'Guhagarika intambara': Irani ivuga ko Trump 'yatakamvye' ko intambara ihagarara

Imboneshakure yo muri Irani IRINN iratangaza ihagarikwa ry'intambara ivuga ko ari ingingo "yahatiwe" kuri Israel inyuma y'igitero ca Irani "cagenze neza" ku kigo ca gisirikare ca Amerika muri Qatar.

Imboneshakure yavuze mw'itangazo ko Trump "yatakamvye" ko intambara yohagarara inyuma y'igitero ca Irani. Umunyamakuru yasomye iri tangazo n'ijwi riri hejuru.

Iri tangazo rishimagiza igisata c'ingabo zijejwe gukingira ubutegetsi bwa Kisilamu, kizwi nka Corps des Gardiens de la Révolution Islamique /Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) hamwe n'igisirikare, rigahayagiza igikorwa co "kwirwanira" c'abanya-Irani.

Ubutumwa bwacishijwe ku rubuga hwaniro rwa Trump Truth Social butangaza ko umwumvikano wo guhagarika intambara hagati ya Irani na Israel utangura kuja mu ngiro inyuma y'amasaha "hafi atandatu" kuva butangajwe mw'ijoro ryo muri Amerika. Igihe camaze kurengana.

Kw'isaha 18h:00 (cumi na zibiri z'umugoroba) mu masaha ya Washington, ni ukuvuga isaha zitandatu z'ijoro (00:00) mu masaha ya Gitega na Kigali, Trump yanditse ati:

"Habaye umwumvikano wuzuye hagati ya Israel na Irani ko haba uguhagarika intambara yose kandi mu buryo bwuzuye (mu masaha nk'atandatu kuva ubu, igihe Israel na Irani bizoba birangije ibikorwa vyavyo biriko birakorwa, vya nyuma!)".

Ubu isaha zitandatu z'ijoro i Washington zamaze kurengana.

Irani yakoze iki gitero nijoro kuri iki kigo ca gisirikare ca Amerika muri Qatar mu kwihora icakozwe na Amerika mu gatondo ko ku wa Mungu ku bigo bitatu vya nikleyeri vya Irani.

Qatar ivuga ko ibisasu vya misire vyose vyarashwe na Irani vyasamburiwe mu kirere.

"Israel na Iran banyituriye hafi ica rimwe" - Trump

Perezida Donald Trump avuga ko Israel na Iran bamwituriye "hafi ica rimwe" bavuga ko biteguriye amahoro.

"Israel na Iran baziye hafi ica rimwe bavuga bati, 'Amahoro!' Naciye menya ko igihe kigeze", ni ko yanditse ku rubuga hwaniro rwiwe Truth Social.

Avuga ko ibi bihugu vyompi bishaka kwubaka kazoza "k'urukundo, amahoro n'iterambere".

Yongerako ati: "Bafise vyinshi bokwunguka, ariko kandi vyinshi botakaza ari nka hamwe bozimira bakava mu nzira igororotse kandi y'ukuri".

Trump yabandanije ati: "Intsinzi nyakuri ni ku makungu n'Ubuseruko bwo Hagati. Ibi bihugu vyompi bigiye kuba mu rukundo, mu mahoro n'iterambere bikomeye muri kazoza kavyo".

Imboneshakure CBS ikorana na BBC muri Amerika isubiramwo amakuru ihabwa n'umutegetsi wo hejuru wa Amerika avuga ko Israel na Irani vyemeye guhagarika intambara.

Iyi mboneshakure ivuga ko Trump yavuganye n'umushikiranganji wa mbere wa Israel Benjamin Netanyahu, kandi ko yemeye agahengwe mu gihe Irani itobandanya ibitero vyayo.

Nk'uko iri soko ry'iyi mboneshakure ribivuga, aya masezerano yashitsweko inyuma y'uko icegera c'umukuru w'igihugu ca Amerika J.D. Vance, umushikiranganji ajewe imigenderanire Marco Rubio hamwe n'intumwa idasanzwe Steve Witkoff bavuganye n'abategetsi ba Irani.

Mu butumwa ahejeje gucisha kuri Truth Social, Trump yanditse ati: "Umwumvikano wo guhagarika intambara wamaze kuja mu ngiro. Ndabasavye ntimuwuhonyange!".

Reta ya Israel ivuga ko yemeye guhagarika intambara inyuma yo "gushika ku ntego" z'ibitero vyayo kuri Irani nk'uko vyasabwe na Trump.

Nk'uko biri muri iri tangazo, Israel yakuyeho "ibintu bibiri vyari bigeramiye ukubaho" kwayo, ibi bikaba ari ibirwanisho vya nikleyeri n'ibisasu vya misire biraswa kure.

Rivuga kandi ko Israel "yababaje cane uburongozi bw'igisirikare, yongera isambura ibigo bitari bike vya reta ya Irani".

