Эпштейн можаросининг Трамп учун эҳтимолий уч оқибати: бари нима билан тугаши мумкин?

Агар Вашингтондаги республикачи етакчилар бир ойлик Конгресс таътили вақтида Жеффри Эпштейн можароси тинчиб қолади, деб умид қилган бўлса, бу ҳафта кўтарилган шов-шувлар бу умидларни пучга чиқарди, ҳозирча.

Ўтган жума куни Адлия вазирлиги болаларни жинсий эксплуатацияси билан боғлиқ Эпштейн ишига оид 33 минг саҳифадан ортиқ ҳужжатни эълон қилди. Душанбагача кўпчилик бу ҳужжатларнинг асосий қисми аллақачон ошкор қилинган ёки жуда аҳамиятли эмас деб ўйлаётганди.

Ҳафта бошида Кентуккидан республикачи Томас Мэсси ва Калифорниядан демократ Ро Ханна яна ташаббус билан чиқиб, вакиллар палатасини Эпштейн ишига оид ҳукуматнинг барча маълумотларини ошкор этиш бўйича овоз беришга чақирди.

Чоршанба куни эса Эпштейндан жабр кўрганлар ва уларнинг оилалари Конгресс биноси олдида матбуот анжумани ўтказиб, ташаббусни қўллаб-қувватлашди ҳамда иш бўйича тўлиқ ошкораликка чақиришди.

Бу воқеалар жамоатчилик эътиборини кучайтирар экан, масалани янада кенгроқ муҳокама майдонига олиб чиқди. Аммо шу билан тўхтайдими? Кейин нималар рўй бериши мумкин?

Трампга босим кучайиши мумкин

Жабрланганлар ўтказган матбуот анжумани Эпштейн воқеасида янги, муҳим бурилиш нуқтаси бўлиши эҳтимоли бор.

Вашингтондаги муҳокамаларда асосан мижозлар рўйхатлари ва бой ҳамда нуфузли шахсларнинг эҳтимолий иштироки тилга олинган бўлса, болалигида Эпштейн жиноятларидан жабр чеккан инсонлар эътибор марказидан четда қолиб келган эди.

Чоршанба куни Конгресс олдида уларнинг юзи намоён бўлди, улар сукут сақламасликка ваъда бермоқда.

Доналд Трамп бир неча ойдан бери ўз маъмуриятининг Эпштейн ишини юритишидаги камчиликлари юзасидан танқидларни сиёсий рақиблари уюштираётган «сохта ҳужум» сифатида йўққа чиқаришга уринаётганди.

Бу услуб илгари самара берган бўлса-да, бу гал амалда унча ишламаётган кўринади.

Агар Мэсси ва Ханна қолган барча ҳужжатларни ошкор этишга мажбур этувчи овоз беришни амалга оширса ва уларда Трамп ёки бошқа нуфузли сиёсий шахслар ҳақида сиёсий жиҳатдан зарарли маълумотлар чиқса, вазият тубдан ўзгариши мумкин.

«Wall Street Journal» адлия вазири май ойида Трампга унинг номи Эпштейн терговига оид ҳужжатларда тилга олинганини айтганини хабар қилган эди. Оқ уй бундай бўлганини рад этди.

Трамп 1990-йиллар ва 2000-йиллар бошида Эпштейн билан дўст бўлган, аммо унинг номи тилга олингани жиноятга алоқадорлигини англатмайди. Терговчилар ҳам ҳеч қачон уни айбламаган.

Ҳатто «нуфузли мижозлар рўйхати» ошкор этилмаса ҳам, жабрланганлар ўша рўйхатни тузишга ҳаракат қилишмоқчи. Улар Эпштейн билан яқин алоқада бўлган ва унинг қилмишларига боғлиқ шахсларнинг исмларини йиғишга ваъда беришди.

