилиб бўлмаслигини англаш», — дея таъкидлайди юқори лавозимдаги европалик дипломат.

"Путинга ҳудудлар эмас, Украина суверенитети керак"

2024 йил июл ойида Россия Ташқи ишлар вазирлиги коллегиясида Владимир Путин Украинадаги урушни тугатиш учун ўз талабларининг тўлиқ рўйхатини илк бор эълон қилди (ва ўшандан бери оҳанги деярли ўзгаргани йўқ). Бу талаблар орасида Украинанинг беш минтақаси устидан Россия суверенитетини уларнинг маъмурий чегаралари доирасида тан олиш, Украинанинг бетараф мақомини белгилаш, унинг армиясини қисқартириш, рус тили мақомини мустаҳкамлаш ва Ғарб томонидан Россияга нисбатан жорий этилган санкцияларни бекор қилиш каби шартлар мавжуд.

Украинада ўт очишни тўхтатишга Москва фақат катта сиёсий келишувга эришилгандан сўнггина рози. Кремлнинг бу позицияси АҚШ ва Украинанинг талабларига зид — улар эса, аксинча, катта музокараларга старт бериш учун дарҳол ўт очишни тўхтатишни хоҳлаяптилар. Аляскадаги саммитдан кейин Трамп бу ғоядан қисқа муддат воз кечди, аммо ҳозир яна фронт чизиғидаги жангларни тўхтатишни талаб қилмоқда.

Америка Миллий хавфсизлик кенгашида Россия йўналишини бошқарган Эндрю Пикнинг сўзларига кўра, ҳақиқий илгарилашга эришиш учун томонлар учта асосий масала бўйича келишиб олишлари керак — бу ҳудудлар, шунингдек уруш тугагандан кейинги Украинадаги сиёсий ва ҳарбий тузилма. Ҳозирча бу йўналишларнинг ҳеч бири бўйича сезиларли илгарилаш кузатилмаяпти.

Украина билан боғлиқ халқаро алоқаларни ёритишда ОАВ энг катта эътиборни украин ҳудудлари муаммосига қаратади. Трамп президентлиги бошланиши биланоқ Украина ва унинг иттифоқчилари АҚШ маъмурияти Киевга босим ўтказиб, "кўчмас мулк келишув"ига эришишга уриниши мумкинлигидан хавотирга тушган эдилар. Владимир Зеленский, Украина муросага тайёр, аммо ҳеч қандай ҳудудни Россияга топшириш ёки уларни Россияники деб тан олиш ниятида эмас, деб таъкидлаган.

Россия ва АҚШ ўртасидаги муносабатлар контекстида ҳудудий масала — томонлар позициялари бироз яқинлашган ягона йўналиш бўлди. 2024 йил апрел ойида Трамп «Қрим Россияники бўлиб қолади», деб баёнот берди. Оқ Уйда, оммавий ахборот воситаларига кўра, 2014 йилда аннексия қилинган Қрим ярим ороли устидан Россия суверенитетини тан олиш имконияти эҳтимолий келишув доирасида кўриб чиқилган.

Бироқ, Аляскадаги саммитдаги муваффақиятсизликдан сўнг Трамп кутилмаганда Киев Европа Иттифоқи кўмагида ўз ҳудудларини тўлиқ қайтариб олиши мумкинлигини айтди. Reuters ахборот агентлиги ёзганидек, октябр ойида Владимир Зеленский билан учрашувда Трамп Украинадан маълум ҳудудий алмашувга розилик беришни талаб қилган.

Россия ҳам ўз позициясини маълум даражада юмшатди. Туркия Ташқи ишлар вазири Хакан Фиданнинг сўзларига кўра, Кремл Херсон ва Запорожия вилоятларида фронтни мавжуд чизиқда тутишга тайёрлигини билдирган ва бу ҳудудлар устидан тўлиқ назоратни талаб қилмаяпти. Аммо Донбасс бўйича талаблар ўзгармаган — Россия ҳали ҳам бу минтақани тўлиқ ўз назоратига ўтказишни истаяпти. Фиданнинг айтишича, Путин бу позицияни Трампга Аляскадаги учрашувда билдирган.

Муаммо шундаки, ҳудудий масала — Трампнинг тасаввурларига зид равишда — Россия учун асосий масала эмас, — дейди Би-би-сига юқори лавозимдаги европалик дипломат.

