Уруш ва мигрантлар. Бомбада ўлган ўзбекнинг отаси: Ўғлимнинг бир томони ўйилиб кетганди - видео Россия, Ўзбекистон. Янгиликлар

Тирикчилик, оила боқиш учун Россияга ишлашга кетган Жаббор (исми ўзгартирилган - таҳр.) 2021 йилда гиёҳвандлик савдосига оид жиноят сабаб қамалган. Отаси Яхшибой (исми ўзгартирилган - таҳр.) нинг айтишича, у Челябинскда жазо муддатини ўтаётган бўлган.

2022 йилнинг ноябрида у билан алоқа узилган. Унинг яқинлари Украинадаги урушга олиб кетилганини тахминлашмоқда. Январ охирида Жабборнинг Донецкда вафот этгани ҳақидаги хабар келган.

Мигрантнинг жасадини Москвадаги ўликхоналарнинг биридан олиб кетишган. Унга казармага тушган бомба натижасида ўлгани айтилган.

Алоқадор мавзулар:

Яхшибой: Такси миниб юриб, болалар билан "подставка" бўлиб қолди. Шу билан Челябинскда бир йилча "ўтирди". Кейин текширишиб, 5 ярим йил беришди. Менга қўнғироқ қилди. "Стройкада ишлаяпман, яхшиман", деди. Шу билан бошқа гаплашмадик.

Кейин хабар келди. 22 январ куни қўнғироқ қилишди. Менга бир нарса бўлса, шу рақамга хабар қиласизлар, деб ёзган экан. Шартномадами, нимададир ёзиларкан, билмайман. Урушга турмадан кетган-да…

Би-би-си: Кетганини билмагансизлар?

Яхшибой: Кетганини билганимизда айтардик, бу ёқда аҳволни кўраяпмизу, қандай бўлаётганини эшитаяпмиз. Ким билади нима бўлганини, ҳеч ким билмайди. Менга хабар келди, бордим. Келдим, шу ерга "қўйдик".

Би-би-си: Урушга ёллангани бўйича ҳеч нима эшитмадингизми?

Яхшибой: Мени эшитишим бўйича, 6 ой хизмат қилсанг, ҳаммасидан озод бўласан, деган таклиф тушган экан. 6 ой яхши хизмат қилсам қутилиб кетаман, деган ниятда бўлганми… Ким билади энди…

Би-би-си: Неча ёшда эди?

Яхшибой: Ёш эди, энди 40 га чиққанди. Битта ўғли, битта қизи бор эди. У ердан қандай ёллангани бизга қоронғу. Бирон хабар бўлмади. У ердан ўз хоҳиши билан кетганми, билмадим. Билиб-билмай бир нарса дейиш қийин.

Би-би-си: Қамоқдагилигида хабарлашиб турганмисизлар?

Яхшибой: Ҳа, алоқага чиқиб бемалол гаплашиб турардик. Хоналари ҳам квартирага ўхшаганди. Бир чиройли ўтириб, намоз ўқиб юрганди. Ёнида арабистонлик бир бола бор эди. У намозхон экан, шу билан бирга намоз ўқияпман, деганди. Бошқа иш йўқ бу ерда, деб гаплашиб турардик. Сигарети, у- бу керак нарсаси, майда ҳаражатларига пул солиб турардим. Кийим киргазиб турардик. Яхши ўтаётганди. Кейин 5 ярим йилга кесилди. Адвокат билан гаплашсам, у шуғулланмаган, таксист бўлиб тушиб қолган, деди.

Уни туширганлар ҳам ўзбекистонлик болалар бўлган. Избосканлик, андижонлик болалар дейди. Улар билан ҳеч боғлана олмадим. Бу соддароқ эди, ишониб кетаверарди. У бола 7 йилга кетди, бу 5 ярим йилга.

Би-би-си: Қурилишда ҳам ишлаган дедингиз?

Яхшибой: Қурилиш ишларидан хабари бор эди, ҳамма ишни қилиб кетаверарди. Электрика, пайвандлаш ишларини яхши биларди. Рус тилини ҳам яхши биларди. Кейин ўша ердаги болалар иш бор деган, уларни таксида олиб бориб-келиб юрган. Адвокатнинг айтиши бўйича, уларнинг ортидан тушишган экан. Андижонлик болаларни катта гуруҳи бўлган экан, шунга тушиб қолган. Қилса-қилмаса, шерик ҳисобланаркан. Бугун келдингизми, бир соатдан кейин қўшилиб қолдингизми, фарқи йўқ экан. Ўша ерда қўлга тушдингизми, жавобгар ҳисобланаркансиз.

Би-би-си: Урушга ўз хоҳиши билан кетган деб ўйлайсизми?

Яхшибой: У ерда нима бўлгани бизга қоронғу-да. Ўз хоҳиши билан кетганми, ё бирон босим биланми, билмаймиз. Мен ҳеч нима дея олмайман. Мен билан ҳар 2- 3 кунда гаплашиб турарди. Фарзандларига қийин бўлди. Кичиги 4 яшар, каттаси 8 ёш бўлди.

Би-би-си: У билан қачон алоқа узилди?

Яхшибой: Охирги марта ноябр ойида гаплашганмиз. Стройкага чиқдик, стройкада ишлаяпман, деди. Бошқа гап бўлмади. Яхшиман, хавотир олманг, деганди.

Би-би-си: Кейин Украинага урушга кетган?

Яхшибой: Ҳа, Донецкда бўлган. Ўлгани - Донецк вилоятининг Артемовский деган жойида ўлган булар.

Би-би-си: Ҳужжатларини кўрдингизми?

Яхшибой: Албатта, вафот этгани ҳақидаги гувоҳномани беришди. Россияга олиб боришиб, у ердан жўнатишди. Биз 25 январ куни кутиб олдик.

Би-би-си: Сиз Москвага бориб кутиб олибсиз?

Яхшибой: Ҳа, мен бордим. У ерда одам кўп экан. Бир катта бино, "военкомат"га ўхшаган ер экан. Ҳар қаердан одамлар бор эди. Моргга қўйиб қўйишаркан. Бориб кўраркансиз, аммо биз кўрмадик. Бизга юз фоиз у дейишди. Мен очириб кўраман, дегандим. Хужжатлари бор, аниқ, дейишди. Баъзиларни қўл-оёғи, боши йўқ бўларкан. Уларни ишонмай, бошқатдан экспертиза қилдириб, тасдиқлашаркан. Ўша ерда айтишди, баъзиларни таниб бўлмас экан-да. Жабборнинг эса, Худога шукр, ҳамма ёғи бор экану фақат чап томони кетган…

Би-би-си: Қандай бўлган, сизга айтишдими?

Яхшибой: Казармада ухлаб ётишганида бомба тушган. Чап томони бошдан тортиб оёққача ўйилган… Ўнг томони ҳамма ёғи яхши. Аллоҳнинг иродаси, нима қиламиз энди. Пешонасига шу кунларни ёзган экан, кўнмай иложимиз йўқ…

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek

BBC.COM/UZBEK билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.