ਹਫ਼ਤੇ ’ਚ ਹਰ ਦਿਨ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸੌਣਾ ਕਿੳਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ

ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਸੌਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅੰਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਲਈ ਮਾੜੇ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਯੂਕੇ ਦੇ ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ‘ਸੋਸ਼ਲ ਜੈਟਲੈਗ’ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾੜੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਹੋਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਵੀਕਐਂਡ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਸੌਣ ਅਤੇ ਜਾਗਣ ਨੂੰ ‘ਸੋਸ਼ਲ ਜੈਟਲੈਗ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨੀਂਦ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸਭ ਜਾਣੂ ਹਨ ਕਿ ਬੇਨਿਅਮੀ ਨੀਂਦ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਸ਼ਿਫਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਆਪਣੇ ਸੌਣ ਅਤੇ ਉੱਠਣ ਦਾ ਇੱਕ ਨੇਮਬੱਧ ਸਮਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਖੁਰਾਕ ਖਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਕਿੰਗਸ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਲੰਡਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1000 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਤ ਦੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹਫ਼ਤੇ ਨਾਲੋਂ 90 ਮਿੰਟ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਢਿੱਡ ਵਿਚਲੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦਾ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਬਾਕੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਖੋਜ ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਕੇਟ ਬਰਮਿੰਘਮ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸ ਕੰਪਨੀ ‘ਜ਼ੋ’ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ‘ਨਿਊਟਰੀਸ਼ਨ ਸਾਇੰਟਿਸਟ’ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, “ਸੋਸ਼ਲ ਜੈਟਲੈਗ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਟਾ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਹਨ।’’

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮਾੜੀ ਨੀਂਦ ਸਾਡੀ ਚੋਣ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ

ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਕੇ ਦੀ 40 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ 18 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ ਤੇ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਨਿਊਟਰੀਸ਼ਨ ਨੇ ਖੂਨ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਈ, ਸਟੂਲ ਸੈਂਪਲ ਰਖਵਾਏ ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਕੁਝ ਖਾਧਾ ਉਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।

ਇਸ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਜੈਟਲੈਗ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਿਪਸ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 16 ਫੀਸਦ ਵੱਧ ਨਿਕਲੀ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਫਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਘੱਟ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪਿਛਲੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ‘ਸੋਸ਼ਲ ਜੈਟਲੈਗ’ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਸੌਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਫਾਈਬਰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ‘ਸੋਸ਼ਲ ਜੈਟਲੈਗ’ ਦਾ ਸਬੰਧ ਭਾਰ ਵਧਣ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਵੀ ਹੈ।

ਡਾ. ਬਰਮਿੰਘਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਮਾੜੀ ਨੀਂਦ ਤੁਹਾਡੀ ਚੋਣ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਲੋਕ ਵੱਧ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਵੱਧ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।’’

ਗੈਰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖ਼ੁਰਾਕ ਢਿੱਡ ਵਿਚਲੇ ਖਾਸ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਟਾ ਦੀਆਂ ਛੇ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ ‘ਸੋਸ਼ਲ ਜੈਟਲੈਗ’ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਉਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਮਾੜੀ ਖੁਰਾਕ, ਮੋਟਾਪਾ, ਵੱਧ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਨਾਲ ਹੈ।

ਨੀਂਦ, ਖ਼ੁਰਾਕ ਅਤੇ ਢਿੱਡ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦਾ ਸਬੰਧ ਬੜਾ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਾਲੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਜਾਣਨਾ ਬਾਕੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਹਰ ਦਿਨ ਨੇਮ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਲਓ।

ਕਿੰਗਸ ਕਾਲਜ ਆਫ ਲੰਡਨ ਦੀ ਡਾ. ਸਾਰਾਹ ਬੇਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੌਣਾ ਅਤੇ ਹਰ ਦਿਨ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਜਾਗਣਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਇਕਰੋਬਾਇੳਮ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਰਾਹੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਉੱਤੇ ਚੰਗਾ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।’’

ਸਿਹਤਮੰਦ ਖ਼ੁਰਾਕ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਯੂਕੇ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਸਰਵਿਸ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖ਼ੁਰਾਕ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ...

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)