ਰਾਏਬਰੇਲੀ 'ਚ ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਸਾਂਭਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਾਇਨਾਡ ਕਿਉਂ ਭੇਜ ਰਹੀ ਕਾਂਗਰਸ
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
- ਲੇਖਕ, ਜੁਗਲ ਪੁਰੋਹਿਤ
- ਰੋਲ, ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਚੋਣ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕਦੋਂ ਪੈਰ ਰੱਖਣਗੇ, ਇਸ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸੀ।
ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਕੇਰਲ ਦੇ ਵਾਇਨਾਡ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜਨਗੇ।
ਇਸ ਐਲਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
4 ਜੂਨ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਜਦੋਂ ਯੂਪੀ ਦੀ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੀ ਵਾਇਨਾਡ ਸੀਟ ਤੋਂ ਜੇਤੂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਦੋਂ ਇਹ ਤੈਅ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੀਟ ਛੱਡਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਸੋਮਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਵਾਇਨਾਡ ਛੱਡਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਵਾਇਨਾਡ ਸੀਟ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹੋਣਗੇ।
ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਵਾਇਨਾਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿਆਂਗੀ।”
ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਗੱਲ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਕਹੀ ਸੀ।
ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਰ ਵਾਇਨਾਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ?
ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਾਵੇਦ ਅੰਸਾਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਚੋਣ ਲੜਨਾ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅੰਸਾਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵਾਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਦੋਂ ਚੋਣ ਲੜਨਗੇ ਅਤੇ ਨਹੀਂ।"
ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਜੇਕਰ ਦੋਵੇਂ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਅਮੇਠੀ ਅਤੇ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਰ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਨੇ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਵਿੱਚ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਲਈ ਮੋਰਚਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਸਕੇ।
ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ’ਚ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ?
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
2020 ਵਿੱਚ, ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਮਾਨ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ। ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ 2022 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਣ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਲੜਕੀ ਹੂੰ, ਲੜ ਸਕਤੀ ਹੂੰ’ ਮੁਹਿੰਮ ਤਹਿਤ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਆਪਣਾ ਮਿਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਰੀਫ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
2022 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 2.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਸੀਟਾਂ ਹੀ ਜਿੱਤ ਸਕੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ 'ਚ ਗੜਬੜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਵੀ ਕਈ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਈ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਤ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ।
ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਚਿਨ ਪਾਇਲਟ ਬਾਗ਼ੀ ਰਵੱਈਆ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ।
ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?
ਪਰ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਅਮੇਠੀ ਅਤੇ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਵਾਇਨਾਡ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਤੋਂ ਚੋਣ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੜ ਰਹੇ?
ਜਾਵੇਦ ਅੰਸਾਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ''ਰਾਇਬਰੇਲੀ 'ਚ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਕ ਵਾਰ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸੀਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਵਾਇਨਾਡ ਨੂੰ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਰਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਨੀਰਜਾ ਚੌਧਰੀ ਵੀ ਜਾਵੇਦ ਅੰਸਾਰੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਜਾਪਦੇ ਹਨ।
ਨੀਰਜਾ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ''ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸੋਚਿਆ ਸਮਝਿਆ ਫੈਸਲਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਪਾਰਟੀ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
“ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸੀ ਸਮਝ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਾਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਵਾਇਨਾਡ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਲਈ ਹੀ ਰੱਖਣਗੇ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਦੋਂ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਗਰਮ ਸਨ।
ਇਸ ਵਾਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚਾਲੇ ਗਠਜੋੜ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਛੇ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਕਿ 2019 ਵਿੱਚ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਯੂਪੀ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਤੋਂ ਹੀ ਜਿੱਤ ਮਿਲੀ ਸੀ। 2014 ਵਿੱਚ, ਕਾਂਗਰਸ, ਅਮੇਠੀ ਅਤੇ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ ਸੀ।
ਇਸ ਵਾਰ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਵਿੱਚ 3 ਲੱਖ 90 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਾਇਨਾਡ ਵਿੱਚ 3 ਲੱਖ 64 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਵਾਇਨਾਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰੀ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ? ਕੀ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਲਈ ਵਾਇਨਾਡ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ?