«Трамп ер алмашинуви ёки ҳудуд бўйича келишувга умид қилган. Умуман олганда, нотўғри тушуниш юзага келган — гўёки Путинга фақат ер керакдек тасаввур пайдо бўлди», — дейди у.

«Аслида Путинга ҳудудлар эмас, балки Украина устидан суверенитет керак», — деб таъкидлайди дипломат.

Би-би-си суҳбатлашган мутахассислар ва дипломатик манбаларнинг фикрича, уруш тугагандан кейинги Украинадаги сиёсий ва ҳарбий келажаги масалалари Кремл учун асосий аҳамиятга эга.

Бу мавзулар — Украина хавфсизлиги кафолатлари, қурол етказиб бериш ва урушдан кейинги сиёсий тузилма — бўйича Москва билан Вашингтон ўртасида ҳозирча ўзаро тушунишга эришилмаган.

"Эҳтимолий муроса ва ён беришлар борасида кўплаб тушунмовчиликлар юзага келгани аён. Ҳудудлар масаласидан ташқари, хавфсизлик кафолатлари атрофида ҳам ноаниқликлар пайдо бўлди — ва, менимча, Трамп маъмуриятининг айрим вакиллари Путин "муаммонинг илдиз сабаблари" ҳақида гапирар экан, у нима демоқчи эканини тўлиқ англаб етмаган», — дейди Би-би-сига Эрик Грин, АҚШ Миллий хавфсизлик кенгашида Россия бўйича собиқ маслаҳатчи.

Россия учун Украинанинг келажакдаги геосиёсий йўналиши — фақат оғриқли масала эмас, балки уруш бошланишининг асосий сабабларидан бири, — деб тушунтиради Эндрю Пик. Кремл Киевнинг тўлиқ бетараф мақомда бўлишини ва Украина армиясининг имкониятларини сезиларли даражада қисқартиришни талаб қилмоқда.

Украина раҳбарияти эса бир неча бор таъкидлаган: улар учун асосий устувор йўналиш — мамлакат суверенитетини таъминлайдиган ва қайта ҳужумнинг олдини оладиган тўлиқ хавфсизлик кафолатларини қўлга киритишдир.

Трамп эса ўз навбатида АҚШ Украинанинг хавфсизлигига кафиллардан бири бўлиш ниятида эканини таъкидлаган, НАТО қуролларини Украинага етказишни давом эттиришга рози бўлган ва можаро зонасига тинчликпарвар кучлар юбориш ғояси муҳокамасида иштирок этган.

«Хавфсизлик кафолатлари масаласида Россия 2022 йилда ҳам, ҳозир ҳам ҳеч қандай қайишқоқлик кўрсатмаяпти. Бу масаладаги қарама-қаршилик ҳудудлар бўйича келишмовчиликлардан ҳам анча катта», — дея таъкидлайди Эндрю Пик.

Украина учун "вақт сотиб олиш"

Россия ва АҚШ ўртасидаги дипломатик алоқаларнинг сўнгги босқичи — Будапештда ўтказилиши режалаштирилган саммитнинг амалга ошмай қолиши — бу тезисни энг яққол тасдиқлайди.

Путин ва Трамп 16 октябр куни телефон орқали суҳбатда бундай саммит ўтказиш имкониятини муҳокама қилдилар — бу уларнинг Аляскадаги саммитдан кейинги илк мулоқоти эди.

Оқ Уй ва Кремл музокараларга тайёргарликни АҚШ Давлат котиби Марко Рубио ва Россия Ташқи ишлар вазири Сергей Лавров зиммасига юклашга келишиб олдилар. Режага кўра, улар аввал телефон орқали гаплашиши, кейин эса шахсан учрашишлари керак эди.

20 октябр куни Лавров ва Рубио ҳақиқатдан ҳам телефон орқали мулоқот қилишди, аммо иш шу билан якунланди. Bloomberg'нинг маълум қилишича, Рубио суҳбат давомида Москва урушни тугатиш борасидаги позициясини ўзгартирмаган деган хулосага келган.

Financial Times аниқлашича, Путин ва Трамп ўртасидаги суҳбатдан кўп ўтмай, Россия Ташқи ишлар вазирлиги Оқ Уйга меморандум юборган — унда ўт очишни тўхтатиш учун илгари сурилган ўзларининг қаттиқ талаблари такрорланган: қўшимча ҳудудларни топшириш, Украина қуролли кучларини қисқартириш ва унинг бетараф мақомини кафолатлаш.

