Mashambulizi ya 9/11 : kilichotokea kwa al-Qaeda

Katika maadhimisho ya miaka 19 ya mashambulio ya 9/11 huko Marekani - kikundi cha wakati huo cha jihadi cha Afghanistan-al-Qaeda - alikuwa katika hali ya sintofahamu.

Tawi lake huko Syria lilinyamazishwa mnamo Juni na jeshi hasimu; nchini Yemen lilishindwa katika mikono ya waasi muda mfupi baada ya kupoteza kiongozi wake katika shambulio la Marekani la ndege kwa ndege isiyokuwa rubani; na kiongozi wa tawi lake la Afrika Kaskazini aliuawa katika uvamizi wa Ufaransa huko Mali mnamo Juni na bado halijataja mrithi.

Wakati huo huo, kiongozi wa al-Qaeda, Ayman al-Zawahiri, amekuwa haonekani wala kusikika kwa miezi, na kusababisha uvumi kwamba inawezekana kuwa amekufa au sasa hana uwezo.

Lakini matawi ya Afrika ya al-Qaeda, huko Somalia na Mali, bado yana nguvu.

Changamoto za hivi karibuni

Nchini Syria, al-Qaeda - inayowakilishwa na tawi lake lisilotangazwa Hurras al-Din - imeshindwa kuingia. Hii kwa sehemu ni matokeo ya ushindani ya jihadi kwa upande mmoja, na uchunguzi wa maafisa wa al-Qaeda na unaofanywa na majeshi ya muungano yanayoongozwa na Marekani kwa upande mwingine.

Kundi hili pia si maarufu nchini Syria huku raia wa nchi hiyo wakiona kuwa al-Qaeda ni tishio na ni sababu hata ya serikali na jumuia ya kimataifa kuchukua hatua.

Hurras al- Din limekuwa kimya kwa zaidi ya miezi miwili sasa baada ya kudhibitiwa kwa kundi lenye nguvu zaidi na kulengwa kwa maafisa wake wa juu katika shambulio la anga linalodhaniwa kutekelezwa na Marekani.

Tawi la kundi hilo nchini Yemen- al-Qaeda, the Arabian Peninsula (AQAP)- lilikuwa linaloogofya mno kuliko mengine, lakini limekumbana na changamoto kadhaa mwaka huu na sasa ni moja kati ya matawi ambayo yamezorota.

AQAP kilipoteza kiongozi wake kwenye shambulio lililotekelezwa na Marekani mwishoni mwa mwezi Januari, na hivi karibuni lilipoteza ngome yake ya katikati ya wilaya ya Bayda kwa waasi wa Houthi.

Kwa miaka kadhaa majasusi wanaonekana wameingia kwenye kundi hilo na kuwezesha kulengwa kwa viongozi wake.

Pia inakabiliwa na mgawanyiko wa ndani.

Lakini katika tukio la mwaka huu lilionesha kuwa AQAP bado lilikuwa likiendelea na operesheni zake ambalo hapo awali ziliogopwa zaidi: kuandaa mashambulio ya "mbwa mwitu peke yake" eneo la Magharibi

Mwezi Februari, kundi hilo lilikiri kufanya mashambulizi mabaya mwezi Desemba mwaka jana katika kambi ya Pensacola mjini Florida ambayo yalitekelezwa na mwanafunzi wa jeshi la Saudia Mohamed Alshamrani-Baadae Marekani ilithibitisha hilo.

Tawi jingine la Al- Qaeda la Islamic Maghreb (AQIM), lilipoteza kiongozi wake wa Algeria wakati wa uvamizi wa majeshi ya Ufaransa nchini Mali mwanzoni mwa mwezi Juni.

Miezi mitatu sasa kundi hilo halijamangaza mrithi wake.

Haijafahamika kwanini, lakini- kwa sababu yoyote ile-nafasi hiyo iliyo wazi haioneshi dalili njema ya kundi hilo.

Mali pia ilililenga kundi la Jumaat al-Islam wal-Muslimin (JNIM) ambalo pia hutekeleza operesheni zake Burkina Faso na wakati mwingine Niger, liliundwa mwezi Machi mwaka 2017.

