Ижтимоий минбар: Малакали кадрлари чиқиб кетмаслиги учун Ўзбекистон нима қилиши керак?

Энг сўнгги таҳлиллар хулосасига кўра, Ўзбекистон ақлий салоҳияти, техник билим ва тажрибаси бор мутахассисларини энг кўп йўқотаётган МДҲ республикаларидан биридир.

Жаҳоннинг 178 мамлакатининг давлатчилик қобилиятларини таҳлил қилган Ташқи сиёсат(Foreign Policy) журнали ва Тинчлик Жамғармаси(The Fund for Peace) ҳисоботида Ўзбекистон 10 балли тартиб бўйича ҳисоблаганда 6,6 балл тўплаган.

Ўзининг олий маълумотли мутахассисларини, олим ва техник профессионалларини деярли йўқотмаётган Австралия кўрсаткичи 0,9 балл деб топилган.

Охирги йилларда табиий офатлар ва сиёсий беқарорликлардан жабр кўриб келаётган Ҳаити вазиятига 9,1 балл берилган.

6,6 балл дегани Ўзбекистондан "миялар тарк этиши" кўп сонда ва анча вақтдан буён давом этаётганини англатади.

Бу Ўзбекистон мустақилликка эришганидан кейин илмий-ақлий салоҳиятини мунтазам йўқотиб келаяпти деганидир.

Би-би-си ушбу мавзуда эълон қилган мақоласига муносабат билдирган муштарий Баҳром Явидов ўзбекистонлик ядро физикаси олимлари тажриба учун Қозоғистоннинг Олма-Ота шаҳрига боришларига тўғри келаяпти, деб ёзган.

Ижтимоий минбаримизнинг кейинги мавзуси - Ўзбекистондан "Ақллар сизиб чиқиб кетиши" ҳақида.

Сиз нима деб ўйлайсиз, 1970-1990 йилларда СССРнинг "Шарқ машъали" деб аталган, улкан илм-фан салоҳияти йиғилган Ўзбекистонда ўша салоҳиятни сақлашнинг имкони бўлмади?

Олиму-интеллектуалларнинг мамлакатни тарк этишлари сабаби фақат моддият билан боғлиқми?

Сиз Ўзбекистоннинг бугунги илм-фан салоҳиятини, халқи саводхонлиги даражасини қандай баҳолайсиз?

Ўзбекистонни малакали кадрлари, илмий изланувчилари тарк этмасдан, аксинча, Ўзбекистонга қайтишлари учун нималар қилиш керак, деб ўйлайсиз?

Ўз фикр-мулоҳазаларингиз ва шарҳларингизни Facebook ва "Одноклассники"даги BBCUzbek саҳифасида қолдиринг!

BBC Uzbek электрон почтасидан:

Bakhrom Yavidov: Yozilgan fikrlarning ko'pchiligiga qo'shilaman. Ahvolni rostlash kerak. Issiq fizikasi bo'limi tugatildi, Yadro fizikasi institutida yoshlar ulushi juda oz. Siklotronda eksperimentlar to'xtagan, Almaty ga borib tajriba qilib kelishadi. Hozir yoshi katta fan doktorlari va fan nomzodlari birdaniga nafaqadamiz endi dam olaylik deb ishdan ketib qolishsa, ularning o'rinlarini bosadigan atigi 2-3 yosh ilmiy xodim bor xalos. Shunaqa.. Bu 20 yillik oqibat...

Би-би-си электрон почтасига Дилмурод Ходжабаев юборган мактубдан: Илмий-тадқиқот институтларининг бинолари олиб қўйилди: кибернетика, адабиёт, фалсафа, тарих. Математика ва кибернетика институти умуман йўқ қилинди.

