නිව් යෝර්ක්හි දී එල්ල වූ ප්රහාරය ගැන 'විකාර සිහින' පෙනෙන බව සල්මාන් රුෂ්ඩි පවසයි
- Author, රසියා ඉක්බාල් සහ ලෙයිෂා කි-සන්ටෝරැල්ලි
- Role, බීබීසී පුවත්
නිව් යෝර්ක් නුවර දේශනයක් පැවැත්වීමට සූදානම් වෙමින් සිටියදී පිහි ඇනුමකට ලක්ව වසරකට පමණ පසු, තමන් ශාරීරිකව "යම්තාක් දුරකට යහපත් තත්ත්වයකින්" පසුවන බව ශ්රීමත් සල්මාන් රුෂ්ඩි පවසයි.
කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ එක් ඇසක පෙනීම අහිමි කළ මෙම සිදුවීමෙන් ඇති වූ කම්පනයෙන් ඔහු තවමත් පීඩා විඳින බව 76 හැවිරිදි ඔහු බීබීසීයට පැවසුවේ ය.
"මට හොඳ චිකිත්සකවරයෙක් ඉන්නවා. වැඩ ගොඩක් කරන්න තියෙන චිකිත්සකවරයෙක්," නවකතාකරු පැවසීය. "මට මහ විකාර හීන පේනවා."
ශ්රීමත් සල්මාන් පවසන්නේ, තමාට ප්රහාරය එල්ල කළ බව කියන පුද්ගලයාට අධිකරණයේ දී මුහුණදිය යුතු ද යන්න පිළිබඳව තමා "දෙගිඩියාවකින්" පසුවන බව ය.
ආරාධිතයින්ට පමණක් වෙන් නොවුණු සහ "නිසි ආරක්ෂකවක් නොමැති" උත්සව සඳහා සහභාගී වන්නේ ද යන්න සම්බන්ධයෙන් ද ඔහු තුළ ඇත්තේ අවිනිශ්චිතතාවකි.
පසුගිය වසරේ අගෝස්තු මාසයේ නිව් යෝර්ක් ප්රාන්තයේ පැවති උත්සවයක වේදිකාව මත දී 10 වතාවක් පිහි ඇනුමට ලක් වීමෙන් පසුව, ඉන්දියාවේ උපත ලද බ්රිතාන්ය-අමෙරිකානු කතුවරයා සති හයක කාලයක් රෝහල්ගතව වෙන්ටිලේටර් යන්ත්රයක් ආධාරයෙන් ප්රතිකාර ලැබීය.
තුවාල හේතුවෙන් ඔහුගේ අක්මාවට හානි සිදුවී, එක් ඇසක පෙනීම අහිමිවී ගොස්, බාහුවක ස්නායුවලට සිදු වූ හානියක් හේතුවෙන් එක් අතක් අංශභාග තත්ත්වයට පත් විය. කිහිප වරක් ම සම්මානයට පත්ර වුණු මෙම කතුවරයා පැවසුවේ, "මිනිස් සිරුරට සුව වීමට පුදුමාකාර හැකියාවක් තියෙන්නේ. ඒ විදිහට සුව අතට හැරෙන්න මම ඇත්තට ම වාසනාවන්තයි," යනුවෙනි.
ඡායාරූප මූලාශ්රය, PA Media
සිද්ධියට සම්බන්ධ සැකකරු වන හදී මාතර් නමැත්තාට මිනීමැරීමට තැත් කිරීමේ චෝදනා එල්ල වී ඇත. තමන් වරදකරු නොවන බවට ඔහු අධිකරණයය හමුවේ ප්රකාශකර ඇති අතර ඇප ලබාදීමකින් තොරව ඔහු මේ වන විට රඳවා ගෙන සිටියි.
මෙවසර අග දී ඔහු නඩු විභාගයට සහභාගි වන්නේදැ යි ඇසූ විට රුෂ්ඩි පැවසුවේ, මාතර් ඔහුගේ අභියාචනය වෙනස් කරන්නේ ද යන්න මත එය රඳාපවතින බව ය.
"දෙදාහක් විතර මිනිස්සු [ඒක සිදුවෙන හැටි] දැක්කා. මට දැනගන්න ලැබුණ විදිහට [මාතර්ගේ අභියාචනය] හුදෙක් තීන්දුව ලබාදීම ප්රමාද කිරීමට ගත් උත්සහයක් සහ ඒක වෙනස් වෙන්න පුළුවන්. මම ඔහුගේ නීතීඥයා වුණා නම්, මම ඔහුට කියන්නෙත් එහෙම කරන්න කියලා.
"තමන් වරදකරු කියලා ඔහු ඔහුගේ අභියාචනය වෙනස්කර ගත්තොත් ඇත්තට ම නඩු විභාගයක් තියන්න අවශ්ය වෙන්නේ නෑ. එහෙනම් ඉතිරි වෙන්නේ දඬුවම් නියම කරන්න විතරයි. එහෙම වුණොත් මගේ පැමිණීම අවශ්ය වෙන එකක් නෑ.
"ඒ ගැන මම දෙගිඩියාවෙන් ඉන්නේ," ඔහු තවදුරට ත් පැවසීය. "මගේ එක කොටසකට ඕනේ ඇත්තට ම උසාවියට ගිහිල්ලා එයා දිහා බලන්න. අනෙක් කොටස කියන්නේ, නිකම් කරදර වෙන්න එපා කියලා."
"මට එයා ගැන තියෙන්නේ එතරම් හොඳ අදහසක් නෙවෙයි. මම හිතන්නේ මට දැන් වැදගත් දේ තමයි ජීවිතයේ ඉස්සරහට යන්න අරමුණක් හොයා ගන්න එක. මම වැඩිපුර ව්යාපාර කටයුතුවල නියැලිලා, ඒවා කරන ගමන් ඉන්නේ."
සල්මාන් මේ වන විට ඔහුට සිදුවූ මාරාන්තික පිහි ඇනුම ගැන ග්රන්ථයක් රචනා කරමින් සිටින්නේ, ඔහු මුහුණ දුන් කම්පනයෙන් මිදීමේ මඟක් ලෙස ය. එය "පිටු දෙසීයකට වඩා නොවැඩි පිටු ගණනකින්" සමන්විත වනු ඇති බව ඔහු බීබීසීය වෙත පැවසුවේ ය.
"මෙන්න මේ විශාල ප්රශ්නේ එක්ක හැප්පෙන්න විදිහක් මම හොයා ගන්නකම්, අනිත් දේවල් ගැන අවධානය යොමු කරන්න හරි අමාරු යි," ඔහු තවදුරට ත් පැවසීය.
පසුගිය මාසයේ එක්සත් රාජධානියේ පැවති හේ සාහිත්ය උළෙලේ දී ප්රචාරය කළ පෙර පටිගත කරන ලද වීඩියෝවක් හරහා කතුවරයා ප්රේක්ෂකයින්ට පැවසුවේ, "ලෝකේ තියෙන ලියන්න අමාරු ම පොත ඒක නෙවෙයි. ඒක ඇවිල්ලා වෙන දෙයක් කරන්න නම්, මම කරලා ඉවර කරන්න ඕන දෙයක්."
"ඒක තමයි ලේඛකයන්ට කරන්න පුළුවන් දේ. ලේඛකයින්ට තමන්ගේ නිර්මාණ ක්රියාවලියට බාධා කරන දේවල් ජය ගන්න හැකියාවක් තියෙනවා."
ඔහුගේ 'ද සේටැනික් වර්සස්' නවකතාව ප්රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසු 1980 ගණන්වල දී ඉරානයෙන් මරණ තර්ජන එල්ල වූ මෙම කතුවරයා දැනට එක්සත් ජනපදය සහ එක්සත් රාජධානිය යන රටවල් ද්විත්වයේ ම දිවි ගෙවයි.
ඇමෙරිකාවේ දී ඔහු යම් යම් අවස්ථාවල දී ආරක්ෂක සේවාවල සහය ලබා ගන්නා බව ත්, එක්සත් රාජධානිය තවමත් ඔහුට "පෙර පරිදි ම" රාජ්ය ආරක්ෂාව ලබා දෙන බව ත් ඔහු බීබීසීයට පැවසීය.
"ලේඛකයන්ට එතරම් බලයක් නෑ. හමුදාවක් නැහැ අපිට," ඔහු බීබීසීයට පැවසීය. "අපිට පුළුවන් දේ තමයි ලෝකය ගැන ලියන එක. අපි දක්ෂ නම් ඒක නොනැසී පවතීවි."
ඡායාරූප මූලාශ්රය, PA Media
1988 වසරේ දී 'ද සේටැනික් වර්සස්' නිකුත් වූ දා සිට ලෝකය විශාල ලෙස වෙනස් වී ඇති නමුත් ආගම රැඩිකල්කරණය වීම සමාජයට තර්ජනයක්ව පවතින බව සල්මාන් පැවසීය.
"ඇත්තට ම අපිට කිසිසේ ත් ම අදාළ නැති දෙයක් වන මිනිස්සුන්ගේ පෞද්ගලික විශ්වාසය සහ ඕනෑ ම ආගමක් දේශපාලනීකරණය කිරීම වෙන්කර හඳුනා ගන්න ඔබට සිද්ධ වෙනවා. බලන්න, ගබ්සාව සම්බන්ධ මුළු විවාදය සම්බන්ධයෙන්ම ගත්තොත්, රෝ එදිරිව වේඩ් තීන්දුව ආපස්සට හරවන්න ඉතා විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කරපු ක්රිස්තියානි ධර්මයේ ඉතා ම ත් බලවත් ආකාරයක් තමයි මේ වෙද්දී අමෙරිකාවේ තියෙන්නේ."
"මම ආගමික පුද්ගලයෙක් නෙවෙයි. මම කවදාවත් එහෙම කෙනෙක් වෙලා නෑ. මම පැවත එන්නෙත් විශේෂයෙන් ම ආගමික නොවන පවුලකින්... අපි හොඳට හිටියා. ඒක [ආගම] ඇවිල්ල මට ඕනේ දෙයක් නෙවෙයි. හැබැයි ඒක ඕනේ මිනිස්සු ඉන්නවා නම්, ඒක එයාලගේ වැඩක් මිස මගේ වැඩක් නෙවෙයි. හැබැයි ඒ ඒක දේශපාලනීකරණය වෙනකම් විතරයි.
"ඒක දේශපාලනීකරණය වුණා ම, දේශපාලනික අනෙක් හැම දෙයක් වගේ ම ඒක ත් හැම කෙනෙකුට ම අදාළ දෙයක් බවට පත් වෙනවා. මම හිතන්නේ අපි ඒ වෙනස පැහැදිලිව හඳුනා ගන්න ඕනේ.
"ඉතින් කෙනෙක් ගිහින් ප්රචණ්ඩත්වය තෝරා ගන්නවා නම්, මගේ මතය අනුව, ඒ පුද්ගලයා ප්රචණ්ඩත්වයේ නියෝජිතයෙක් මිසක අදාළ ආගමේ නියෝජිතයෙක් නෙවෙයි. ඒ පුද්ගලයාට ඒ ආකාරයෙන් සලකන්න ඕනේ."
'ද සේටැනික් වර්සස්' තුළ ඉස්ලාමීය අනාගතවක්තෘ මුහම්මද්තුමාගේ නිරූපණය සහ ආගම පිළිබඳ එහි සඳහන් කරුණු අපහාසයක් ලෙස සලකනු ලැබූ අතර, ඉරානය ඇතුළු බහුතර මුස්ලිම් ප්රජාවක් වෙසෙන රටවල් එය තහනම් කළේ ය. මෙම මතභේදාත්මක නවකතාව පාකිස්ථානයේ සහ වියවුල්කාරී තත්ත්වයක් ඇති කාශ්මීර කලාපයේ ප්රචණ්ඩකාරී විරෝධතාවලට හේතු විය.
එවකට ඉරාන නායක අයතුල්ලා රුහොල්ලා කොමේනි, රුෂ්ඩි ඝාතනය කිරීම සඳහා 'ෆාත්වා', එනම් ආගමික නියෝගයක් නිකුත් කළේ, කතුවරයාගේ හිස ගෙනැවිත් දෙන්නෙකුට ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන තුනක ත්යාගයක් පිරිනමන බව පවසමිනි. මෙම 'ෆාත්වා' නියෝගය විනිසුරුවරයෙකුට සමාන බලතල ඇති ආගමික පදනමක් හරහා තවමත් සක්රියව පවතියි.
එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස දශකයකට ආසන්න කාලයක් සැඟව සිටීමට සල්මාන්ට සිදු වූ අතර, ඔහුට එල්ල වූ මරණ තර්ජන හේතුවෙන් ඔහුට සන්නද්ධ ආරක්ෂක නිලධාරියෙකුගේ රැකවරණය අවශ්ය විය.
ඡායාරූප මූලාශ්රය, Reuters
ප්රහාරයෙන් පසු ඔහු බොහෝ දුරට පොදු අවස්ථාවලට සම්බන්ධවීමෙන් ඉවත්ව සිට ඇති අතර, මාධ්ය සම්මුඛ සාකච්ඡා, සම්මාන උළෙලවල් සහ සාහිත්ය උත්සව අතළොස්සකට පමණක් සහභාගී විය.
ඔහුගේ නවතම කෘතිය වන 'වික්ටරි සිටි' පසුගිය වසරේ ප්රහාරයට පෙර නිම කරන ලද අතර ඊට විචාරකයින්ගේ සුබවාදී ප්රතිචාර හිමි විය. එම කතා වස්තුව ගෙතී ඇත්තේ, ඉතිහාසය වෙනස් කරන දිව්යමය හමුවකට මුහුණ දෙන, මධ්යතන යුගයේ ඉන්දියාවේ දිවිගෙවූ නව හැවිරිදි දැරියක වටා ය.
1981 වසරේ දී ඔහුගේ දෙවන නවකතාව වන 'මිඩ්නයිට්ස් චිල්ඩ්රන්' සඳහා බුකර් ත්යාගය දිනූ සල්මාන්, පසුගිය වසර පනහක කාලය තුළ ඔහු කළ සමස්ත සේවය වෙනුවෙන් විශිෂ්ට ජයග්රහණයට හිමි සම්මානයක් ලබා ගැනීමට මෑතක දී ලන්ඩනයේ පෙනී සිටියේ ය.
මෙම වසර මුල දී ඔහු 2004 සිට 2006 දක්වා සභාපතිවරයා ලෙස සේවය කළ ලාභ නොලබන සංවිධානයක් වන පෙන් අමෙරිකා වෙතින් 'සෙන්ටිනරි කරේජ් අවෝර්ඩ්' සම්මානය (Centenary Courage Award) ලබා ගැනීම සඳහා අප්රසිද්ධියේ නිව්යෝර්ක් වෙත පැමිණ සිටියේ ය.
සල්මාන් බොහෝ කලක සිට අදහස් ප්රකාශ කිරීමේ නිදහස වෙනුවෙන් පෙනී සිටින අතර බටහිර රටවල දී එය තර්ජනයට ලක්වන බවට අනතුරු ඇඟවීය.
පුළුල් පරාසයක විහිදුණු ඔහුගේ බීබීසී සම්මුඛ සාකච්ඡාවේදී, දීර්ඝ කාලයක් පැවති රෝගී තත්ත්වයක් හේතුවෙන් 94 හැවිරිදි වියේ දී පැරිසියේ දී ජීවිතක්ෂයට පත්වූ The Unbearable Lightness of Being කෘතියේ කතුවරයා වන මිලාන් කුන්දේරාට ද ඔහු උපහාර දැක්වීය.
"මම ඔහු ගැන කල්පනා කරමින් හිටියේ," රුෂ්ඩි පැවසීය. "[මිලාන් කුන්දේරා] සිනහව, කෲරත්වය සමග කටයුතු කිරීමට ඇති මාර්ගයක් කියලා කියනවා.
"ඇත්ත වශයෙන් ම, ඔහුගේ ස්ථාවරය අනුව ගත්ත ම ඔහු සිතන හිතන්නේ, කෲරත්වය කියන්නේ කොමියුනිස්ට්වාදය යනාදිය කියලා. ඒත් මම හිතන්නේ, ඒක නරක උපදෙසක් නෙවෙයි."
පස් වතාවක් විවාහ වී ඇති සල්මාන්, ඔහුගේ දෙවන දරුවා මෙම චෙක් ජාතික කතුවරයාගේ නමින් නම් කළේ ය.