«Мен исмларни очиқ айтишдан қўрқмайман», деди Жоржиядан Конгрессдаги республикачи, одатда Трампнинг содиқ тарафдори Маржори Тейлор Грин. «Агар улар менга рўйхат берса, мен Конгресс залига кириб, бу аёлларни зўрлаган ҳар бир лаънатининг номни айтаман».

Куз келиши билан мана шундай омиллар Эпштейн можаросини янада алангалатмоқда.

Жараён давом этади, лекин катта зарарсиз

Эпштейнга оид янги очиқланадиган ҳужжатларда жамоатчиликни қизиқтирадиган маълумот бўлмаслиги мумкин. Ёки Конгрессдаги ошкораликка оид ташаббуслар етарлича бўлмай қолиши эҳтимол. Жабрланганлар ва уларнинг оилалари тобора кўзга кўринаётганига қарамай, фақат янги маълумотлар ва далилларгина ахборот майдонини қўзғатиб, жамоатчилик фикрини сезиларли ўзгартира олади.

Бундай шароитда Эпштейн воқеаси бутунлай йўқолиб кетмайди, аммо Трамп маъмурияти учун узоқ муддатли сиёсий инқирозга ҳам айланмайди. Бу бошоғриқ бўлса ҳам, ҳалокат эмас.

Келаси йилги Конгресс учун оралиқ сайловлар олдидан республикачилар жиддий курашга тайёрланаётган бир пайтда, оммавий қўлловдаги кичик пасайиш ҳам сайлов натижасига таъсир кўрсатиши мумкин.

Трамп сешанба куни таъкидлаганидек, «фитна назариялари»ни тўлиқ йўқ қилиш мушкул. У 1963 йилдаги Жон Кеннедига қилинган суиқасд ва яқинда ҳукумат ҳужжатларини кўпроқ эълон қилиш тўғрисидаги буйруқлари ўртасида параллеллик борлигини айтди:

«Биласизми, бу менга Кеннеди воқеасини эслатади. Биз уларга ҳужжатларни қайта-қайта бердик, яна, яна ва яна, аммо ҳеч ким қониқмади», деди у.

Трамп учун бу янгилик эмас. У собиқ президент Барак Обаманинг туғилган жойига оид «фитна назарияси»да ҳам энг фаол шубҳаланувчилардан бири бўлган. Оқ уй Обаманинг АҚШ ҳудудида туғилганини тасдиқловчи қисқа ва узун шаклдаги гувоҳномаларни эълон қилганига қарамай, шубҳаланувчилар – жумладан, Трампнинг ўзи ҳам – ҳеч қачон қаноатланмаган.

Айтишадику: «давр айланиб ўзига қайтса, бу ҳам адолатли ўйин».

Можаро аста сўнади

Миллий сиёсий саҳнадаги 10 йиллик фаолияти давомида Трамп намоён қилган энг катта усталиклардан бири – ўзига қарши ҳар қандай можаро ва инқироздан омон қолиш қобилиятидир. Эпштейн воқеасига қудрат, зўравонлик, жинсий бузуқлик ва нуфуз аралашиб кетган бўлса-да, буниси бошқача дейишга етарли асос йўқ ҳозирча.

«У аввал ҳам шундай қилган, яна қилади» – Оқ уй умид қилиши мумкин бўлган энг яхши сценарий шу. Агар янги маълумотлар чиқмаса, жамоатчилик вақт ўтиши билан бу воқеадан чарчайди – ёки уни янги можаролар, шов-шувлар ёпиб кетиши мумкин.

Агар шундай бўлса, Эпштейн можароси ҳам интернетнинг бир чеккаси сурилиб, Кеннеди суиқасди, АҚШнинг Ойга қўниши ва Обаманинг туғилган жойи ҳақидаги фитна назариялари қаторида жой олиб, саноқли одамлар қизиқадиган мавзулардан бирига айланади.

Бу эҳтимол адолат эмасдир, эҳтимол энди жуда кеч – аммо бу замонавий Америка сиёсатида одатий ҳол.