ਉਹ ਪੰਛੀ, ਜਿਸਦੀ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸਦੇ ਲਈ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਖਰਚੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਕੀ ਹੈ ਇਸਦੀ ਖਾਸੀਅਤ

ਕਾਲੀਵੀਕੋਡੀ

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images

ਤਸਵੀਰ ਕੈਪਸ਼ਨ, ਪਿਛਲੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਾਲੀਵੀਕੋਡੀ ਪੰਛੀ ਦੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ
    • ਲੇਖਕ, ਤੁਲਸੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਰੈਡੀ ਨੰਗਾ
    • ਰੋਲ, ਬੀਬੀਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀ

ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਲਗਭਗ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਹ ਦੁਰਲੱਭ ਪੰਛੀ ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਹੈ।

ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੋਦਾਵਰੀ ਅਤੇ ਪੇਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਬੇਸਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਤੀ 1900 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਨਵਰੀ 1986 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ, ਐਤੰਨਾ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਬੰਬੇ ਨੈਚੁਰਲ ਹਿਸਟਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ (ਬੀਐੱਨਐੱਚਐੱਸ) ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਦੌਰਾਨ ਮਰ ਗਿਆ।

ਇਹ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪੰਛੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਬੰਬੇ ਨੈਚੁਰਲ ਹਿਸਟਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਈ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਵਾਈਐੱਸਆਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਕਡੱਪਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ) ਦੇ ਰੈੱਡੀਪੱਲੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲੰਕਾਮਲੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਪੇਨੁਸ਼ਿਲਾ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਲਈ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਐਲਾਨਿਆ ਹੈ।

ਕਾਲੀਵੀਕੋਡੀ

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images

ਤਸਵੀਰ ਕੈਪਸ਼ਨ, ਪੰਛੀ ਦੀ ਭਾਲ ਲਈ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਹੋ ਗਏ ਹਨ

ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਵੇਂ ਪਿਆ?

ਕਡੱਪਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜੰਗਲਾਤ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਡੀਐੱਫਓ) ਵਿਨੀਤ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉੱਥੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਾਲੀਵਿਕ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਇਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਏ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਕਾਲੀਵੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਸਾਨੂੰ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਪੰਛੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਛੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।"

"ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪੰਛੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਲੀਵੀ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਰੁੱਖ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।"

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪੰਛੀ ਦੀ ਖੋਜ 1848 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਅਫ਼ਸਰ ਥਾਮਸ ਜੇਰਡਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜੇਰਡਨਸ ਕੋਰਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਮ ਰਾਈਨੋਪਟਿਲਸ ਬਿਟੋਰਕੁਆਟਸ ਹੈ।

ਕਾਲੀਵੀਕੋਡੀ
ਤਸਵੀਰ ਕੈਪਸ਼ਨ, ਭਾਲ ਲਈ ਆਈਆਰ ਕੈਮਰੇ ਵੀ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ 1972" ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।

464.5 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਮੱਲੇਸ਼ਵਰਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੈਂਚੂਰੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੇਨੁਸ਼ਿਲਾ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੁਰੀ ਵੀ 1,037 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸੀਏ ਲੈਂਡ (ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਜੰਗਲਾਤ) ਅਧੀਨ ਲਗਭਗ 3000 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਪੰਛੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇਂਦੁਆ, ਸਾਂਬਰ, ਚਟਾਕ ਵਾਲਾ ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ ਵਰਗੇ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।

ਜੰਗਲਾਤ ਰੇਂਜਰ ਕਲਾਵਤੀ
ਤਸਵੀਰ ਕੈਪਸ਼ਨ, ਜੰਗਲਾਤ ਰੇਂਜਰ ਕਲਾਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ 1986 ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਗਈ ਸੀ

ਪੰਛੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼

ਸਿੱਧਾਵਥਮ ਜੰਗਲਾਤ ਰੇਂਜਰ ਕਲਾਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੱਧਾਵਥਮ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਮੱਲੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਪੇਨੁਸ਼ਿਲਾ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ ਸੈਂਚੂਰੀ ਕਾਲਿਵਿਕੋਡੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ। ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ 1986 ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਗਠਨ ਇਸ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।"

"ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ 40 ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਏ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਹਰ 15 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੈਮਰਿਆਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਆਡੀਓ ਮਾਰਟ... ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

ਕਾਲੀਵੀਕੋਡੀ
ਤਸਵੀਰ ਕੈਪਸ਼ਨ, 464.5 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ

ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੜਕਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨ

ਜੰਗਲਾਤ ਰੇਂਜਰ ਕਲਾਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਸੈਂਚੂਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

"ਲੰਕਾਮਾਲਾ ਸੈਂਚੂਰੀ ਬਹੁਤ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਆਵਾਜਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਲੱਗੇ ਕੈਮਰੇ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਥੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਵਾਜਾਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾਵਥਮ ਤੋਂ ਬਡਵੇਲ ਤੱਕ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬੰਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਰਸਤੇ ਬੰਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ 5:30 ਵਜੇ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਕੁਲੈਕਟਰ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ 2013 ਵਿੱਚ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਚੌਕੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਚੌਕੀ ਤੱਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਰਸਤਾ ਹੈ।"

ਰਸਤਾ ਬੰਦ
ਤਸਵੀਰ ਕੈਪਸ਼ਨ, ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੜਕ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਸਤੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਰੈੱਡੀਪੱਲੇ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀਨਾਥ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਸੜਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਜਾਨਵਰ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲੀ ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਦੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ? ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਣਾ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆਉਣਗੀਆਂ।

ਜੇਕਰ ਰਸਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।

"ਅਸੀਂ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਕੋਲ ਵੀ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਡੱਪਾ ਦੇ ਡੀਐੱਫਓ ਵਿਨੀਤ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤੀ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੜਕ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਡੀਐੱਫਓ ਵਿਨੀਤ ਕੁਮਾਰ
ਤਸਵੀਰ ਕੈਪਸ਼ਨ, ਡੀਐੱਫਓ ਵਿਨੀਤ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸੈਂਚੂਰੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੰਛੀ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ

ਆਈਆਰ ਕੈਮਰੇ, ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ: ਡੀਐੱਫਓ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੈਂਚੂਰੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਡੱਪਾ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ।

"ਅਸੀਂ ਆਈਆਰ ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਏ ਹਨ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਫਲੈਸ਼ ਦੇਸੈਂਸਰਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਆਡੀਓ ਮਾਊਥ ਡਿਵਾਈਸ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਪੰਛੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਬੇਸ਼ੱਕ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖ ਸਕੋ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਮੂਨਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਾਂਗੇ।"

ਡੀਐੱਫਓ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰੇਤ ਦੇ ਜਾਲ ਵੀ ਲਗਾਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਮੂਨਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਹੈ? ਜਾਂ ਨਹੀਂ?"

ਕੈਮਰੇ
ਤਸਵੀਰ ਕੈਪਸ਼ਨ, ਡੀਐੱਫਓ ਵਿਨੀਤ ਕੁਮਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਲਈ ਆਈਆਰ ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ

ਇਹ ਪੰਛੀ ਉੱਡਿਆ ਨਹੀਂ

ਕੰਡਿਆਲੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰ, ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਛੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਛੋਟੀਆਂ, ਕੰਡਿਆਲੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।

ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਹ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਪੈਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।"

ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਪੰਛੀ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਮੁੱਠੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪੰਛੀ ਨੇ ਐਨਟੀਆਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਹੱਤਵਾਕਾਂਖੀ ਤੇਲਗੂ ਗੰਗਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾਹੀਣ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਲੀਵਿਕੋਡੀ ਸੰਭਾਲ ਸੈਂਚੂਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਰ, ਕੀ ਇਹ ਪੰਛੀ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ? ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER, WhatsApp ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)