Янгиликлар: Украина ҳарбийлари ҳозир оғир аҳволдами? Путин Россия

Сурат манбаси, Getty Images
- Author, Жеймс Уотерхаус
- Role, BBC
Фронтда жанг қилаётган аскарлардан бири Украинанинг Днепр дарёси шарқий қирғоғини ушлаб қолиш учун олиб борилган кураш ҳақида сўзлаб берди.
Олти ой олдин бошланган қарши ҳужум доирасида бу ерга бир неча юз украиналик аскар етиб келган.
Украина Кринки қишлоғи ёнлаб йўл очишга уринар экан, бу аскар Россиянинг аёвсиз ўқлари остида руслар эгаллаган дарё қирғоғида бир неча ҳафта ўтказди. Би-би-си унинг хавфсизлиги учун исмини ошкор қилмайди.
Унинг мессенжер иловаси орқали юборган хабарида дарёда портлаган ҳарбий қайиқлар, тажрибасиз ёрдамчи кучлар ва Украина ҳарбий қўмондонлари эътиборидан четда қолганлик ҳисси ҳақида сўз боради.
Алоқадор мавзулар:
Бу Украинанинг Россия босқинидан ҳимоясининг иккинчи йили якунига яқинлашар экан, вазият таранглашиб бораётганини кўрсатади.
Украина ҳарбийлари Би-би-сига хавфсизлик нуқтаи назаридан минтақадаги вазиятга изоҳ бермаганини айтди.

Украина аскаридан иқтибослар қуйида қалин ҳарф билан ёзилган.

"Бутун ўтиш жойлари доимий ўқ остида. Мен бортида қуролдошларим бўлган қайиқлар Днепрга чўкиб, абадий йўқолганига гувоҳ бўлдим.
Ўзингиз билан ҳамма нарсани олиб юришингиз керак - генераторлар, ёқилғи ва озиқ-овқат. Йўлак очиш учун кўп нарса керак бўлади, аммо бу ҳудудга таъминот етарли эмас.
Биз у ерга етиб борганимиздан сўнг, душман қочади, кейин ўзимизга керак бўлган ҳамма нарсани бемалол ташиб келамиз, деб ўйлаган эдик, аммо бу амалга ошмади.
Биз [шарқий] соҳилга келганимизда, душман кутиб турган эди. Асирга тушган руслар айтишича, уларнинг қўшинлари бизнинг келганимиз ҳақида хабардор қилинган, шунинг учун биз у ерга борганимизда улар бизни қаердан топишни аниқ билишган. Улар устимизга ҳамма нарсани ташладилар - артиллерия, миномёт ва ўт пуркагич тизимлар. Тирик чиқмайман деб ўйлаган эдим."

Бироқ қисман Днепрнинг ғарбий қирғоқларидан Украина артиллерия ўқлари ҳимоясида бир неча юз денгиз пиёдалари ўтишга муваффақ бўлишди.
Дарё Херсон вилоятининг Россия томонидан босиб олинган ва Украина назоратидаги қисмларини ажратиб туради.

Президент Володимир Зеленский ҳужумни каттароқ ишнинг бошланиши деб атади.
Украина Бош штаби якшанба кунги хабарномасида унинг кучлари Днепрнинг шарқий қирғоғида ўз позицияларини сақлаб, "душман чизиғи орқасига зарар етказаётгани"ни айтди.
Бироқ аскар ҳикоясига кўра, Украина ҳукумати ва унинг генераллари ўртасида уруш ҳолати бўйича келишмовчиликлар мавжуд.

Сурат манбаси, EPA
Ноябрь ойида Украина бош қўмондони генерал Валерий Залужний Economist нашрига берган интервьюсида "худди Биринчи жаҳон уруши даврида бўлгани каби урушнинг бориши турғун бўлиб турадиган технологик даражага етдик", деди.
Президент Зеленскийнинг идораси эса генерални зудлик билан танқид қилиб, жанглар боши берк кўчага кириб қолганини рад этди.

"Ҳар куни ўрмонда, ўзимизга томон отилаётган снарядлар тагида ўтирардик. Тузоққа тушиб қолган эдик - йўллар ва сўқмоқлар миналар билан тўла эди. Руслар ҳамма нарсани назорат қила олмайди ва биз бундан фойдаланамиз. Лекин уларнинг дронлари доимо ҳавода ғувиллаб турар, қимирлаган нарсага зарба беришга тайёр эди.
Таъминот энг заиф бўғин эди. Руслар бизнинг таъминот линияларимизни назорат қилишди, шунинг учун аҳвол қийинлашди - қайиқлар ва дронлар орқали етказиб беришимизга қарамай, ичимлик суви тақчиллиги бор эди.
"Биз буюмларимизга ёнимиздан тўладик - генераторлар, пауэрбанклар ва иссиқ кийимларни ўзимиз сотиб олдик. Совуқ ҳаво келяпти, аҳвол фақат ёмонлашади.
"Қандай мақсад қўйилганини ҳеч ким билмайди. Кўпчилик қўмондонлик бизни ташлаб қўйди, деб ҳисоблайди. Йигитлар фикрича, бизнинг бу ердалигимиз ҳарбий эмас, сиёсий аҳамиятга эга эди. Лекин биз шунчаки ўз вазифамизни бажардик ва стратегик иш қилмадик".

