ElectromagneteddLlinellau maes magnetig

Os oes cerrynt trydanol yn llifo mewn gwifren, bydd grym yn gweithredu arni a'i symud. Mae troelli magnet mewn coil o wifren yn cynhyrchu trydan. Mae newidyddion yn newid maint folteddau eiledol.

Part ofFfisegTrydan, egni a thonnau

Llinellau maes magnetig

Mae yn creu meysydd magnetig. Allwn ni ddim gweld y meysydd magnetig hyn. Maen nhw'n llenwi’r lle o gwmpas magnet lle mae’r grymoedd magnetig yn gweithio, a lle gallant atynnu neu wrthyrru defnyddiau magnetig.

Dod o hyd i feysydd magnetig

Er na allwn ni weld meysydd magnetig, gallwn ni ddefnyddio naddion haearn i’w canfod nhw. Mae’r darnau bach o haearn yn trefnu eu hunain mewn maes magnetig.

Image caption,
Llinellau maes o gwmpas barfagnet

Lluniadu diagramau meysydd magnetig

Byddai’n anodd lluniadu canlyniadau’r math o arbrawf sydd wedi’i ddangos yn y ffotograff, felly rydyn ni’n lluniadu llinellau maes magnetig syml yn lle hynny.

Diagram o far magnet sy'n dangos llinellau maes magnetig yn mynd o begwn gogledd y magnet i begwn de’r magnet.

Sylwa yn y diagram:

  • mae saethau ar y llinellau maes
  • mae’r llinellau maes yn dod allan o G (pôl gogledd) ac yn mynd i mewn i D (pôl de)
  • mae’r llinellau maes yn agosach at ei gilydd wrth y

Mae’r maes magnetig ar ei gryfaf wrth y polau, lle mae’r llinellau maes agosaf at ei gilydd.

Dau farfagnet

Mae'r diagram hwn yn dangos y patrwm maes magnetig wrth ddefnyddio dau fagnet.

Diagram yn dangos llinellau maes magnetig ar gyfer un bar magnet, dau fagnet gyda pegynnau gwahanol yn denu, a dau fagnet gyda pegynnau tebyg yn gwrthyrru.
Figure caption,
Llinellau maes magnetig ar gyfer meysydd sy'n cynnwys dau fagnet

Sylwa ar y gwahanol batrymau sydd i'w gweld wrth ddefnyddio dau bôl yr un fath a dau bôl gwahanol.

Maes magnetig unffurf

Os yw llinellau maes magnetig yr un pellter oddi wrth ei gilydd, rydyn ni'n dweud bod y maes magnetig yn unffurf.

Mae’r diagram yn dangos hyn:

Diagram yn dangos y llinellau maes magnetig mewn maes unffurf.
Figure caption,
Llinellau maes magnetig mewn maes unffurf

Mae’r wybodaeth ganlynol ar gyfer disgyblion haen uwch yn unig.

Diagram yn dangos llinellau fflwcs magnetig rhwng dau bâr o fagnetau. Mae mwy o linellau wedi’u tynnu rhwng B nag A gan ddangos fod magnet B yn gryfach na magnet A.

I gyfrifo cryfder grym magnetig ar wifren, rhaid i ti ganfod y . Rydyn ni'n mesur hyn mewn uned o’r enw tesla. Rydyn ni'n tynnu llinellau i ddangos y cyfeiriad ar bôl gogledd magnet i gynrychioli hyn. Rydyn ni'n galw'r rhain yn llinellau fflwcs magnetig, ac maent wedi'u dangos yn y diagram uchod. Mae'r magnet yn niagram B yn gryfach na'r magnet yn niagram A. Mae mwy o linellau'n golygu grym atynnu cryfach.