Rishi Sunak: Mchumi mwenye 'asili' ya Tanzania na Kenya ndio Waziri Mkuu mpya wa Uingereza

Rishi Sunak sasa ni waziri mkuu wa 57 wa Uingereza baada ya kualikwa kuunda serikali na Mfalme Charles. Yeye ni waziri mkuu wa tatu mwaka huu na ataingia Downing Street kama Waziri Mkuu mdogo zaidi katika karne mbili.

Awali Sunak alishindwa kuwashawishi wajumbe wa Tory, ambao hatimaye walimpigia kura Liz Truss kuwa waziri mkuu mnamo Septemba.

Bwana Sunak alikua kansela mnamo Februari 2020 na ndani ya wiki akajikuta akilazimika kuelekeza uchumi wa Uingereza wakati janga na marufuku ya kutotoka nje kuanza.

Alionekana kuwa mkono thabiti wa kumtuliza mkulima. Alipoahidi kufanya "chochote kinachohitajika" kusaidia watu kupitia janga hilo katika msimu wa joto wa 2020 - na kufunua msaada wa thamani ya $ 350bn - makadirio yake ya kibinafsi yaliongezeka .

Lakini Uingereza iliendelea kuathiriwa na hali ya kiuchumi, na Bw Sunak mwenyewe alilazimika kushughulikia shida ya kutozwa faini na polisi kwa kuvunja sheria za marufuku ya kutotoka nje katika Downing Street mnamo Juni 2020.

Mnamo Aprili, wakosoaji wengine wa Conservative walihoji ikiwa milionea huyo alikuwa ameelewa kiwango cha gharama ya maisha inayokabili kaya zinazotatizika. Katika mwezi huo, fedha za Bw Sunak na familia yake zilichunguzwa vikali, huku masuala ya ushuru ya mke wake mrithi Akshata Murty yakiwekwa wazi.

Baadaye alitangaza kuanza kulipa ushuru wa Uingereza kwa mapato yake ya nje ili kupunguza shinikizo la kisiasa kwa mumewe.

Chama cha Labour kilizua maswali kadhaa kuhusu fedha zake, ikiwa ni pamoja na: Je, Bw Sunak aliwahi kufaidika kutokana na matumizi ya maeneo ya kodi?

Gazeti la The Independent lilidokeza kuwa alikuwa nalo, huku ripoti ikidai kuwa aliorodheshwa kama mnufaika wa amana za kodi katika Visiwa vya Virgin vya Uingereza na Visiwa vya Cayman mnamo 2020. Msemaji wa Bw Sunak alisema "hawakutambua" madai hayo.

Sunak alizaliwa katika familia yenye mizizi ya wahamiaji. Babu na babu yake walihamia kutoka Punjab, kaskazini-magharibi mwa India, hadi Afrika Mashariki, ambapo mama na baba yake walizaliwa nchini Tanzania na Kenya, Mama akizaliwa Tanganyika na baba akizaliwa Kenya wakati wa utawala wa Waingereza.

Rishi Sunak ana Umri wa 42

Mahali pa kuzaliwa: Southampton Nyumbani: London na Yorkshire

Elimu: Chuo cha Winchester, Chuo Kikuu cha Oxford, Chuo Kikuu cha Stanford

Familia: Amemuoa mfanyabiashara Akshata Murty na binti wawili Eneo bunge: Richmond (Yorkshire)

Wazazi wa Bw Sunak walikuja Uingereza kutoka Afrika Mashariki na wote , baba akitoka Kenya na mama yake akitoka Tanzania lakini wana asili ya Kihindi.

Alizaliwa huko Southampton mnamo 1980, ambapo baba yake alikuwa daktari, na mama yake mfamasia.

Sunak alihudhuria shule ya kipekee ya binafsi ya Winchester College - na alifanya kazi kama mhudumu katika nyumba ya Southampton curry wakati wa likizo yake ya majira ya joto - kisha akaenda Oxford kusomea falsafa, siasa na uchumi.

Katika miaka yake 42, Rishi Sunak atakuwa: Waziri Mkuu wa kwanza wa Uingereza mwenye asili ya Asia Waziri mkuu wa 57 wa nchi (kwa idadi ya kawaida)

Waziri Mkuu mdogo kabisa wa Uingereza tangu Lord Liverpool aingie ofisini mnamo 1812.

Akiwa anasomea MBA katika Chuo Kikuu cha Stanford alikutana na mkewe Bi Murty, bintiye Narayana Murthy, bilionea wa India na mwanzilishi mwenza wa kampuni kubwa ya huduma za IT Infosys.

Wanandoa hao wana mabinti wawili. Wakati wa kampeni ya uongozi uliopita, mara nyingi aliwataja binti zake katika mazingira ya mabadiliko ya hali ya hewa. Akijibu swali kuhusu mabadiliko ya hali ya hewa wakati wa mjadala wa BBC TV, Bw Sunak alisema alichukua "ushauri kutoka kwa binti zangu wawili wachanga, ambao ni wataalam wa hili katika kaya yangu".

Utajiri wa Bw Sunak na historia ya shule ya kibinafsi ilizingatiwa katika mijadala mingine ya TV.

Utajiri wa familia yake

Chini ya uenyekiti wa Bw Murthy, Infosys ikawa mojawapo ya makampuni makubwa zaidi nchini India. Kwa sasa inafanya kazi katika nchi zipatazo 50, ikiwa ni pamoja na Uingereza, ambako ina kandarasi za sekta ya umma.

Ikiwa na makao yake makuu mjini Bangalore, kampuni hiyo iliripoti mapato ya zaidi ya $11.8bn (£9bn) mwaka 2019, $12.8bn mwaka 2020, na $13.5bn mwaka 2021. Bw Murthy alijiuzulu kama mwenyekiti mnamo 2011 lakini anaendelea kushikilia hisa za wachache katika kampuni hiyo. Kulingana na ripoti ya hivi punde ya mwaka ya kampuni hiyo, anamiliki 0.39% ya hisa zake.