Одноклассники даги саҳифасидан:

TEMURDAN:

Бир пайтлар ўқиб юрганимда бир янгиликка қўл урган эдим. 8 ой ишлаб бу янгиликни ишга туширганман. Шунда бу янгиликни профессорлар йиғилишига кўрсатгандим. Профессорлар йиғини буни маъқуллаб авторлик документларини тайёрлашга рухсат берганди. Ҳаммаси шундан кейин бошланди. Мани институтдан четлатишди. Қўлимдан ҳамма ишимни тортиб олишди. Бир амаллаб институтга қайта тикланиб тамомладим. Мана ҳозир Россияда иккита илмий ишимни тугатдим. Битта илмий ишимни ясаб ишга тушурдим. Ҳозирда авторлик олиш арафасидаман. Ўзбекистонга қайтишни фойдаси бормикан?

Facebook фойдаланувчиси Nargiza Alidjanova: Korrupciya barq urib yotgan joyda yana nima bolsin? Qayerga qarama, pul, tanish-bilish... o'sha olimlarga, ziyolilarga arzigulik haq to'lanib, vaqtida hurmatlari joyiga qo'yilganda balki shunaqa bo'lmasmidi..

Facebook фойдаланувчиси Rahmatjon Matkarimov: Assalomu alekum yurtdoshlar. Eng avvalo man Presidentimiz Islom Abdug‘aniyevich Karimov ga kattakon raxmat aytaman. Bu yerdagi savollaga toxtalsak, tog'ri ozmi kopmi ilim fan yolida yurgan insonlar chet ga chiqib ketishi xaqida xammamiz bilamiz. Lekin xozirgi kunimizda bunday insonlarni chetga chiqib ketishiga xojat qolmadi, negaki Presidentimiz tamonidan 2014 chi yil yani shu yildan 3 ta kerakli narsalarga etibor qaratildi

1)---- har bitta talim maskanlarini rivojlantirish, ularga jiddiy etibor qilish va imkoniyatlar yaratish 2)------ O’zbekistonimizda 12 ta viloyat bolib ularni xar bitasini tarixiy joylari va kochalarni obodonlashtirish, chiroyli binolar qurib gozal O’zbekistonimizni yanada gozallashtirish 3)------- Yakka tadbirkorlikni rivojlantirish, ularga imkoniyat yaratish, chet eldan investlar kiritib kelishlari uchun kreditlar ajratish. Dexqonchilik farmenlarni yanggi texnologiyalar bilan taminlash.

Endi oziz oylab koring shuncha imkoniyat yaratilsayu nime biz chetga chiqib ishlashimiz kerak? Mustaqil davlatning og'lonlarimiz, hamma narsa oz vaqti bilan. Buni nimaga aytyapman? Chunki Presidentimiz Islom Abdug'aniyevich Karimov ni bitta chiroyli aytgan sozlari bor: Farzandlarimiz bizdanda kora kuchli, dono, aqlli va albatta baxtli bolishlari shart, degan. Buni mag'zini chaqqan odam avvalgi kunimiz bilan hozirgi kunimizda qanchalik darajaga yetib kelayotganimizni anglay oladi, O’qiganiz uchun raxmat. Xatoliklar bolsa oldindan uzr.

