Ymateb i’r galw
Mae’r galw am drydan yn amrywio drwy’r dydd.
Os yw’r galw am drydan yn fwy na’r llwyth sylfaenol, mae’r Grid Cenedlaethol yn ymateb drwy ddarparu trydan ychwanegol.
Atomfeydd a gorsafoedd trydan glo sydd fel arfer yn darparu’r trydan llwyth sylfaenol. Mae’r rhain yn rhedeg drwy’r amser gan eu bod nhw’n cymryd amser hir i gychwyn. Mae gan orsafoedd trydan dŵr amser cychwyn byr iawn ac rydyn ni’n eu defnyddio nhw i ddarparu trydan ychwanegol ar adegau prysur. Rydyn ni hefyd yn mewnforio trydan o wledydd eraill yn Ewrop i ateb y galw ar adegau prysur. Rydyn ni hefyd yn gallu ei allforio ar adegau eraill.
Question
Trafoda pam mae’r galw am drydan yn amrywio drwy gydol y dydd a sut mae’r Grid Cenedlaethol yn ymateb i’r newid hwn yn y galw.
Mae’r galw am drydan yn newid drwy gydol y dydd. Mae ar ei isaf yn ystod oriau mân y bore gan fod y rhan fwyaf o bobl yn eu gwely, ond mae’n cynyddu rhwng 06:00 a 09:00 pan mae llawer o bobl yn codi ac yn cynnau dyfeisiau trydanol fel goleuadau, tegellau a chawodydd trydan. Mae’r galw’n cynyddu eto tua 17:00 pan mae llawer o bobl yn dychwelyd adref o’r gwaith.
Mae’r Grid Cenedlaethol yn monitro sut mae’r pŵer yn cael ei ddefnyddio er mwyn ymateb i’r newid yn y galw yn ystod y dydd. Mae’r Grid Cenedlaethol yn darparu trydan ‘llwyth sylfaenol’ gan ddefnyddio gorsafoedd trydan glo ac atomfeydd, a phan mae’r galw’n fwy na’r llwyth sylfaenol, maent yn defnyddio gorsafoedd trydan dŵr i gyflenwi trydan yn gyflym er mwyn ateb y galw. Gallwn ni hefyd fewnforio trydan o wledydd eraill yn Ewrop ar adegau prysur.
Question
Eglura pam mae’r Grid Cenedlaethol yn defnyddio newidyddion.
Mae newidydd codi yn cynyddu’r foltedd er mwyn lleihau’r cerrynt cyn iddo deithio drwy’r llinellau trawsyrru. Mae cerrynt is yn sicrhau bod llai o egni’n cael ei wastraffu ar ffurf gwres yn y llinellau trawsyrru ac yn gwneud y broses yn fwy effeithlon. Mae newidydd gostwng yn lleihau’r foltedd er mwyn ei wneud yn fwy diogel i’r defnyddiwr.
