Исроил Ливанда қандай қуруқлик амалиёти бошлади? Видео

30 сентябрдан 1 октябрга ўтар кечаси Исроил-Ливан чегарасида отишмалар, вертолёт ва дронлар овозлари эшитилди. Исроил ўз қуролли кучлари Ливан ҳудудига кириб чекланган қуруқлик амалиёти бошлагани хабарини тарқатди. Бироқ Ҳизбуллоҳ, Исроил Ливанга киргани йўқ, деб баёнот берди.

Исроил Мудофаа кучлари сўзчиси Дэниел Ҳагари, Ҳизбуллоҳ билан юзма-юз жанг қилаётганимиз йўқ, деди.

У Исроил қўшинлари пойтахт Байрутгача бормоқчи эмаслигини айтди.

Исроил қуруқлик амалиёти бошланиши ҳақида хабар берар экан, бу "чекланган, маҳаллийлаштирилган ва нишонга олинган қуруқлик рейди" деб таъриф берди.

Исроил чегарасига яқин 25 қишлоқдан аҳоли кўчирилгани хабар қилинди.

Ливан Бош вазири Нажиб Микати сўзларига кўра, мамлакати ўз тарихидаги энг таҳдидли "босқич"га қадам қўйган, бир миллион атрофида ливанлик ўзларининг яшаб турган жойларини ташлаб чиқишга мажбур бўлганлар.

1 октябр куни матбуот анжумани ўтказган Даниел Ҳагари сўзларига кўра, Исроил бир неча ойдирки, Ливан ичкарисида махсус амалиёт ўтказиб келган.

Ливан ичкарисида Ҳизбуллоҳнинг ўнлаб қароргоҳларида қурол-яроғлар, хусусан, Эронда ишлаб чиқарилган "илғор қурол"лар йўқ қилинганини айтди Исроил Мудофаа кучлари сўзчиси.

Даниел Ҳагаридан "босқиннинг кейинги кунларида нималар бўлади?" деб сўрашди.

У эса "сиз босқин дейсиз, мен эса рейд" деб жавоб берди.

Исроил Ливан ичкарисига қўшин киритиши ҳақида анча вақтдан буён айтиб келади.

Бу Ҳизбуллоҳ отаётган ракеталар туфайли Исроил шимолидан кўчирилган аҳолини ўз яшаш жойларига қайтариш учун зарур дейди.

Исроил раҳбариятига кўра, Ливан ичкарисидаги қуруқлик амалиёти "кенгайтирилган рейд" бўлади, бу амалиёт бир неча кун давом этиши мумкин.

Аммо кўплаб таҳлилчилар Исроил кўзлаётган мақсадига эришиш бир неча кунлик иш бўлишига шубҳа қиладилар.

Кавлашга бир неча йиллар кетган бир неча километрга чўзилган ер ости туннелларини йўқ қилиш осон иш эмаслигини эслатади Би-би-сининг хавфсизлик масалалари бўйича мухбири Фрэнк Гарднер.

1 октябр куни бир неча аҳборот агентликликлари АҚШ расмийларига таяниб Эроннинг Исроилга "муқаррар" баллистик ракета ҳужуми ҳақида хабар тарқатдилар.

Оқ Уй вакили ракета ҳужумининг Эрон учун оқибати ёмон бўлишидан огоҳлантирди.

Исроил Мудофаа кучлари сўзчиси Даниел Ҳагари, "Исроил Эрон томонидан бирор ҳаво ҳужумини аниқлагани йўқ", деб айтди.

Эрон Исроилга ҳужум қилиши мумкинлиги ҳақидаги хабарлар ортидан Исроил Бош вазири Бенжамин Нетаняҳу исроилликларга мурожаат билан чиқди, ҳарбийларнинг ўзини хавфдан ҳимоя қилиш тавсияларига бўйсунишга чақирди.

30 sentabr. Hizbulloh, Isroil va Eron. Endi ular nima qilishlari mumkin? AQSh-chi?

Frank Gardner

BBC xavfsizlik muxbiri

Isroil tomonidan Hizbullohning uzoq yillik yetakchisi Hasan Nusrullohning o'ldirilishi, Livan jangari guruhida qarshi urushda katta keskinlikni keltirib chiqardi.

Voqea mintaqani kengroq va halokatliroq mojaroga bir qadam yaqinlashtirdi, bu esa Eron va AQShni ham jalb qilishi mumkin.

Aloqador mavzular:

Endi vaziyat ehtimoliy qanday davom etishi mumkin?

Bu uchta asosiy savolga bog'liq.

Hizbulloh nima qiladi?

Hizbulloh ketma-ket qator zarbalarni qabul qilmoqda.

