ਪੰਜਾਬ ਚੋਣਾਂ 2022: ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਕਿੰਨਾ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੋਵੇਗਾ

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਤਿੰਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਖਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਈ ਥਾਂਈਂ ਪੱਛਮੀ ਯੂਪੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਰੋਹ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ਸੀਲਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸੇ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਾਰਟੀ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਪੰਥਕ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੀ ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਭਾਜਪਾ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ? ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ਸਾਬਤ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਇਕੱਲਿਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 117 ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 80 ਸੀਟਾਂ ਉੱਪਰ ਆਪਣੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 23 ਸੀਟਾਂ ਲੜੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਵਿਧਾਇਕ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਿੱਖ ਚਿਹਰੇ

ਭਾਜਪਾ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਮੈਂਬਰ ਹਿੰਦੂਭਾਈਚਾਰੇ ਤੋਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਇੱਕ ਆਗੂ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਵੀ ਹਨ। ਇਸ ਪਾਰਟੀ ’ਤੇ ਆਰਐਸਐਸ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਅਸਰ ਸਾਫ਼ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਚਿਹਰਾ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਜ਼ਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਹਨ। ਖ਼ੈਰ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੱਖ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸਿਆਸਤ: 'ਧਰਮ ਕੀ ਜੀਤ ਤੋਂ ਜੀਤ ਹੀ ਧਰਮ'

ਸਿਆਸੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਡਾ. ਪ੍ਰਮੋਦ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਸਗੋਂ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ''ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਜਿੱਧਰੋਂ ਕੋਈ ਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਜਿੱਧਰੋਂ ਮਨ ਕਰੇ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ।''

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡੀ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਨਿਘਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਵਖਰੇਵੇਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸਿਆਸਤਦਨਾਂ ਦਾ ਪਾਰਟੀਆਂ ਬਦਲਣਾ ਇੱਕ ਨਿਊ ਨਾਰਮਲ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।''

“ਲੋਕਤੰਤਰ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਹੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਧਰਮ ਕੀ ਜੀਤ ਹੁਣ ਜੀਤ ਹੀ ਧਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।''

ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਣ ਦੇ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਡਾ. ਪ੍ਰਮੋਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਤਾਂ ਮੰਨ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਆਗੂ ਅਜਿਹਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।”

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

“ਸਗੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ 1971 ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਤ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਖਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।”

“ਫਿਰ 1997 ਵਿੱਚ ਮੋਗਾ ਐਲਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਕੋਈ ਧੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਧੱਕਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸਗੋਂ ਉਹ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨਾਲ ਧੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।”

ਤੀਜੇ ਨੁਕਤੇ ਵਜੋਂ ਡਾ. ਪ੍ਰਮੋਦ ਕੁਮਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ,''ਭਾਜਪਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲਿਊ ਸਟਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦੰਗੇ ਉਹ ਤਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਕਰਵਾਏ ਸਨ। ਸਾਡਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਗੋਂ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।''

“ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਨਾਗਪੁਰ ਸਥਿਤ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।”

“ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਖਰਵੇਂ ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, ਭਾਜਪਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 25 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।''

''ਜਦਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਸਗੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਾਂ।''

“ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤਿੰਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਸੰਵਾਦ ਬਣਿਆ ਕਿ ਇਹ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਨ ਜਦਕਿ ਉਹ ਮਹਿਜ਼ ਖੇਤੀ ਦੀ ਕਾਰੋਪਰੇਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵੀ ਸਹਿਮਤ ਹੈ ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਵੀ।''

ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਚਿਹਰਿਆਂ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਫ਼ਾਇਦਾ ਪਹੁੰਚੇਗਾ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ?

