ਕੀ ਸਿਜ਼ੇਰੀਅਨ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦੌਰਾਨ ਲਾਏ ਗਏ ਟੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 8 ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਪੜ੍ਹੋ
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
- ਲੇਖਕ, ਓਂਕਾਰ ਕਰੰਬੇਲਕਰ
- ਰੋਲ, ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿਜ਼ੇਰੀਅਨ ਸੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਆਮ ਹਨ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਸੀ-ਸੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਰਜੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਵਿੱਚ ਬੇਹੋਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਅਤੇ ਅਕੜਨ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਕੀ ਇਹ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਸੱਚਮੁੱਚ ਟੀਕੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1. ਸਿਜ਼ੇਰੀਅਨ ਸੈਕਸ਼ਨ ਕੀ ਹੈ?
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਸਿਜ਼ੇਰੀਅਨ ਸੈਕਸ਼ਨ ਇੱਕ ਸਰਜੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲਈ ਪੇਟ ਅਤੇ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਚੀਰਾ ਲਗਾ ਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗਰਭ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ।
ਪਹਿਲੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਗਰਭਵਤੀ ਮਾਂ ਖ਼ੁਦ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰੀ ਕਾਰਨ ਦੇ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਦੂਜੀ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਕੁਝ ਡਾਕਟਰੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਰਜਰੀ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੱਚਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਗਈ ਹੋਵੇ ਵਗੈਰਾ।
ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ, ਜੇਕਰ ਜਣੇਪੇ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਜੇ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਿਹਤ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਸਮੱਸਿਆ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਵੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਾਵਾਂ ਦਾ ਸੀ-ਸੈਕਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਨਾਲ ਹੀ ਟੀਕੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
2. ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ?
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਆਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਮੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਗ਼ਲਤ ਸਥਿਤੀ, ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਧੁੱਪ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਕਮੀ ਥਕਾਵਟ, ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਮਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣ ਦੌਰਾਨ, ਮਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਘਣਤਾ ਘਟਣ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦ, ਹਰੀਆਂ ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਛੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਜੇਕਰ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਕੋਈ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲੈਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੈਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
3. ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਕਿੰਨੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 1000 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ 1300 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਨਿਯਮਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਸਹੀ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਲੋੜੀਂਦਾ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਸੂਤਾ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰ ਹਿਮਾਨੀ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਲ ਇਸ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੋਖਮਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਕਮੀ ਮਾਂ ਦੀ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦਾ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਮਿਲੇ, ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"
ਡਾਕਟਰ ਹਿਮਾਨੀ ਸ਼ਰਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਬੱਚੇ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ, ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਂ ਦੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।"
"ਜੇਕਰ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਘਾਟ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਗਰਭਵਤੀ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।"
4. ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਲਈ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਦੁੱਧ, ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਵਰਗੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਮੇਥੀ ਵਰਗੀਆਂ ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਛੋਲੇ ਵੀ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦਾ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਲੋਕ ਅੰਡੇ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
5. ਕੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?
ਅਸੀਂ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਾਕਟਰ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਖ਼ੁਰਾਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਕੋਕਿਲਾਬੇਨ ਧੀਰੂਭਾਈ ਅੰਬਾਨੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਸੂਤਾ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਉਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਉਪੱਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਖਾਦੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ।"
"ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡਾਕਟਰ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।"
"ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੱਧਣ ਉੱਤੇ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਤੱਤ ਸੋਖ ਲਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।"
ਡਾਕਟਰ ਹਿਮਾਨੀ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਦਵਾਈ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਿੰਜਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।"
ਡਾਕਟਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੂਤਾ ਮਾਹਰ ਦੁਆਰਾ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਕਹੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
6. ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕੀ ਹਨ?
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੱਠ ਦਰਦ, ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਦੌਰਾਨ, ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਘਣਤਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਜੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"
"ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।"
7. ਕੀ ਸੀ-ਸੈਕਸ਼ਨ ਸਰਜਰੀ ਲਈ ਟੀਕੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਸੀ-ਸੈਕਸ਼ਨ ਜ਼ਰੀਏ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਦਿਨਾਂ ਅਤੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਰ ਡਾਕਟਰ ਹਿਮਾਨੀ ਸ਼ਰਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਟੀਕਾ ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
"ਇਹ ਟੀਕਾ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹਲਕੇ ਦਰਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦਰਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।"
"ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ, ਡਿਲੀਵਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਗ਼ਲਤ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਭਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"
ਡਾਕਟਰ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਜੋਸ਼ੀ ਵੀ ਇਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਬੀਬੀਸੀ ਮਰਾਠੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਸਰਜਰੀ ਲਈ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਲਈ ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।"
"ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਡਿਲੀਵਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਹੀ ਪੋਸਚਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬੈਠਣ, ਅਸਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪਿਛਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।"
"ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਟੀਕਾ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।"
"ਸਹੀ ਪੋਸਚਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣਾ, ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ, ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ, ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।"
ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।
8. ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਡਿਲੀਵਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਲੀਹ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਡੋਂਬੀਵਲੀ ਦੇ ਅਰਿੰਦਮ ਮਦਰ ਐਂਡ ਚਾਈਲਡ ਕੇਅਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸੂਤਾ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰ ਚੇਤਨਾ ਕਰੰਬੇਲਕਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤੀਹ ਮਿੰਟ ਸੈਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭੁਜੰਗਾਸਨ ਅਤੇ ਤਾਂੜਆਸਨ ਵਰਗੇ ਸੌਖੇ ਯੋਗਾ ਆਸਣ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।"
"ਹਲਕੀ ਸਟ੍ਰੈਚਿੰਗ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਛੇ ਤੋਂ ਅੱਠ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਜ਼ੁੰਬਾ ਜਾਂ ਡਾਂਸ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।"
"ਪੇਲਵਿਕ ਫਲੋਰ ਕਸਰਤਾਂ, ਕੇਗਲ ਕਸਰਤਾਂ, ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਾਰਡੀਓ ਅਤੇ ਵੇਟ ਐਕਸਰਸੀਜਿਜ਼ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।"
ਡਾਕਟਰ ਚੇਤਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਰਾਤ 11 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 3 ਵਜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"
"ਇਹ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਨੂੰ ਸੋਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਗਏ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰ ਵਧਣ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"
ਡਾਕਟਰ ਚੇਤਨਾ ਕਰੰਬੇਲਕਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਪਨੀਰ, ਆਂਡੇ, ਟੋਫੂ, ਤਿਲ, ਹਰੀਆਂ ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਬਦਾਮ, ਅੰਜੀਰ, ਕਸਟਰਡ ਐਪਲ, ਅਮਰੂਦ, ਬਾਜਰਾ, ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"
ਡਾਕਟਰ ਹਿਮਾਨੀ ਸ਼ਰਮਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਸਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਜੰਕ ਫੂਡ ਘੱਟ ਖਾਓ, ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਜ਼ਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ।"
ਡਾਕਟਰ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਜੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸਿਰਫ਼ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਭਰ ਇਸਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"
"ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਸੀਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਰਨ ਅਤੇ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨ ਵਰਗੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।"
"ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਸਿਗਰਟ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਭਾਰ ਸਹੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਵੀ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
