Трамп Марказий Осиё раҳбарларидан нима истайди?

Қозоғистондаги Kazinform ахборот агентлиги хабар қилишича, АҚШ Президенти Доналд Трамп Қозоғистон Президенти Қосим-Жўмарт Тоқаев билан суҳбатлашган. Бу ҳақда Қозоғистондаги Kazinform ахборот агентлиги хабар берди.

Бундан олдин Ўзбекистондаги оммавий ахборот воситалари Президент Трамп Президент Шавкат Мирзиёев билан телефонда сўзлашганлари ҳақида хабар тарқатдилар.

Kazinform хабар қилишича, Қозоғистоннинг "Хабар" телеканали мухбири Президент Трампдан Қозоғистонга сафарни режалаётгани-режамалаётгани ҳақида савол берган.

"Сиз Қозоғистон ҳақида нима деб ўйлайсиз? Сиз ушбу Марказий Осиё мамлакатига ташриф буюрасизми?", деб сўради Қозоқ журналисти.

"Мумкин. Мен у(Қозоғистон Президенти Тоқаев) билан зўр суҳбатлашдим. Унга салом айтинг! У яхши одам", деди Президент Трамп.

Икки мамлакат раҳбари ўртасида мулоқот бўлгани ҳақида Қозоғистон президенти матбуот хизмати хабар бергани йўқ.

2024 йил 5 декабрида Президент Тоқаев Доналд Трампга қўнғироқ қилган, уни президентлик сайловидаги ғалабаси билан табриклаган эди.

Шу йил июлида Президент Тоқаев Президент Трампнинг Қозоғистон товарларига 25 фоизлик бож жорий этиш қарорига муносабат билдириб жавоб мактуби йўллаган, савдо муаммосида муросага келишларига умид билдирган.

1 августдан Трамп Қозоғистон экспортига божни ошириш қарорини маъқуллади, Остона АҚШ билан музокараларни бошлагани ҳақида хабар қилди.

Ўзбекистон матбуоти хабар қилишича, Президент Шавкат Мирзиёев ва АҚШ Президенти Доналд Трамп 5 сентябр куни телефонда сўзлашганлар.

Президентлар устувор йўналишлардаги бизнес лойиҳаларни, ҳам савдо-сотиқни, ҳам C5+1 форматида АҚШ-Марказий Осиё ҳамкорлигини кўпайтириш масалаларини муҳокама этганлар.

"Ўзбекистон ва АҚШ президентлари телефон мулоқотида стратегик шериклик ва ҳамкорликни муҳокама қилдилар. Суҳбатда ўзаро савдо айланмаси 2024 йилда 15 фоизга ошгани қайд этилди ва бизнес, энергетика, технология ҳамда таълим соҳаларида янги лойиҳаларни амалга оширишга келишиб олинди", деб ёзди Times.uz Телеграм канали.

Таҳлилчилар Президент Трампнинг Марказий Осиёнинг икки йирик мамлакати раҳбарлари билан мулоқоти юз берган вақтга эътибор қаратадилар.

Шу йил январида иккинчи президентлик ваколатига киришган Доналд Трамп сайловолди кампанияларида Украина урушини 24 соат ичида тугатишга ваъда берган, орадан саккиз ой ўтганидан кейин бу бажариш осон иш эмаслигини тан олган.

Президент Трамп Президент Путин билан тўғридан-тўғри мулоқотга кириш билан уни Украина урушини тўхтатишга кўндиришига умид қилган, бироқ Аляскадаги юзма-юз учрашувдан кейин "Путиннинг урушни тўхтатиш нияти йўқ" деган тўхтамга келган.

Аммо Оқ Уй расмийлари сўзларига кўра, у ҳамон Путин билан муносабатларини ёмонлаштиришни истамайди.

Президент Трамп Президент Мирзиёев ва Президент Тоқаевдан Путинни урушни тўхтатишга кўндиришда воситачилик қилишларини сўраган бўлиши мумкинми?

Жаноб Трамп табиатини билгувчилар ушбу эҳтимолни истисно этмайдилар.

Россия Украина урушини бошлаб, Европа ва Байден раҳбарлигидаги АҚШ олдинги маъмурияти санкцияларига дуч келган, нефт ва газ савдоси камайиб бораётган вақтда МДҲ раҳбарлари мунтазам учрашиб келаяптилар, 9 майдаги Қизил Майдондаги ҳарбий парадда қатнашиб келадилар.

Украина босқинини қораламаган Тошкент ва Остона Россия босиб олган ДХР, ЛХРларни ҳам тан олгани йўқ.

Президент Путин Аляска учрашувидан ҳам олдин, Трамп билан музокарасидан ҳам кейин ҳам Марказий Осиё раҳбарларига ҳисобот берди.

Шу кунларда Россия, Хитой, Ҳиндистон ва Марказий Осиё раҳбарлари Хитойда учрашдилар, Шанхай ташкилоти, Иккинчи Жаҳон урушидаги Хитой ғалабасининг 80 йиллиги ҳарбий парадларида бирга иштирок этдилар.

Урушдаги ғалабаси учун "Америкага Хитой раҳмат айтсин" деган Трамп Си Цзинпиндан бу раҳматни ололмади, "Хитой билан Ҳиндистон нега Америкага қарши тил бириктираяпсизлар", дея ёзғирди ижтимоий тармоқлардаги постида.

Хитойга сафари якунида Президент Путин, тўпланган раҳбарлардан бирор киши АҚШнинг жорий раҳбарияти ҳақида бир оғиз ҳам ёмон сўз айтмади, деди.

7 сентябр куни Россия пойтахт Киведаги Украина биноларига ҳужум қилди.

Украина расмийларига кўра, бу 2022 йил 24 февралида уруш бошланганидан буёнги энг қаттиқ ҳаво бомбрадимони бўлган - бир кечада 13 ракета, 810 дрон билан ҳужум қилинган.

Ҳужум оқибатида тўрт инсон, шу жумладан, она ва бола ҳалок бўлган.

"Бу вазиятдан мамнун эмасман. Бу ҳолат менда ташвиш уйғотаяпти. Масаланинг қизиқ жиҳати - вазият бизнинг аскарларимизга бевосита таъсир қилмайди, аммо ҳар ҳафта Украина ва Россия урушида тахминан 70000 аскар ҳалок бўлаётгани инсоният учун жуда катта йўқотиш. Бу жуда ачинарли. Шунинг учун мен бу жараёнлардан мамнун эмасман. Аммо ишончим комилки, бу масала ҳал қилинади. Россия–Украина можароси якунланади, биз буни амалга оширамиз ва бунга эришишимизга ишончим комил", деди Президент Трамп.

У Россияга қарши қаттиқ санкциялар билан таҳдид қилди.

Аммо Кремл матбуот котиби Дмитрий Песков, бирор бир санкция Россияни "президентимиз такрор-такрор айтиб келаётган мунтазам мавқеъсини ўзгартиришга мажбурлолмайди", деди.