Бундай кесиб ўтишга уринишлар Россия қўшинларининг бир қисмини фронт чизиғининг бошқа жойларидан, масалан, Запорожье вилоятидаги яхши ҳимояланган позициялардан олиб, қайта жойлаштиришга мажбур қилди. Киев эса айнан ана шу йўналишда муҳим илгари силжиш бўлишини кутмоқда.
Би-би-си Рус хизмати яқинда ҳудудда дарё қирғоғини ҳимоя қилаётган айрим рус қўшинлари билан суҳбатлашди. Улар аскарларнинг у ерга ўтиши "ўз жонига қасд қилиш" бўлишини, жангда кўп одамларини йўқотганликларини ва украиналикларни қирғоқ бўйидан чекинтира олмаганликларини айтишди.
Айни пайтда, Украина ҳарбийлари тинч аҳолига зарар етмаслиги учун Россия таъминот линияларига ҳужум қилиб, уларни дарёдан етарлича орқага суриб қўйишни истаётганини айтмоқда.
Бу шуни англатадики, Россия ва Украина аскарлари жуда кўп ўқ ёмғири тагида қолган.

"Асосан йўқотишларимиз хатолар туфайли бўлди - кимдир хандаққа етарлича тез тушолмай қолади, бошқа йигит эса яхши яширинолмайди, кимдир эътиборсиз қолса, унга ҳамма жойдан дарҳол ҳужум қилинади.
Аммо шифокорларимизга раҳмат, агар яраланган аскарни шифокорларга етказа олсак, қутқариб қолинади. Улар титанлар, худолар. Аммо ҳалок бўлганларнинг қолдиқларини олиб чиқа олмаймиз. Бу жуда хавфли.
Шу билан бирга, бизнинг дронларимиз ва ракеталаримиз душманга катта зарар етказмоқда. Биз бир гал ҳарбий асирларни олдик, аммо ярадор сафдошларимиз билан ҳам дарёдан ўтишга имконимиз бўлмай турганда, улар билан нима қилишимиз мумкин эди?"

Фронтнинг бошқа қисмларида бўлгани каби, бу операция ҳам ҳолдан тойдирувчи чўзилган жангга айланди.
Россия ўз сафини муддатли ҳарбий хизматга чақирилганлар ва афв этилган маҳбуслар билан тўлдираётган бўлса, Украина керакли аскар топишга қийналмоқда.
Яқинда Би-би-си суриштируви кўрсатдики, Россиянинг кенг миқёсли босқинидан бери Украинани 20 000 га яқин эркак ҳарбий хизматдан қочиш учун тарк этган.

"Бу ерда алоҳида гуруҳлар эмас, балки бир нечта бригадалар жойлаштирилиши керак эди, аммо одам етарли эмас.
Орамизда ёш йигитлар кўп. Бизга одамлар керак, лекин ҳозирги ғўр аскарлар эмас, балки ўқитилганлари керак. Шундай йигитлар борки, бор-йўғи уч ҳафта шуғулланган, бор-йўғи бир неча марта ўқ отган.
Бу бутунлай даҳшатли туш. Бир йил олдин буни айтмаган бўлардим, лекин ҳозир, кечирасиз, мана бу еримга келди.
Урушга кўнгилли бўлишни истаганларнинг барчаси анча олдин келган, ҳозир одамларни пул билан ёллаш қийин. Ҳозир биз чақирувдан қочолмай қолганларни қабул қилмоқдамиз. Кулишингиз мумкин, лекин бизнинг айрим денгиз пиёдаларимиз ҳатто сузишни билмайди."

Кринки қишлоғи харобага айланди.
Бир йил олдин Херсон шаҳри ва Харков вилоятининг бир қисми озод қилинганидаги сезилган кўтаринкилик бошқа такрорланмади.
Бунинг ўрнига, вайрон қилинган ва ташландиқ айрим ерлардагина кичик ғалабалар қайд этилган.
Бу президент Зеленскийнинг Ғарб узоқ муддат қўллаб-қувватлаши ҳақидаги гаплари сиёсий жиҳатдан энди иш бермаслигини англатади.
Аммо, шунга қарамай, биз номини тилга олмаган аскарнинг жанги давом этади.

"Мен мина зарбасидан контузиядан кейин чиқиб кетдим, лекин қуролдошларимдан бири омон қолмади - ундан фақат бошидаги каскаси қолди.
"Мен ўзимни дўзахдан қочгандек ҳис қиляпман, лекин охирги марта бизнинг ўрнимизга келган йигитлар биздан ҳам ёмонроқ дўзахга тушиб қолишди.
Аммо кейинги ротация тез орада келади. Тез орада яна дарёни кесиб ўтишимиз керак."

https://t.me/bbcuzbek
BBC.COM/UZBEK
Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002