Россия ТИВдаги манба «Коммерсант» газетасига маълум қилишича, бу ҳужжат президентлар суҳбатидан олдинроқ Вашингтонга етказилган ва Анкориджда эришилган «тушуниш»ни акс эттирган.

Бу мавқеъга бошиданоқ на Украина, на унинг иттифоқчилари кўнадилар. Улар, АҚШнинг янги маъмурияти билан дастлабки мулоқот мураккаб бўлганига қарамай, мана энди Оқ Уй билан самарали алоқа ўрната олдилар.

Трамп президентлигининг дастлабки ойлари АҚШ президенти уруш тақдирини, Украина ва унинг европалик ҳамкорларини мулоқотга таклиф этмасдан, тўғридан-тўғри Путин билан ҳал қилишни истаяпти, деган таассуротни уйғотган эди.

Шу йил феврал ойида Володимир Зеленскийнинг Вашингтонга қилган ташрифи чоғида Оқ Уйда юз берган тортишув эса бу хавотирларни янада кучайтирди.

Москва эса бундай вазиятдан очиқча мамнун эди.

Охирги ҳафталар шуни кўрсатмоқда: Зеленский ва унинг маъмурияти «Украина ҳақида Украинасиз ҳеч нарса ҳал қилинмайди» тамойилини илгари сурган ҳолда Трамп билан муносабатларни қайта тиклашга муваффақ бўлди.

Washington Post ёзганидек, бу Киевга яхши муносабатда бўлган Европа иттифоқчилари ва республикачи сиёсатчилар билан Украин расмийларининг бир неча ойлик ҳамкорликдаги ишларини талаб қилди. Украина президенти Америка президентига оммавий миннатдорлик билдиришни кўпроқ одат қилди. Уларнинг сўнгги очиқ учрашувларидаги муҳитга қараганда, бу ўз самарасини берган.

Бундан ташқари, Зеленский, Россия президентидан фарқли равишда, Оқ Уйнинг ғояларига — ўт очишни тўхтатишдан тортиб Путин билан уч томонлама саммитгача — маъқуллаш билан муносабат билдирмоқда.

Киев ва унинг европалик иттифоқчилари олдидаги вазифа — Вашингтонни ишонтириш: Путин амалий равишда интилаётган таслим бўлиш Европа хавфсизлигига жуда катта зарар етказади ва натижада Америка манфаатларига ҳам таҳдид солади.

Би-би-си манбаларига кўра, икки юқори лавозимли дипломатнинг сўзларига асосланганда, Украина ва Европа етакчилари бу масалада Трампга яқин шахслар — Вице-президент Жей Ди Вэнс ва Давлат котиби Марко Рубио билан мулоқот ўрната олган. Манбаларнинг айтишича, ҳар иккиси Москва урушни тугатишни хоҳлаётгани ҳақидаги баёнотларга АҚШ президентига нисбатан кўпроқ шубҳа билан қарайди.

Бир дипломатнинг сўзларига кўра, Европада Трамп эрта ёки кеч Россиянинг урушни тугатиш бўйича ҳақиқий музокаралар олиб боришга тайёр эмаслиги ва Украина таслим бўлишига урғу бериши ҳақида мустақил хулосага келади, деб умид қилишади.

«Биз бу содир бўлишини билардик ва вақтни ютишга ҳаракат қилдик — бу иш берди», — дейди у.

Москва эса, ўз навбатида, Вашингтон билан тобора аниқлашиб бораётган келишмовчиликларда айнан Европани айбламоқда.

«Европаликлар ухламай, овқатланмай, бу маъмуриятга босим ўтказишга ҳаракат қилмоқда», — деди Сергей Лавров, Трампнинг ўт очишни дарҳол тўхтатишга оид позициясидаги «радикал ўзгариш»ни изоҳлар экан.

Саммитлардан санкцияларга

Аляскадаги саммитдан кейин ўтган икки ярим ой ичида Россия ва АҚШ ўртасидаги алоқалар, эндигина тиклана бошлаганига қарамай, сезиларли даражада мураккаблашди.

Аввало, Оқ Уй Украинага Америкада ишлаб чиқарилган Tomahawk қанотли ракеталарини бериш масаласини жиддий кўриб чиқди.

Кўринардики, Россия вазиятни юмшатишга эришди.