ਇਸ ਬਾਰੇ ਡਾ਼ ਪ੍ਰਮੋਦ ਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੋਟਰ ਖ਼ਰੀਦ ਲਵੇ ਪਰ ਵੋਟਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਖ਼ਰੀਦੇਗਾ ਜਾਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।''

''ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇੱਕੋ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ''। ਉਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ, ''ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਡੇਟਡ ਚੈਕ ਦੇ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾ ਦਿਓ ਅਤੇ ਸਟੇਟ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇਵੇਗੀ।''

ਡਾ. ਪ੍ਰਮੋਦ ਦੱਸਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਂ, ''ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਚੋਣ ਖ਼ਰਚੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ/ਸਟੇਟ ਦਾ ਕੰਮ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਫੰਡ ਕਰਨਾ।''

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

'ਮੌਕਾਪ੍ਰਸਤ ਲੋਕ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕੋਰ ਵੋਟਰ ਨੂੰ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ'

ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਚਲਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀਆਂ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਅਤੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲਿਊ ਸਟਾਰ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਾਲੀ ਸਿਆਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਘਟਿਆ।

ਐਸਜੀਪੀਸੀ ਮੈਂਬਰ ਕਿਰਨਜੋਤ ਕੌਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ''ਜਦਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ, ਸਿਆਸੀ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਜਥੇਬੰਦੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੀ 75ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ’ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੈਕੂਲਰ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਨਿਰੋਲ ਸਿੱਖ ਪਾਰਟੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਈ।''

ਹੁਣ ਜੋ ਕੁਝ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਹ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਏ ਬਦਲਾਵਾਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੈ। ਕਿਰਨਜੋਤ ਕੌਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇਹ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੀ ਚੌਧਰ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਵਰ ਪੌਲਿਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪਾਵਰ ਹੀ ਮੁੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।''

“ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਧਾਰਾਵਾਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਬਾਦਲ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲਾ ਗਰੁੱਪ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਟੌਹੜਾ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲਾ ਗਰੁੱਪ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਪੰਥਕ ਨਬਜ਼ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਸੀ। ਟੌਹੜਾ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪੰਥਕ ਸੋਚ ਦੇ ਖਲਾਅ ਨੂੰ ਪੂਰ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।”

''ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ।''

''ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਤਪਾਤ ਹਾਵੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖ ਵਜੋਂ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਹੀ ਜਾਤ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਕੁਝ ਬੰਦੇ ਅਣਦੇਖਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਵੀ ਜੋੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇ।''

ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੁਕਤਾ ਕਿਰਨਜੋਤ ਕੌਰ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ,''ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਜਪਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਕੱਲੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਿੱਖ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਈਜੈਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਗਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋਗੇ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਹਾਈਜੈਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਜਾਂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਕੰਮ ਹੋਏਗਾ ਪਰ ਅਗਰ ਤੁਸੀਂ ਕਹੋ ਕਿ ਉਹ ਮੇਨ ਸਟਰੀਮ ਪੌਲੀਟਿਕਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਚਿਹਰੇ ਘੱਟ ਹਨ।

“ਇਸ ਲਈ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸਿੱਖ ਚਿਹਰਿਆਂ ਦੇ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਚਲੋ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਮੈਂ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਬੀਜੇਪੀ ਵੱਲ ਗਏ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤੇ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਦੇ ਨਾਲ ਬੀਜੇਪੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।''

ਕਿਰਨਜੋਤ ਕੌਰ ਮੁਤਾਬਕ,''ਸਿੱਖ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਬੀਜੇਪੀ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਉਹ ਲੋਕ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖ ਸੋਚ ਹੈ।''

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਰਨਜੋਤ ਕੌਰ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਬੀਜੇਪੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ ਕਹੀ ਜਾਣ। ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਬੀਜੇਪੀ ਨੇ ਜੋ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ।”

''1984 ਬਾਰੇ ਠੀਕ ਹੈ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਠੀਕ ਹੈ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਤਫ਼ਸੀਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਬੀਜੇਪੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਇਮੋਸ਼ਨ ਐਂਡ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਫਰਕ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)