Lifahamu kombora jipya la Israel lililotumiwa katika vita vya Gaza

Jeshi la Israel limetangaza kutumia kombora la Bar katika mashambulizi yake dhidi ya Gaza, kwa mara ya kwanza tangu vita kuanza mwezi Oktoba 2023.

Hapo awali, jeshi hilo lilikuwa limelitumia katika mashambulizi wakati wa vita dhidi ya Hezbollah nchini Lebanon.

Jeshi la Israel lilitoa video inayoonyesha uzinduzi wa kombora hilo, likieleza kuwa kombora la Bar lina mfumo wa uongozaji unaofaa kwa hali ngumu za mapigano na linaweza kulenga shabaha yake kwa muda mfupi sana.

Kombora la Bar la Israel ni nini?

Kwa mujibu wa jeshi la Israeli, makombora ya Bar yana utaratibu mahsusi kutumika katika mazingira magumu ya mapigano na yanaweza kulenga shabaha kwa "muda mfupi sana."

Makombora ya Bar yamepangwa kuchukua nafasi ya makombora ya zamani ya jeshi la Israeli ya Rumakh, ambayo yanarushwa kutoka kwenye mifumo ya kurusha roketi nyingi ya M270.

Kombora hilo lina mpangilio mzuri zaidi na wa usahihi ulioboreshwa ikilinganishwa na mfumo wa roketi uliotengenezwa na Marekani wa MLRS ambao Israeli imekuwa ikitumia kwa miongo kadhaa, kulingana na taarifa ya hapo awali ya jeshi la Israeli.

Taarifa hiyo ilionyesha kuwa "Bar" ina uwezo mkubwa kwa kutegemea mfumo wake wa mwongozo unaoifanya kuwa sahihi zaidi katika kulenga shabaha iliyokusudiwa.

Baa ni kombora la masafa ya kati na safu ya hadi kilomita 30.

Lina nguvu ya kushambulia ambayo inazidi makombora ya zamani ya Lance yanayotumiwa na mizinga.

Kwa mujibu wa jeshi hilo, Kikosi cha 334 cha Ngurumo, ambacho ni sehemu ya Kikosi cha 282 cha Kikosi cha Zimamoto cha Kaskazini, hivi karibuni kilipokea betri hizo mpya za makombora, na kuthibitisha kwamba vikosi vya jeshi tayari vimezitumia katika operesheni za hivi karibuni za kijeshi dhidi ya Hezbollah nchini Lebanon na Ukanda wa Gaza.

Lakini kombora hili hufanyaje kazi? Kamanda wa kikosi alisema, kwa mujibu wa Reuters: "Kwa mfano, ikiwa askari katika sekta hiyo ataona gaidi amebeba kombora la kuzuia kifaru kwenye moja ya jengo fulani, tangu wakati anawasiliana nasi kupitia redio, ndani ya dakika saba, kombora litapiga eneo hilo halisi."

Kombora hilo hurushwa kutoka kwenye jukwaa la Lehav, ambalo pia ni maendeleo ya Israeli, linalotumiwa kutoa usahihi, uwezo wa mashambulio ya juu dhidi ya adui.

Mfumo huu unatofautishwa kwa kuwa sehemu ya mifumo ya hali ya juu ya ulinzi ya Israeli na hutumiwa kimsingi na jeshi la Israeli.

Limekusudiwa kuchukua nafasi ya Marekani ambayo yalianza kutumika baada ya Vita vya Ghuba katika miaka ya 1990.

Silaha za Israel zinatengenezwa na nani?

Kwa mujibu wa jeshi la Israel, Kikosi cha 282 cha Silaha kilitumia makombora ya Bar, yaliyotengenezwa na Elbit Systems, kulenga maeneo ya kusini mwa Gaza kama sehemu ya mashambulizi yanayoendelea dhidi ya Hamas.

Elbit Systems ni kampuni tanzu ya kampuni kuu ya kutengeneza silaha ya Elbit Systems, ambayo ilianzishwa mwaka wa 1966 lakini iligawanywa mwaka wa 1996 katika matawi matatu huru: Elbit Medical Imaging, Elbit Systems, yenye makao yake nchini Israel, na Elbit Systems.

Elbit Systems ilianza kufanya kazi nchini Israel mwaka 1996, miaka 29 iliyopita, ilipotengeneza ndege isiyo na rubani ya Skylark 1, ambayo Hamas iliiteka mwaka wa 2015, ikaifanyia marekebisho, na kuanza kutumika, kwa mujibu wa taarifa ya kundi hilo wakati huo.

Elbit pia ina viwanda tanzu duniani kote, na inauza bidhaa zake kwa wanajeshi wa nchi mbalimbali.

Kampuni hiyo ilikabiliwa na maandamano katika viwanda vyake tanzu nchini Uingereza na Marekani kufuatia kusaidia jeshi la Israel katika mzozo wa Israel na Palestina.

Makampuni ya uwekezaji ya kimataifa pia yaliondoa uwekezaji wao kutoka kwenye kampuni hiyo kutokana na kuhusika katika mzozo huo.

