સવારે સ્નાન કરવું વધુ સારું કે રાત્રે અને સૂતા પહેલાં નાહવાથી ખરેખર સારી ઊંઘ આવે?

કેટલાક લોકો સવારે સ્નાન કરવાનું પસંદ કરે છે, જ્યારે કેટલાક સાંજે સ્નાન કરવાનું પસંદ કરે છે. પરંતુ તમારા સ્વાસ્થ્ય માટે કયો સમય શ્રેષ્ઠ છે?

આ અંગે લોકોના અલગ અલગ મંતવ્યો છે.

તમે સવારે ઊઠીને સૌથી પહેલાં સ્નાન કરો છો કે સૂતા પહેલાં? અથવા તમે એવા 34 ટકા અમેરિકનોમાંથી એક છો જે બિલકુલ સ્નાન કરતા નથી?

આવી સ્થિતિમાં, પ્રશ્ન ચોક્કસપણે ઊભો થાય છે કે સવારે કે સાંજે સ્નાન કરવાથી સ્વાસ્થ્ય પર શું અસર પડે છે.

ઘણા લોકોને સવારે ઊઠતાની સાથે જ સ્નાન કરવાની જરૂર પડે છે. તેઓ માને છે કે તેનાથી તેમને તાજગી અનુભવાય છે અને દિવસની સારી શરૂઆત થાય છે.

રાત્રે સ્નાન કરનારાઓ કહે છે કે દિવસની ગંદકી ધોઈને સૂવાથી તેમને ઘસઘસાટ શાંતિવાળી ઊંઘ આવે છે.

સ્નાનના સમય વિશે વિજ્ઞાન શું કહે છે? દિવસનો કયો સમય આપણા માટે સૌથી ફાયદાકારક છે?

સ્નાન શા માટે મહત્ત્વનું છે?

સ્નાન કરવાથી આપણી ત્વચામાંથી ગંદકી અને પરસેવો દૂર થાય છે. દિવસભર, આપણા શરીર ધૂળ સહિત વિવિધ પ્રકારની અશુદ્ધિઓના સંપર્કમાં રહે છે. જો તમે સૂતા પહેલાં સ્નાન ન કરો, તો આ તમારી ચાદર અને ઓશિકાના કવચ પર જમા થાય છે.

વધુમાં આપણી ત્વચા વિવિધ પ્રકારના સુક્ષ્મસજીવોનું ઘર છે. ત્વચાના દરેક ચોરસ સેન્ટીમીટરમાં 10,000 થી 10 લાખ બેક્ટેરિયા હોય છે . આ બેક્ટેરિયા પરસેવાની ગ્રંથીઓ દ્વારા સ્ત્રાવ થતા તેલ પર નિર્ભર હોય છે.

પરસેવાની પોતાની કોઈ ગંધ નથી હોતી, પરંતુ સ્ટેફાયલોકોકસ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા ઉત્પાદિત સલ્ફર સંયોજનોને કારણે તેમાંથી ખરાબ ગંધ આવે છે .

તેથી સૂતા પહેલા સ્નાન કરવું એ વધુ સ્વચ્છ વિકલ્પ લાગે છે. પરંતુ સત્ય થોડું જટિલ છે.

લેસ્ટર યુનિવર્સિટીના માઇક્રોબાયોલોજિસ્ટ પ્રિમરોઝ ફ્રીસ્ટોન કહે છે, "જો તમે રાત્રે સ્નાન કરો છો અને સૂઈ જાઓ છો, પરંતુ તમને આખી રાત પરસેવો થતો રહે છે,"

ફ્રીસ્ટોનના મતે, ઠંડા હવામાનમાં પણ, વ્યક્તિ આખી રાત તેમના ગાદલા અને પથારી પર 230 મિલીમીટર સુધી પરસેવો પાડે છે.

આ ધૂળના જીવાત માટે એક મિજબાની છે. ધૂળના જીવાત નાના જંતુઓ છે જે મૃત ત્વચા કોષોને ખાય છે અને ગરમ, ભેજવાળા વાતાવરણમાં ખીલે છે.

"તમે એક પ્રકારનું પરસેવાનું માઇક્રો ઍન્વાયરમેન્ટ બનાવો છો, જેમાં તમારી ત્વચાના બૅક્ટેરિયા ખીલે છે અને થોડી ગંધ ઉત્પન્ન કરે છે," ફ્રીસ્ટોન કહે છે. "તેથી જો તમે રાત્રે સ્નાન કરીને સૂઈ જાઓ છો, તો પણ સવારે ઊઠતી વખતે તમારા શરીરમાંથી થોડી ગંધ આવશે."

બૅડશીટનું પણ ધ્યાન રાખો

રાત્રે નહાવાના ફાયદા ફક્ત ત્યારે જ મળશે જો તમે તમારી ચાદર નિયમિતપણે ધોશો.

