Нега араб йигитлари жинсий ожизликка қарши дориларга ружу қўйяпти? Дунё, янгиликлар

Қоҳиранинг қоқ марказидаги тарихий Боб аш-Шаърия маҳалласидаги дорихонасида ўсимликшунос Робиа ал-Ҳабаши ўзининг "сеҳрли аралашма" деб атайдиган нарсаларни кўрсатади.

Жаноб Ҳабаши Миср пойтахтида афродизиаклар ва табиий жинсий алоқа воситаларини сотиш билан ном қозонган. Сўнгги бир неча йил ичида у ўз мижозлари энг кўп сўрайдиган нарсаси ўзгарганини кўрди.

"Ҳозирда кўпчилик эркаклар Ғарб компанияларидан оладиган кўк таблеткаларни танламоқда", дейди у.

Бир нечта тадқиқотларга кўра, ёш араб эркаклар силденафил (савдода Виагра деб номланади), варденафил (Левитра, Стахин) ва тадалафил (Сиалис) каби дори воситаларидан тобора кўпроқ фойдаланмоқда.

Алоқадор мавзулар:

Далилларга қарамай, Миср ва Баҳрайн кўчаларида Би-би-си билан суҳбатлашган ёшларнинг аксарияти эрекция муаммосига қарши дори-дармонларни қабул қилишларини ёки ҳатто билишларини рад этишлари ажабланарли эмас. Баъзилар бу масалани "жамият ахлоқига зид" деб ҳисоблаб, умуман гапиришдан бош тортади.

Аслида, 2012 йилги тадқиқотга кўра, Миср араб дунёсида жон бошига жинсий қувватсизликка қарши дори истеъмол қилишда иккинчи ўринни эгаллаган. Рўйхатда Саудия Арабистони етакчилик қилади.

Ҳисоботни эълон қилган Саудия Арабистонининг «Ар-Риёд» газетаси ҳисоб-китобларига кўра, ўша пайтда саудияликлар жинсий таблеткалар учун ҳар йили 1,5 миллиард доллар сарфлаган. Унинг сўзларига кўра, Саудия Арабистонидаги истеъмол ўша пайтда аҳоли сони беш баравар кўп бўлган Россияга нисбатан қарийб 10 баробар кўп бўлган.

Яқинда «Arab Journal of Urology" томонидан ўтказилган тадқиқот натижалари шуни кўрсатдики, Саудия Арабистонининг ёшларнинг 40 фоизи ҳаётларининг бир босқичида Виаграга ўхшаш дори-дармонларни қабул қилган.

Миср ҳали ҳам юқори ўринларда. 2021 йил учун ҳукумат статистикасига кўра, жинсий қувватсизликка қарши дори-дармонларни сотиш йилига тахминан 127 миллион долларни ташкил этади, бу Мисрдаги бутун фармацевтика бозорининг 2,8 фоизига тенг.

Эркаклик юки

Муқаррар равишда, баъзилар баъзи ҳаракатларни хоҳлашади.

2014 йилда Миср озиқ-овқат дўконларида шоколад кўринишидаги Ал-Фанкуш номли жинсий қувватсизликка қарши дори пайдо бўлди. Ал-Фанкуш бир Миср фунтига (0,05 доллар; 0,04 фунт; бугунги курс бўйича 0,04 евро) сотилган. Бозорга олиб келинганидан кўп ўтмай, маҳаллий ОАВ болаларга сотилгани ҳақида хабар берганидан сўнг, Ал-Фанкушнинг тарқатилиши тўхтатилган ва ишлаб чиқарувчиси хавфсизлик кучлари томонидан ҳибсга олинган.

Маълумки, бундай дориларни қўллаш ёшларга қараганда кекса эркакларда кўпроқ учрайди. Бироқ, Яманда Соғлиқни сақлаш вазирлиги маълумотлари шуни кўрсатадики, улар асосан 20 ёшдан 45 ёшгача бўлган эркаклар томонидан қўлланилади.

Маҳаллий хабарларга кўра, Виагра ва Сиалисни вақтичоғлик учун дори сифатида ишлатиш 2015 йилда ҳутий исёнчилари ва Саудия Арабистони томонидан қўллаб-қувватланадиган ҳукумат ўртасидаги фуқаролик уруши бошланганидан бери ёшлар орасида кўпайган.

Тунислик урология ва репродуктив жарроҳлик профессори Муҳаммад Сфаҳи Би би сига берган интервьюсида бундай дорилар «стимуляторлар» эмаслигини ва аксарият ҳолларда "қарияларда учрайдиган" касалликларни даволаш учун мўлжалланганлигини таъкидлади.

Айни пайтда, Яқин Шарқдаги жинсий муносабатлар бўйича мутахассис, мавжуд ҳукмрон маданият сабабли ёшлар жинсий қувватсизлик таблеткаларига мурожаат қилмоқда, деб тахмин қилади.

"Бунинг ортида ёш араб эркаклар дуч келадиган катта муаммо бўлиши мумкин", деб тушунтиради мисрлик-британ журналисти ва араб дунёсидаги жинсийлик бўйича китоб муаллифи Ширин Эл Феки.

2017 йилда БМТ томонидан қўллаб-қувватланган Яқин Шарқдаги гендер тенглиги бўйича ўтказилган йирик тадқиқотга жавоб берар экан, Эл Феки хоним шундай тушунтиради: "Деярли барча эркак иштирокчилар келажак ва оилаларини қандай таъминлашдан қўрқишарди. Кўп эркаклар эркак бўлиш юки ҳақида гапиришди, айниқса аёллар "эркаклар энди эркак эмас" деб таърифлаганда.

"Эркак бўлиш юки борлиги ва жинсий қувват эркаклик белгиси деб қаралгани боис жинсий қувватни оширишга кўпроқ эътибор қаратилади", дейди у.

Эл Феки хоним бунга қисман порнография туфайли юзага келган нотўғри тушунчалар ва юқори умидлар сабаб бўлганини айтади, бу эса "эркаклик ҳақида гап кетганда, ёшларнинг «нормал» нарса ҳақидаги тасаввурларини ўзгартиради".

Жинсий истакларни қондириш учун дори истеъмол қилишни араб жамиятларида замонавий ҳодиса деб ҳисоблаш мумкин бўлса да, афродизиакларни истеъмол қилиш араб тарихи давомида машҳур маданиятнинг бир қисми бўлиб келган.

14 асрнинг кўзга кўринган ислом олими ва ёзувчиси Ибн Қаййим ал-Жавзия ўзининг "Охират учун йўриқлар" туркум китобига жинсий майлни оширишга қаратилган ўтлар рецептлари тўпламини киритган.

Ширин Эл Феки араб урф-одатлари ва ислом меросида "тарихий жиҳатдан аёллар эркакларникига қараганда жинсий жиҳатдан анча кучлироқ тасвирланади", дейиди, эркаклар эса "ортда қолмаслик учун жинсий қобилиятини яхшилаш" кераклигини ҳис қилади.

Бу ғоя Усмонлилар даврида, 1512-1520 йилларда ҳукмронлик қилган Султон Салим I илтимосига кўра ёзувчи Аҳмад бин Сулаймон "Шайхнинг ёшликка қайтиши" асарини ёзганида ўз ифодасини топди. Китоб жинсий касалликларни даволаш, эркак ва аёл жинсий истакларини рағбатлантириш учун дори-дармонлар ва ўсимлик рецептлари энтциклопедияси эди.

Юз йиллар ўтиб, кўплаб араб йигитлари ҳали ҳам дориларга мурожаат қилмоқдалар ва бозор ҳам улар учун жонланмоқда.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek