Kwanini wanawake wana hasira zaidi ya wanaume?
Chanzo cha picha, Getty Images
Miaka miwili iliyopita Tahsha Renee alikuwa amesimama jikoni kwake wakati hisia ya kupiga yowe kubwa ilipotokea kutoka kwenye kina cha mapafu yake.
"Hasira daima imekuwa hisia ambayo ni rahisi kwangu kuingia," anasema. Lakini hii ilikuwa kama kitu ambacho alikuwa amehisi hapo awali. Ilikuwa katikati ya janga na alikuwa ametosha. Alitumia dakika 20 zilizopita kuzunguka nyumba yake akiorodhesha kwa sauti kila kitu kilichomkasirisha
Lakini baada ya kupiga kelele alihisi kupata ahueni. Tahsha, daktari wa magonjwa ya akili na mkufunzi wa maisha, tangu wakati huo amekuwa akiwakusanya wanawake kutoka kote ulimwenguni kwenye zoom ili kuzungumza kuhusu kila kitu kinachowapa hasira na kisha kupiga kelele.
Kwa mujibu wa uchambuzi wa BBC wa miaka 10 ya data kutoka kwa Kura ya Kimataifa ya Gallup, wanawake wanazidi kukasirika.
Kila mwaka kura ya maoni inachunguza zaidi ya watu 120,000 katika zaidi ya nchi 150 ikiuliza, miongoni mwa mambo mengine, ni hisia zipi walizokuwa nazo kwa muda mrefu kwa siku iliyotangulia.
Linapokuja suala la hisia hasi hasa hasira, huzuni, dhiki na wasiwasi - wanawake mara kwa mara huripoti hisia hizi mara kwa mara kuliko wanaume.
Uchambuzi wa BBC umegundua kuwa tangu mwaka 2012 wanawake wengi zaidi kuliko wanaume waliripoti kuwa na huzuni na wasiwasi, ingawa jinsia zote zimekuwa zikiongezeka kwa kasi.
Linapokuja suala la hasira na dhiki hata hivyo, pengo la kati ya wanaume na wanawake linapungua. Mnamo 2012 jinsia zote mbili ziliripoti hasira na mafadhaiko katika viwango sawa.
Pata habari za kina kutoka BBC News Swahili, moja kwa moja kupitia WhatsApp.
Bonyeza hapa kujiunga
Mwisho wa Whatsapp
Miaka tisa baadaye wanawake wana hasira zaidi - kwa tofauti ya asilimia sita - na wana msongo wa mawazo zaidi pia. Na kulikuwa na tofauti fulani wakati wa janga la corona.
Hilo halimshangazi Sarah Harmon, mtaalamu wa tiba nchini Marekani. Mapema mwaka 2021 alikusanya kundi la wateja wa kike kusimama shambani na kupiga mayowe.
"Mimi ni mama wa watoto wawili ambaye nilikuwa nikifanya kazi nyumbani na kulikuwa na hali hii ya kuchanganyikiwa sana, ya kiwango cha chini ambayo ilikuwa ikiendelea kumaliza hasira," anasema.
Sarah anaamini aliingia katika kitu ambacho wanawake kila mahali walikuwa wakihisi, kufadhaika sana kwamba mzigo wa janga la corona ulikuwa unawashukia kwa njia isiyo sawa.
Uchunguzi wa 2020 wa karibu wazazi 5,000 katika uhusiano wa jinsia tofauti nchini Uingereza, na Taasisi ya Mafunzo ya Fedha, uligundua kuwa akina mama walichukua majukumu mengi ya nyumbani wakati wa kukaa nyumbani kuliko baba. Kwa hiyo, walipunguza saa zao za kazi.
Hivi ndivyo ilivyokuwa hata walipokuwa watu wa kipato cha juu zaidi katika familia.
Katika baadhi ya nchi tofauti katika idadi ya wanawake na wanaume ambao wanasema walihisi hasira siku iliyotangulia ni kubwa zaidi kuliko wastani wa kimataifa.
Nchini Cambodia, pengo lilikuwa asilimia 17 mwaka 2021 huku India na Pakistani lilikuwa asilimia12.
Daktari wa magonjwa ya akili Dk Lakshmi Vijayakumar anaamini kuwa haya ni matokeo ya mivutano ambayo imeibuka kwani wanawake wengi zaidi katika nchi hizi wamesoma, kuajiriwa na kujitegemea kiuchumi. "Wakati huo huo, wameunganishwa na mfumo wa kizamani, mfumo dume na utamaduni," anasema.
"Unawaona wanaume wamepumzika, wanaenda kwenye mgahawa wa chai, wanavuta sigara. Na unakuta wanawake wanaharakisha kwenda kwenye kituo cha basi au treni. Wanafikiria nini cha kupika. Wanawake wengi wanaanza kukata mboga wakirudi nyumbani. treni." Hapo awali, anasema, haikuchukuliwa jambo linalofaa kwa wanawake kusema wana hasira, lakini hiyo inabadilika. "Sasa kuna uwezo wa kuelezea hisia zao.
Chanzo cha picha, Getty Images
Orodha ya Wanawake 100 ya BBC kila mwaka inataja wanawake 100 wenye ushawishi kote ulimwenguni. Mwaka huu inaheshimu maendeleo yaliyopatikana tangu orodha ya kwanza, miaka 10 iliyopita, kwa hivyo BBC iliamuru Savanta ComRes kuwauliza wanawake katika nchi 15 kulinganisha sasa na 2012.
- Takribani nusu ya wanawake waliohojiwa katika kila nchi wanasema wanahisi kuwa na uwezo zaidi wa kufanya maamuzi yao ya kifedha kuliko miaka 10 iliyopita
- Takribani nusu katika kila nchi isipokuwa Marekani na Pakistani pia wanahisi ni rahisi kwa wanawake kujadili ridhaa na wenza wa kimapenzi
- Katika nchi nyingi, takribani theluthi mbili ya wanawake waliohojiwa walisema mitandao ya kijamii imekuwa na matokeo chanya katika maisha yao ingawa nchini Marekani na Uingereza idadi hiyo ilikuwa chini ya 50%.
- Katika nchi 12 kati ya 15 , 40% au zaidi ya wanawake waliohojiwa wanasema uhuru wa kutoa maoni yao ni eneo ambalo maisha yao yamepiga hatua zaidi katika miaka 10 iliyopita.
- 46% ya wale waliohojiwa nchini Marekani wanahisi ni vigumu zaidi kwa wanawake kuavya mimba kwa njia salama kuliko ilivyokuwa miaka 10 iliyopita.
Athari za janga la corona kwa kazi ya wanawake pia zinaweza kuwa na athari.
Kabla ya 2020 kulikuwa na maendeleo ya polepole kuhusu ushiriki wa wanawake katika nguvu kazi, kulingana na Ginette Azcona, mwanasayansi wa data katika shirika la UN Women.
Mwaka huu idadi ya wanawake wanaofanya kazi inakadiriwa kuwa chini ya viwango vya mwaka 2019 katika nchi 169.
"Tuna soko la ajira lisilo na usawa wa jinsia," anasema mwandishi wa masuala ya wanawake anayeishi Marekani, Soraya Chemaly, ambaye aliandika kuhusu hasira katika kitabu chake cha 2019, 'Rage Becomes Her'.
Anaona matukio mengi yanayohusiana na janga la corona yanayotokea katika tasnia zinazotawaliwa na wanawake kama vile utunzaji.
"Ni kazi mbaya na inayolipwa vibaya. Watu hawa huwa na viwango vya juu vya hasira.
Gallup kila mwaka huwachunguza zaidi ya watu 120,000 katika zaidi ya nchi na maeneo 150, wakiwakilisha zaidi ya 98% ya watu wazima duniani, kwa kutumia sampuli zilizochaguliwa bila mpangilio na wawakilishi kitaifa.
Mahojiano hufanywa ana kwa ana au kwa simu.Matokeo hutofautiana kulingana na nchi na swali. Saizi za sampuli zinapokuwa ndogo, kwa mfano unapogawanya seti ya majibu kulingana na jinsia, ukingo wa makosa utakuwa juu zaidi.
