Kogo najbardziej dotyka samotność?

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego obchodzony jest od 1992 r. z inicjatywy Światowej Federacji Zdrowia Psychicznego.

Jego celem jest zwiększanie społecznej świadomości na temat profilaktyki zaburzeń psychicznych i emocjonalnych, a także promowanie polityk zdrowia psychicznego, które odgrywają kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu społeczeństw.

Jednym z kluczowych zagadnień związanych ze zdrowiem psychicznym jest samotność, rozumiana nie tylko jako fizyczna izolacja od rodziny i przyjaciół, ale także jako poczucie wyobcowania społecznego.

BBC, we współpracy z Wellcome Collection, przeprowadziło eksperyment (w postaci ankiety online) dotyczący doświadczenia i postrzegania samotności. W badaniu wzięło udział aż 55 000 osób, co czyni je największym tego typu przedsięwzięciem na świecie.

1. Młodzi ludzie to grupa, która czuje się najbardziej samotna

Samotność często kojarzona jest ze starszymi, odizolowanymi osobami i rzeczywiście może ich dotyczyć. Jednak badanie BBC wykazało wyższy poziom deklarowanej samotności wśród młodszych osób.

Aż 40% uczestników w wieku od 16 do 24 lat przyznało, że często lub bardzo często czuje się samotnie, w porównaniu do 27% osób powyżej 75. roku życia. Wyższy poziom samotności wśród młodych ludzi był widoczny niezależnie od kultury, kraju czy płci.

Wyniki te są wyższe niż w innych badaniach; należy jednak pamiętać, że nasz sondaż był prowadzony online, co mogło przyciągnąć młode osoby, które już wcześniej doświadczały samotności.

Ciekawym wnioskiem badania jest to, że pokazuje ono, iż samotność może dotyczyć ludzi w każdym wieku.

2. Osoby doświadczające dyskryminacji częściej odczuwają samotność

Zauważyliśmy, że jeśli ludzie czują się negatywnie wyróżniani, poziom ich samotności jest wyższy. Osoby, które wypełniły wersję ankiety przeznaczoną dla osób niewidomych lub niedowidzących, zgłaszały nieco wyższy poziom samotności, szczególnie wtedy, gdy miały one poczucie silnej dyskryminacji.

3. Jedna trzecia osób często lub bardzo często czuje się samotna

33% uczestników badania przyznało, że często lub bardzo często doświadcza samotności, podczas gdy 42% zadeklarowało, że rzadko lub nigdy nie czuje się samotnie.

Osoby, które najczęściej odczuwały samotność, doświadczały jej również w sposób najbardziej intensywny i długotrwały. To wyższy wynik niż w niektórych innych badaniach, co może sugerować, że nasza ankieta przyciągnęła więcej osób, które już wcześniej zmagały się z samotnością.

4. Bycie samemu to nie to samo co bycie samotnym

Ponad cztery piąte uczestników badania przyznało, że lubi spędzać czas w samotności. Tylko jedna trzecia uważa, że samotność polega na byciu samemu. Jednak osoby, które deklarowały, że są zawsze same, częściej mówiły, że czują się samotne.

Zauważyliśmy również, że osoby mieszkające samotnie tylko nieznacznie częściej odczuwają samotność. To sugeruje, że samo mieszkanie w pojedynkę nie stanowi tak dużego problemu, jak spędzanie dużej ilości czasu w samotności, czyli bez kontaktu z innymi ludźmi poza domem.

5. Ludzie wstydzą się tego, że czują się samotni

Więcej kobiet niż mężczyzn przyznało, że odczuwa wstyd związany z samotnością. Zauważyliśmy również, że uczucie wstydu maleje wraz z wiekiem, choć starsze osoby częściej ukrywają swoją samotność niż młodsze.

Jednocześnie badanie pokazuje, że ludzie są w rzeczywistości pełni empatii wobec tych, którzy czują się samotni.

6. Osoby odczuwające samotność wykazują wyższy poziom empatii

Zadaliśmy uczestnikom serię pytań dotyczących empatii społecznej — na przykład, jak bardzo współczuliby komuś, kto nie został zaproszony na imprezę lub właśnie rozstał się z partnerem. Okazało się, że osoby odczuwające samotność lepiej rozumieją, jak może wyglądać przeżywanie takich sytuacji.

7. Osoby samotne mają przeciętnie niższy poziom zaufania do innych

Zgłaszały również niższe oczekiwania wobec przyjaźni, co może sugerować, że w przeszłości doznały zawodu ze strony innych.

8. Osoby odczuwające samotność mają więcej znajomych wyłącznie online

Osoby zgłaszające wysoki poziom samotności nie korzystają z mediów społecznościowych częściej niż inni, ale używają ich w inny sposób. Mają więcej znajomych na Facebooku, z którymi utrzymują kontakt wyłącznie online i którzy nie pokrywają się z ich znajomymi z życia codziennego.

9. Osoby, które często czują się samotne, zgłaszają gorszy stan zdrowia

Ponieważ nasze badanie było jednorazowym pomiarem, nie możemy stwierdzić, że samotność prowadzi do pogorszenia zdrowia. Być może jest odwrotnie — zły stan zdrowia uniemożliwia ludziom uczestnictwo w życiu towarzyskim.

Zauważyliśmy jednak, że osoby często odczuwające samotność nieco częściej paliły papierosy, choć ogólna liczba palaczy w badaniu była niewielka.

Jakie są sposoby radzenia sobie z samotnością?

41% uczestników naszego badania stwierdziło, że samotność może czasem być pozytywnym doświadczeniem, ale dla wielu osób to uczucie, którego chciałyby doświadczać znacznie rzadziej.

Zapytaliśmy więc, jakie rozwiązania pomogły im lub osobom, które znają, w łagodzeniu samotności, a także które sugestie innych ludzi okazały się najmniej pomocne.

Uczestnicy wskazali randkowanie jako najmniej pomocne rozwiązanie sugerowane przez innych.

Najpopularniejszym sposobem radzenia sobie z samotnością okazało się znalezienie zajęć odciągających uwagę lub poświęcenie czasu na pracę, naukę albo hobby.

Badanie zostało przeprowadzone przez prof. Pamelę Qualter z Uniwersytetu w Manchesterze, prof. Christinę Victor z Brunel University London oraz prof. Manuelę Barreto z Uniwersytetu w Exeter.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Kamila Koronska