Кремл Доналд Трампга Тинчлик бўйича Нобел мукофотини топшириш ғоясини қўллаб-қувватлашга ишора қилди.

Октябрда Володимир Зеленскийнинг Вашингтонга ташрифи олдидан (учрашувда «Томагавклар» етказиб бериш бўйича келишувга эришилиши кутилган эди), Путин ўз ташаббуси билан Трамп билан телефон орқали суҳбатлашди — шундан сўнг «Томагавклар» бўйича қарор кечиктирилди.

Сўнгги бир йил ичида бундай ҳолат бир неча марта содир бўлди: АҚШ президенти бир неча бор Россияга ульиматумлар билан таҳдид қилди, бироқ ўз таҳдидларини амалга оширмади.

Бироз вақт ўтгач, Будапештдаги саммитнинг бузилгани маълум бўлганидан кейин Трампнинг сабри тугади. Президентликнинг тўққиз ойи ичида илк бор АҚШ Россияга қарши санкциялар жорий қилди — улар Россиянинг энг йирик нефт компаниялари «Роснефт» ва «Лукойл»га қарши қаратилди.

Бу қарорни изоҳлар экан, АҚШ Молия вазири Скотт Бессент шундай деди: Оқ Уйда ишонишадики, иқтисоддаги кучайиб бораётган муаммолар Путинни музокаралар столига ўтказиши мумкин.

«Албатта, бундай ҳаракатлар билан АҚШ маъмурияти Россия-АҚШ муносабатларига зарар етказмоқда», — деди Путин ушбу санкцияларни изоҳлар экан. Аммо у таъкидлади: Россия босим остида сиёсатини ўзгартирмайди.

Шундан кўп ўтмай, Россия икки янги қурол турини синовдан ўтказганини эълон қилди: ядровий энергетик ускунага эга "Буревестник" қанотли ракета ва ядровий двигателга эга автоном сув ости аппарати "Посейдон".Шундан кейин АҚШ ҳам ядровий синовларни қайта бошлаш режаси борлигини маълум қилди.

Эндрю Пикнинг сўзларига кўра, агар Россия имтиёзларга рози бўлмаса, иқтисодий босим — яъни "қамчи" — Оқ Уйнинг Путиннинг позициясини ўзгартиришга уринишдаги асосий воситасига айланиши мумкин.

«Санкцияларнинг ўзи дипломатик алоқаларни давом эттиришга тўсқинлик қилмайди, албатта. Лекин, агар ҳеч қандай илгарилаш бўлмаса, юқори даражадаги учрашувларни тез-тез ўтказиш керакми-йўқми, деб ўйлаб кўришга тўғри келади», — дейди у.

«Менимча, кўпчилик келаси йилни Россия учун иқтисодий жиҳатдан ҳал қилувчи деб ҳисоблайди. Шунинг учун агар ҳеч қандай имтиёзлар бўлмаса, Оқ Уй Украина ва Европа учун "ноқулай" келишувни имзолашга шошилмайди».

Би-би-си билан суҳбатда юқори лавозимли дипломат шундай дейди: тинчлик жараёнидаги муаммолардан бири — Россия тизимининг пассивлигидир.

Унинг сўзларига кўра, ҳозирда Москва тинчлик жараёнини илгари суриши мумкин бўлган ташаббусларни амалда тақдим этмаяпти — АҚШ ва Украина ҳамда унинг европалик иттифоқчиларига қарама-қарши равишда.

«Шундай экан, кўп нарса шунга боғлиқки, янги туртки бера оладиган кимдир пайдо бўладими-йўқми», — дейди у. — «Аммо ҳозирда Россия кўпроқ жанг майдонидаги воқеаларга эътибор қаратган».

Эрик Грин ҳам тасдиқлайди: ҳозир Кремл учун ташқи сиёсатдаги муаммолар ҳарбий вазифаларга нисбатан иккинчи даражали ҳисобланади.

Унинг сўзларига кўра, Москва Вашингтон билан муносабатларда урушни ҳал қилишга эмас, балки «трансатлантик бирлик»ни заифлаштириш ва Украинага кўрсатилаётган қўллаб-қувватлашни камайтиришга интилаяпти.

«Менимча, томонлар мулоқотни давом эттиради, лекин яқин орада илгари силжиш бўлишига умид йўқ», — дея хулоса қилади эксперт.