Baada ya al-Shabab - lililo na mahusiano na al-Qaeda nchini Somalia- JNIM ni tawi la pili al-Qaeda linalofanya kazi hata sasa.

Mashambulizi ya JNIM kwa kiasi kikubwa hulenga vikosi vya ndani na vya kigeni, hasa vya Ufaransa, katika eneo la Sahel.

Lakini katika kipindi cha miezi ya hivi karibuni, limeonekana kunaswa kwenye mapambano dhidi ya IS.

Mnamo Februari, JNIM ilionesha utayari wa kushiriki mazungumzo na serikali ya Mali, lakini kwa kupinduliwa kwa serikali mnamo Agosti na kuwasili kwa kiongozi mpya kupitia mapinduzi, bahati ya JNIM na mustakabali wake haueleweki.

Tukitazama Yerusalemu

Al-Shabab bila shaka ni tawi la al-Qaeda lililo tishio kubwa kabisa kwa sasa.

Kundi hili linashikilia eneo na kutawala katika maeneo mengi ya vijijini katikati na kusini mwa Somalia.

Kwa kuongezea, al-Shabab imekiri kutekeleza mashambulizi ya mara kwa mara nchini Somalia na nchi jirani ya Kenya.

Miongoni mwa operesheni zake kubwa mwaka huu ni shambulio la Januari kwenye kituo cha jeshi la Manda Bay nchini Kenya, ambalo liligharimu maisha ya Wamarekani watatu na kuharibu ndege kadhaa. Hivi karibuni, mnamo Agosti, al-Shabab walishambulia hoteli inayotembelewa na maafisa wa serikali huko Mogadishu, na kuua zaidi ya watu kumi na wawili.

Ikizingatia mashambulio makubwa ya al-Shabab na JNIM, al-Qaeda ilizindua mnamo 2019 kampeni yake ya kijeshi na propaganda inayolenga Yerusalemu, ilirejelewa mnamo 2020, ambayo inataja "ukombozi wa Palestina" kama lengo lake la mwisho na inaiweka Amerika kama yake adui namba moja anayeendelea.

Ujumbe kwa Marekani

Kiongozi wa Al-Qaeda Ayman al-Zawahiri ameonekana mara moja tu mwaka huu, kwenye video mnamo mwezi Mei.

Mwezi mmoja kabla ya hapo, wafuasi wa IS walidhani kuwa al-Zawahiri alikuwa amekufa au alikuwa amepata kiharusi na kuwa mlemavu. kutokana na kutokuonekana kwake kwenye video mpya au kutoa maoni ya binafsi kuhusu matukio muhimu.

Maafisa kadhaa wakuu wa al-Qaeda walikuwa tayari wamekufa Afghanistan na Pakistan katika miaka iliyopita au waliuawa katika mashambulio ya ndege zisizo na rubani za Marekani huko Syria.

Makubaliano ya amani ya Marekani na Taliban yaliyosainiwa mnamo Februari, ambayo yanasema kwamba kundi la wanamgambo halitahifadhi shirika lolote la jihadi ulimwenguni, linaweza kuifanya kuwa ngumu kwa maafisa wa al-Qaeda kupata mahali salama hapo.

Al-Qaeda, wakati huo huo, imejaribu kutumia changamoto ya kiafya ulimwenguni na maandamano ya kupinga ubaguzi Marekani ili kupata kuungwa mkono na watu na kupenyeza ujumbe wake wa kuipinga serikali ya Marekani.

Kundi hilo lilihutubia Umma wa jamii ya nchi za Magharibi kwa ujumla na wale wa Marekani hasa kuwaambia kwamba serikali zao zimeshindwa kuwaunga mkono wakati wa janga hilo na kwamba matibabu "ya kibaguzi" ya Wamarekani wa Kiafrika huko Marekani yanaweza kubadilishwa tu kupitia mapambano ya silaha.

Lakini inatia shaka kuwa ujumbe kama huo kutoka kwa kikundi kinachohusika na shambulio kubwa zaidi la kigaidi kwenye ardhi ya Marekani , utawafikia hata kidogo.