બૅક્ટેરિયા રજાઈ, ચાદર અને ઓશીકાં પર અઠવાડિયા સુધી રહી શકે છે. ધૂળના જીવાત પણ સમય જતાં ગુણાકાર કરે છે, અને ઓશિકા જેવી ભીની સપાટી પર ફૂગ વિકસી શકે છે.

સારી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા લોકો આ બાબતોનો સામનો કરી શકે છે, પરંતુ ગંભીર અસ્થમા ધરાવતા લગભગ 76% લોકોને ઓછામાં ઓછા એક પ્રકારના ફૂગથી એલર્જી હોય છે.

દરમિયાન, એ. ફ્યુમિગેટ્સના સંપર્કમાં આવવાથી ક્ષય રોગ અથવા ધૂમ્રપાન સંબંધિત ફેફસાની બિમારી ધરાવતા લોકોમાં ક્રૉનિક લંગ ડિસીઝ થઈ શકે છે .

"સાંજે સ્નાન કરવા કરતાં તમારી ચાદર સાફ કરવી વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ છે," યુકેની હલ યુનિવર્સિટીમાં ઘા હીલિંગ અને માઇક્રોબાયોમના સિનિયર લૅક્ચરર હોલી વિલ્કિન્સન કહે છે. "જો તમે સ્નાન કરો છો અને સૂઈ જાઓ છો અને ચાદરને એક મહિના સુધી ચાલુ રાખો છો, તો તેમાં બૅક્ટેરિયા, ગંદકી અને ધૂળના જીવાત એકઠા થશે."

આ એક સમસ્યા છે કારણ કે ધૂળના જીવાતના લાંબા સમય સુધી સંપર્કમાં રહેવાથી એલર્જીનું જોખમ વધે છે .

જો તમે પહેલાથી જ એલર્જી પ્રત્યે સંવેદનશીલ છો, તો બૅડશીટ ન ધોવાથી તમને નુકસાન થઈ શકે છે. શક્ય છે કે રોજ ગંદી બેટશીટ પર સૂવાથી ત્વચાના ચેપનું જોખમ વધી શકે છે, જોકે આ વાતની પુષ્ટિ થઈ નથી.

સૂતા પહેલાં અથવા સવારે વહેલા નહાવાના ફાયદા

કેટલાક લોકો જે રાત્રે સ્નાન કરવાનું પસંદ કરે છે તેઓ દલીલ કરે છે કે તે તેમને સારી ઊંઘમાં મદદ કરે છે, અને આ વાતને સમર્થન આપવા માટે પુરાવા પણ છે.

ઉદાહરણ તરીકે, 13 અભ્યાસોનાં પરિણામોની સરખામણી કરતા મેટા-એનાલિસીસમાં જાણવા મળ્યું છે કે સૂવાના એક કે બે કલાક પહેલાં 10 મિનિટ ગરમ સ્નાન કરવાથી ઊંઘ આવવામાં લાગતો સમય નોંધપાત્ર રીતે ઓછો થઈ ગયો છે.

હવે પ્રશ્ન એ છે કે ક્યારે સ્નાન કરવું સારું છે, સવારે કે સાંજે?

ફ્રીસ્ટોન સવારે સ્નાન કરવાનું પસંદ કરે છે કારણ કે તે રાતોરાત પથારીમાં એકઠા થયેલા મોટાભાગના પરસેવા અને જંતુઓને ધોઈ નાખે છે. આનાથી તેણીને દિવસની શરૂઆત વધુ સારી રીતે કરી શકે છે.

જોકે, આ નિર્ણયની તમારા સ્વાસ્થ્ય પર બહુ ઓછી અસર પડી શકે છે, જે તમે દિવસ દરમિયાન તાજા અને સ્વચ્છ રહેવાનું પસંદ કરો છો કે રાત્રે તેના પર આધાર રાખે છે.

"જો તમે દિવસમાં એક વાર સ્નાન કરો છો, તો તમે દિવસના કયા સમયે સ્નાન કરો છો તેનાથી કોઈ ફરક પડતો નથી," વિલ્કિન્સન કહે છે.

હકીકતમાં, જ્યાં સુધી તમે તમારા શરીરના મહત્વપૂર્ણ ભાગોને દરરોજ ધોતા હોવ ત્યાં સુધી, અઠવાડિયામાં બે વાર સ્નાન કરવું સ્વાસ્થ્ય અને સ્વચ્છતા જાળવવા માટે પૂરતું છે.

તેઓ કહે છે, "જોકે, તે તમે કયા પ્રકારના કામ કરો છો તેના પર પણ આધાર રાખે છે, તેથી જો તમે ખેડૂત છો, તો તમે દિવસના અંતે ઘરે આવીને સ્નાન કરી શકો છો, પરંતુ મને લાગે છે કે એકંદરે, બેડ સાફ રાખવો વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ છે,"

બીબીસી માટે કલેક્ટિવ ન્યૂઝરૂમનું પ્રકાશન