Kampuni ya Elbit Systems imeongeza uzalishaji wake wa silaha maradufu sambamba na vita vinavyoendelea kati ya Israel na Hamas tangu 2023, ikilipatia jeshi la Israel vifaa inavyohitaji, ikiwa ni pamoja na makombora, mabomu, ndege zisizo na rubani, mifumo ya uchunguzi na ufyatuaji, na silaha za kielektroniki, pamoja na aina mbalimbali za silaha, hasa makombora ya 155mm.

Kwa mujibu wa hifadhidata ya jeshi la Israeli, Elbit Systems ndio msambazaji mkuu wa asilimia 85 ya ndege zake zisizo na rubani na asilimia 85 ya mifumo yake ya kugundua na kufyatulia mizinga.

Kwa kuongezea, kampuni hiyo ndiyo mkandarasi mkuu wa ujenzi wa ukuta mzuri wa mpaka kuzunguka Gaza, ambao ulivunjwa wakati wa shambulio la Hamas mnamo Oktoba 7, 2023.

Kwa mujibu wa taarifa za awali za makamu wa rais mtendaji wa Elbit Systems, zilizoripotiwa hapo awali na Reuters, jeshi la Israel limesisitiza kwa kampuni hiyo haja ya "kuwasilisha mikataba iliyopo mapema" na kuchukua fursa ya mipango ya maendeleo katika uwanja huo.

"Hii inaharakisha kuanzishwa kwa bidhaa mpya katika jeshi, jeshi la anga, n.k. (...) na tunatazamia kuendelea hivi katika siku za usoni pia," makamu wa rais mtendaji wa Elbit Systems alisema.

Aliongeza, "Kampuni ilipata mafanikio makubwa katika mapato ya robo mwaka, kutoka dola bilioni 1.35 hadi $ 1.5 bilioni."

Kwa mujibu wa ripoti iliyochapishwa na Kamati ya washirika wa Marekani, jeshi la Israel limekuwa likitumia ndege zisizo na rubani za Hermes 450 na 900, zilizotengenezwa na Elbit Systems, kwa kiasi kikubwa kufanya mashambulizi na ufuatiliaji huko Gaza, Ukingo wa Magharibi unaokaliwa na Lebanon tangu 2006.

Ndege hizi mbili zisizo na rubani zilihusika na takriban asilimia 35 ya vifo vilivyotokana na mashambulizi ya Israel huko Gaza wakati wa vita vya 2014.

Baadhi wanaweza kujiuliza ikiwa kombora la Bar ndio silaha ya kwanza mpya ambayo Israeli imeingiza kwenye vita hivi.

Jibu ni kwamba kombora la Israel Bar haikuwa silaha pekee mpya ambayo Israel ilianzisha vita vyake dhidi ya Gaza tangu Oktoba 2023. Imeanzisha silaha nyingi mpya tangu kuanza kwa vita hivyo, ikiwa ni pamoja na:

Iron Sting: Silaha inayoongozwa kwa usahihi ya mm 120 iliyotengenezwa na Elbit Systems. Inaangazia utaratibu wa uelekezi wa pande mbili (laser na GPS), unaowezesha usahihi wa shabaha katika maeneo ya mijini.

Ilitumiwa na kitengo cha Kikosi Maalum cha Maglan katika siku ya nne ya vita dhidi ya adui aliyelengwa huko Gaza na baadaye kusini mwa Lebanon.

Makombora ya "Holit" na "Yeted" yanayorushwa kwa bega: Makombora ya kuzuia vifaru asilimia 50 zaidi ya makombora ya kawaida ya "Lao", yenye nguvu ya juu ya milipuko na masafa marefu.

Yameundwa mahsusi kwa vita katika maeneo ya mijini ambapo matumizi ya mizinga sio rahisi.

"Oketz Belda" projectile: Kifaa chenye mfumo wa kukiongoza cha mm 120, chenye usahihi wa hali ya juu na kifaa cha homing cha GPS.

Hutumika kufikia malengo kwa usahihi wa juu katika maeneo ya mijini.

Kombora la Merkava 4M: Kizazi cha nne cha Merkava, lililo na mfumo wa Trophy wa kulinda dhidi ya makombora ya kuongozwa, ilitumiwa kwa mara ya kwanza katika vita hivi katika maeneo yenye watu wengi.

Mfumo wa Arrow 3: mfumo wa ulinzi wa anga ulioundwa kuzuia makombora ya masafa marefu nje ya anga.

Ilitumiwa kwa mara ya kwanza katika vita hivi dhidi ya makombora yaliyorushwa kuelekea Israel kutoka Yemen.

Silaha hizi na nyinginezo, miongoni mwa zile zilizotangazwa na jeshi la Israel au kufichuliwa katika ripoti za vyombo vya habari, zimeunganishwa na mbinu za kivita na mbinu ambazo zinategemea sana akili bandia, teknolojia ya hali ya juu na udhibiti wa mbali.

Hii huongeza uwezo wao wa ushambuliaji na huongeza hatari ya athari zao kwa raia, vituo vya kiraia, na pande zisizohusika katika vita.

Imetatafsiriwa na Martha Saranga