ਕੀ ਵਾਇਨਾਡ ਦੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਗੇ?
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, ANI
ਨੀਰਜਾ ਚੌਧਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਕਿ ਵਾਇਨਾਡ ਦੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਕਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਆਉਣਗੇ। ਵਾਇਨਾਡ 'ਚ ਵੋਟਿੰਗ ਦੇ ਕਈ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਵੀ ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜਨ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਵਾਇਨਾਡ ਦੇ ਲੋਕ ਰਾਹੁਲ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਵੇਗੀ ਅਤੇ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਖ 'ਚ ਬਦਲਣ 'ਚ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗੀ।''
ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ 'ਤੇ ਨੀਰਜਾ ਚੌਧਰੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਹਾਰਕ ਹਨ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਲ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਇਹ ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਲਈ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਚੋਣ ਹੈ।"
ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਆਗੂ ਹਨ, ਕਾਂਗਰਸ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ 18ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ 'ਚ ਚੋਣ ਲੜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਾਫੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ।
ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਰਾਜ ਸਭਾ 'ਚ ਹੈ। ਲੋਕ ਸੰਸਦ 'ਚ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ। ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੇ?
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖਬਾਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਸੰਪਾਦਕ ਵਿਨੋਦ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਹ ਤੈਅ ਸੀ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਸੀਟ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਣਗੇ।"
ਸ਼ਰਮਾ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਵਿੱਚ ਰਾਹੁਲ ਦੇ ਠਹਿਰਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।
ਰਾਹੁਲ-ਅਖਿਲੇਸ਼ ਦੀ ਜੋੜੀ
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਵਿਨੋਦ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ''2014 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਯੂਪੀ 'ਚ ਜੋ ਚਾਹਿਆ ਉਹ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੱਥ ਸੀ। ਹੁਣ ਯੂਪੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਇੱਥੇ ਠੋਸ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਕਾਂਗਰਸ ਯੂਪੀ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ, ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਪਕੜ ਸੀ।"
ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ, ਬਸਪਾ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਗਈ।
ਆਖਰਕਾਰ ਯੂਪੀ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਂਹ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਪੀ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਡੁੱਬਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇੱਕ ਕੋਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਯੂਪੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੀਕਰਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ 'ਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੂਬੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾ ਸਕੇਗੀ।
ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਬੂਰ ਪਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਮੁੜ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ।
ਵਿਨੋਦ ਸ਼ਰਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਇਹ ਤਾਕਤ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਅਤੇ ਠੋਸ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚਾਲੇ ਚੰਗੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸਿਖਰਲੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਤਾਰੀਫ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਆਪਣੀ ਚੋਣ ਪਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, X/Rahul Gandhi
11 ਜੂਨ ਨੂੰ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਗਠਨ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ 'ਪਰਿਵਾਰਵਾਦ' 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਕਸ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ।
ਹੁਣ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਉਤਰਨ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਪੂਨਾਵਾਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ 'ਚ ਭਾਈ-ਭਤੀਜਾਵਾਦ ਕਿੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਹੈ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮਾਂ ਰਾਜ ਸਭਾ 'ਚ ਹੈ। ਪੁੱਤ ਲੋਕ ਸਭਾ 'ਚ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ।"
ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਨੋਦ ਸ਼ਰਮਾ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ-ਨਹਿਰੂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਨੋਦ ਸ਼ਰਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਦੇ ਫਿਰੋਜ਼ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਤੱਕ ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹਨ।"
ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਇਹ ਤੈਅ ਸੀ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਵੰਸ਼ਵਾਦੀ ਹੋਣ ਦਾ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਣਗੇ ਪਰ ਇਹ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਵੰਸ਼ਵਾਦ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਹੁਕਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਨਿੰਦਾ ਬਹੁਤਾ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ।
ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਸੀਟ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਨੀਰਜਾ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੇਡਕ ਸੀਟ ਲਈ ਇੱਥੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।"
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਆਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ।
ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਾਇਨਾਡ 'ਚ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣ ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਵੋਟਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਨਗੇ।