Uning qo'mondonlik tuzilmasi yo'q qilingan, o'nlab yuqori qo'mondonlar o'ldirilgan. Uning aloqa tizimlari peyjerlar va portativ radiolarining portlashi bilan buzib tashlangan va ko'plab qurollari havo hujumlari natijasida yo'q qilingan.

Yaqin Sharq xavfsizligi bo'yicha tahlilchi AQShlik Muhammad Al-Basha shunday deydi: "Hasan Nasrullohning yo'qotilishi katta oqibatlarga ega bo'ladi, bu guruhni beqarorlashtirishi va qisqa muddatda uning siyosiy va harbiy strategiyalarini o'zgartirishi mumkin."

Ammo bu Isroilga qattiq qarshi bo'lgan tashkilotning birdaniga taslim bo'ladi va tinchlik izlaydi, deb o'ylash noto'g'ri bo'ladi.

Hizbulloh jangni davom ettirishga va'da bergan. Guruhning hali minglab jangchilari bor, ularning ko'pchiligi Suriyadagi janglardan so'ng anchagina tajribaga ega va ular qasos talab qilmoqda.

Guruhda hali ham Tel-Aviv va boshqa shaharlarga yetib boradigan, ko'p sonli uzoq masofali va aniqlik bilan boshqariladigan raketalar bor. Ularning ko'pchiligi yo'q qilinishidan oldin ulardan foydalanish uchun bosim bo'lishi mumkin.

Agar bu raketalar keng ko'lamli hujumlarda foydalanilib, Isroilning havo mudofaa tizimini yengib oʻtib, tinch aholini o'ldirsa, Isroilning javobi halokatli bo'lib, Livan infratuzilmasiga katta zarar yetkazishi yoki hatto Eronni ham o'z ichiga olishi mumkin.

Eron nima qiladi?

Bu suiqasd Eron uchun ham Hizbullohga boʻlgani kabi ogʻir zarba bo'ldi. Eron besh kunlik motam e'lon qilgan.

Shuningdek, o'zining yetakchisi Oyatulloh Ali Xomanaiyga nisbatan suiqasd xavfini oldini olish uchun qarshi xavfsizlik choralarini kuchaytirdi.

Eron hali iyul oyida Tehron mehmonxonasida Hamas siyosiy yetakchisi Ismoil Haniyaning o'ldirilishiga javob bermagan. Hozirgi vaziyat Eron rejimidagi qattiqqo'l siyosatchilarni bu borada qandaydir javob harakatini qaytarishga majbur qiladi.

Eronning mintaqada kuchli qurollangan "Qarshilik o'qi" deb ataluvchi ittifoqdosh guruhlari bor.

Hizbullohdan tashqari, Eron Yamanlik Husilar va Suriyadagi hamda Iroqdagi bir qancha guruhlarga ega. Eron bu guruhlarni Isroil va mintaqadagi AQSh bazalariga hujum qilishga undashi mumkin.

Ammo Eron qaysi javobni tanlamasin, u ehtimoliy urushni boshlashdan saqlanadi, chunki u bu urushda yutib chiqishdan umid qilolmaydi.

Isroil nima qiladi?

Agar bu suiqasddan oldin biror kimsa shubha qilgan bo'lsa, endi ular shubhalanmasligi kerak.

Aniqki, Isroilning 12 davlat, jumladan, uning yaqin ittifoqchisi AQSh tomonidan taqdim qilingan 21 kunlik otishmalar to'xtatilishini ilgari surivchi taklifni qabul qilish niyati yoʻq.

Isroil armiyasi Hizbulloh hozirda himoyada qolganiga ishonadi, shuning uchun raketa tahdidini yo'q qilmaguncha hujumni davom ettirmoqchi.

Hizbullohning taslim bo'lish ehtimoli esa kam, shuning uchun Isroil Hizbulloh hujumlarining oldini olish uchun qo'shinlarini Livanga kirgizmasdan maqsadiga erishishi qiyin bo'ladi.

Isroil Mudofaa Kuchlari bu maqsad uchun chegara yaqinida piyodalar qo'shinlarining mashgʻulot jarayonlaridan videoni tarqatdi.

Ammo Hizbulloh ham oxirgi urushdan beri o'tgan 18 yil davomida kelasi urushga tayyorgarlik ko'rmoqda. O'limidan oldingi oxirgi ommaviy nutqida Hizbulloh izdoshlariga Isroilning janubiy Livanga kirishi uning so'zlariga ko'ra "tarixiy imkoniyat" bo'lishini aytgan edi.

Isroil Mudofaa Kuchlari uchun Livanga kirish oson bo'ladi. Ammo chiqish, G'azo kabi, oylab davom etishi mumkin.

Telegram kanalimiz: https://t.me/bbcuzbek

BBC.COM/UZBEK

Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002