Iri tangazo ribandanya rivuga ko ingabo za Israel, ku musi w'ejo, "zakubise bikomeye ibibanza vya reta hagati muri Tehran, zica amajana n'amajana y'abarwanyi ba Basij" – umuhari wa reta ya Irani ukunze gukoreshwa mu gutuza imyiyerekano – zongera kandi "zica uwundi muhinga mukuru w'ivya nikleyeri".

Ryongerako riti: "Israel irashimira Perezida Trump na Reta Zunze Ubumwe za Amerika ku mfashanyo yabo mu bijanye no kwivuna abansi hamwe no mu gutuza iterabwoba rya nikleyeri ryari ritugeramiye".

Hagati aho, iri tangazo rigira riti: "Israel izokwishura n'inguvu zose mu gihe hazoba habaye ikintu ico ari co cose kizohonyanga aya masezerano yo guhagarika intambara".

Eka na Irani isa n'iyerekana ko yemeye aya masezerano, imbere y'aha umushikiranganji wayo ajejwe imigenderanire yatangaje ko Irani izokwemera kuyihagarika mu gihe Israel izoba yemeye guhagarika.

Ariko nubwo Perezida Trump avuga ko amasezerano yo guhagarika iyi ntambara yamaze kuja mu ngiro, Israel yagiriza Irani ko iza yamaze gutangura kuyarengako.

Umukuru w'ibiro bikuru vy'igisirikare ca Israel, Eyal Zamir, avuga ko "twiteguye kwishura n'inguvu zacu zose kuri iri honyangwa rikomeye ry'amasezerano yo guhagarika intambara rya Irani".

Umukuru w'ibiro bikuru vy'igisirikare ca Irani, Abdolrahim Mousavi, arahakana ibi bivugwa na mugenziwe wa Israel, akavuga ko ata misire n'imwe yarashwe ku butaka bwa Israel inyuma y'aho aya masezerano atanguriye gushirwa mu ngiro.

Abademokarate barashima ariko ibibazo ni vyinshi kuri Amerika

Bamwe mu mugambwe w'abademokarate barashima bukebuke aka gahengwe gatangazwa na Trump.

Brett McGurk, yahoze ari umuhuzabikorwa wa Joe Biden yahoze ari umukuru w'igihugu mu Buseruko bwo Hagati, yabwiye imboneshakure CNN ati: "Ndahaye amanota menshi cane uno murwi ujejwe umutekano w'igihugu hamwe na Perezida Trump ku kuntu batoreye umuti iyi ntambara".

Yongerako ati: "Ariko ubu, ni ukubandanya gushika kw'iherezo. Aha hariho amahirwe y'ibiganiro".

Umushingamateka Sara Jacobs yanditse ku rubuga rwa X ati: "Ndanezerewe no kubona Perezida Trump agabanije ubukana bw'iyi mishamirano.

"Ariko ibi ntibihindura ukuri kw'uko gutera amabombe kuri Irani bwabaye ubusamazi, ingingo itandukanye n'ibwirizwashingiro, kandi gutuma Amerika itakaza icizere co guhagararira amasezerano arama kandi agaragara".

Hagati aho, mu gihe Trump yemeza ko agahengwe kamaze gutangura, haza ikibazo kimwe kitoroshe kuri we: kubuza Irani gutunga ibirwanisho ruhonyanganda vy'ubumara.

Maison Blanche/White House (ibiro vy'umukuru w'igihugu ca Amerika) ivuga ko umugambi wa Irani wo guhingura ibirwanisho ruhonyanganda vy'ubumara watujijwe burundu. Ariko nta muntu n'umwe ashobora kuvyemeza imbere y'uko Irani yemerera abagenzuzi gushika ku rubuga.

Hariho kandi n'ibindi bitazwi neza. Ubwo Irani ntiyoba yarimuriye ahandi ibikoresho vya nikleyeri hamwe n'amamashini atunganya ubutare bwa uranium imbere y'igitero ca Amerika? Ubwo ntihoba hari ibindi bigo vyo mu kinyegero bitasambuwe n'ibi bitero?

Abanyamerika ubu bakeneye ko haba amasezerano na Irani yotuma koko Irani ihagarika burundu, mu buryo bugaragara kandi ntasubirwamwo, umugambi wayo wa nikleyeri.

Igihe Amerika iherukira mu biganiro kugira ngo habe amasezerano nk'aya, vyatwaye imyaka irenga ibiri kugira ngo bayatereko igikumu. Aya masezerano yahavuye afutwa inyuma y'uko Trump yivumbuye.

Trump yatesheje agaciro amasezerano nk'aya mu 2018 avuga ko yari afise utunenge kandi ko atashobora kubuza Irani guhingura ikibombe ruhonyanganda c'ubumara.