Одноклассникида ўзига Кремл деб ном берган фойдаланувчи: Мен мактабди аъло бахога битириб, юридик коллежда укидим. Кейин бир йил армияга бордим. Армиядан келиб уша номдор нархуз институтини МОЛИЯ факултетини битирдим. Ҳамма хавас килди мингтадан биттага насиб килади бу ерда укиш. Битирдим узбекистон давлат солик хизматининг...... вилоят бошкармаси, ..... туман булимида бош инспектор булиб 2 йил ишладим, ойлик 400 минг. Йул кира эрталаб 1000 сум, иш кечаси 12 да тугаганлиги сабабли кеч 4000 сум, абед 500 сум. Ойлик ун кунга узимнинг борди келдимга етмайди. Якшанба когозда дам, амалда иш куни. Оилам билан бирга овкат ейишни хам иложи йук. Ревизия хар ойда келади, пул туплаймиз. Карочи жонимдан туйдим, мактаниб укиган дипломларим бир пул булди. Ревизияни дастидан ва йул кирага пул топа олмай ишдан чикиб кетдим. Ҳозир Москвада заводда, темир заводда сварчикман, ойлик 2500000 Ўзбекистон пулига. Уйга жўнатаман. Компютерни менчалик ҳеч ким билмайди. Қўлимдаги диплом ва илмим билан давлатни анча мунча ишини эплайман. Москвада ҳеч ким ишонмайди, шундай илм ва дипломга иш топилмадими деб. Бошига тушганлар билади буни. Заводни бошлиқларига дам бераман ҳисоб китобдан, лекин оддий сварчикман. Мени дипломимга иш топилмади қолганларга йўл бўлсин? Давлат порахўрликка қарши курашиб ётибди. ТЕПАДАГИЛАР хаёлига келтирмаяпди, ОЙЛИКНИ КЎТАРМАСДАН ТУРИБ ПОРАХУРЛИККА ҚАРШИ КУРАШИБ БЎЛАДИМИ? 400 минг йўл кирани ўзига етмайдию. Бола чақа темир ғажийдими? Дўкон солиқлари жуда баланд, ўзим солиқчи бўлиб уларга раҳмим келар эди. Мусодора қил деб план қўяди, бир бечорани, ушланганда, қўлимдан келганча ёрдам қиламан. Кечаси кўзимга ёш келади, уларни ўйлаб. Бу ишларга чидаб бўлмади. Шу сабабли ҳозир ўзга юртда қора ишчиман, оиламни соғинишни ҳисобга олмаганда, виждоним тоза. Ҳамма кулади ўқиган дипломимни айтсам. Буни ўқиганлар ҳаракат қилсангиз иш топса булади, деб уйлайди. Бошингизга тушмагунча олий маълумотни давлат одамининг иши канчалик огирлигини хаёлингизга хам келтирмайсиз. ОЙЛИКНИ КУТАРМАСДАН ТУРИБ ПОРА ХУРЛИККА КАРШИ КУРАШИБ БУЛАДИМИ? Эрталаб 1 соат сукиш эшитамиз, кечаси 10 дан 12 гача яна мажлис, яна сукиш.

Одноклассники фойдаланувчиси Толиб Ёқубов: Одамлар ватанини ташлаб бошқа юртларга кетмаслиги учун учта шарт бор: 1) инсон иш топиш ёки иш ташкил қилишда қийналмаслиги; 2) ҳар бир инсон эркин бўлиши, бировдан қўрқиб яшамаслиги; 3) ҳукумат бошлиқлари тоза ниятли одамлар бўлиши керак. Ўзбекистонда шу шартларнинг қайсиси бажарилаяпти? Ҳеч қайсиси! Миллионлаб одамлар ватанида муносиб иш топа олмагани учун чет мамлакатларда ишлаб оиласини боқаяпти. Нега ривожланган мамлакатларда кўчада бирорта полициячи кўринмайди? Ўзбекистонда мен кўчада милиция ходими ёлғиз юрганини камдан-кам кўрганман. Одатда улар камида 2 та бўлиб, аксарият ҳолларда тўп-тўп бўлиб юришади (туришади). Қайси ривожланган давлатда прокуратура ва милиция ер ҳайдашни, ғалла ўримини ва бошқа қишлоқ хўжалик ишларини назорат қилади? Ҳеч қайсида! Қайси давлатда район ҳокими фермерларни ҳар куни кечаси мажлисга чақиради? Ҳеч қайсида!

Nusrat Mirzaabdullaev: ҳозирги пайтда бизда малакали кадрларни етиштириш учун кадрларни ўзи йўқ. Улар ё чет элда ё бозорда, ҳамма ёқ таниш билиш, қону қариндош бўлиб кетган жойда кадрлар нима қилсин?