ਕੀ ਸੱਪ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਡੰਗ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
- ਲੇਖਕ, ਕੇ. ਸੁਭਾਗੁਣਮ
- ਰੋਲ, ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ 2022 ਅਤੇ 2023 ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ। ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਡੰਗ ਲਿਆ।
ਇੱਕ ਮਰੇ ਹੋਏ ਕੋਬਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੈਟਲਸਨੇਕ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ?
ਪਹਿਲੀ ਘਟਨਾ: ਕੋਬਰਾ ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਰ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਡੰਗਿਆ
ਅਸਾਮ ਦੇ ਸ਼ਿਵਸਾਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 45 ਸਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਪ ਨੂੰ ਮੁਰਗੀ ਖਾਂਦੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸੱਪ ਦੀ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਸੁੱਟਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੱਪ ਦੇ ਸਿਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨੂੰ ਡੰਗ ਲਿਆ।
ਉਸ ਆਦਮੀ ਦਾ ਅੰਗੂਠਾ ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਜ਼ਹਿਰ ਉਸ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੇੜਲੇ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ-ਰੋਧੀ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੂਜੀ ਘਟਨਾ: ਇੱਕ ਕੋਬਰਾ ਨੇ ਟਰੈਕਟਰ ਹੇਠਾਂ ਕੁਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਡੰਗ ਮਾਰਿਆ
ਅਸਾਮ ਦੇ ਇਸੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਰੈਕਟਰ ਨੇ ਕੋਬਰਾ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਜੋ ਸਵੇਰੇ 7:30 ਵਜੇ ਕੰਮ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਰੈਕਟਰ ਤੋਂ ਉਤਰਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਨੇ ਡੰਗ ਲਿਆ।
ਇਹ ਘਟਨਾ ਸੱਪ ਦੇ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ 25 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਵੇਨਮ (ਜ਼ਹਿਰ-ਰੋਧੀ) ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਡੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 20 ਸ਼ੀਸ਼ੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਤੀਜੀ ਘਟਨਾ: ਇੱਕ ਸੱਪ ਜਿਸ ਨੇ ਮਰਨ ਤੋਂ 3 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਡੰਗਿਆ
ਤੀਜੀ ਘਟਨਾ ਅਸਾਮ ਦੇ ਕਾਮਰੂਪ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ। ਸ਼ਾਮ 6:30 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕਾਲੀ ਪਿੱਠ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਘਰ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਵਾਸੀ ਰਾਤ 9:30 ਵਜੇ ਦੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੱਪ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੱਪ ਸਮਝ ਕੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਰੀ ਫੜ੍ਹ ਲਈ।
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੱਜੀ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ ਨੂੰ ਡੰਗ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਡੰਗ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਡੰਗ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਦਰਦ ਜਾਂ ਸੋਜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੱਪ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ 2 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੱਪ ਨੇ ਡੰਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਚਿੰਤਾ, ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਫਿਰ, ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਜ਼ਹਿਰ-ਰੋਧੀ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 43 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਬਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ 6 ਦਿਨ ਲੱਗ ਗਏ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੱਪ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਡੰਗਿਆ?
ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ʼਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਹਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਅਸਲ ਹੈ।
ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਧਿਐਨ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਹੁਣ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤ ਜਾਂ ਸਿਰ ਵੱਢਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕਿਉਂ ਹੈ।
ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਸਨੇਕਬਾਈਟ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਮਨੋਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੈਨਾਇੰਜ਼ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੇ ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, "ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਮਨੁੱਖੀ ਲਾਰ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ ਗ੍ਰੰਥੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਰਿੰਜ ਵਰਗੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੰਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।"
ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਦੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਜ਼ਹਿਰ ਗ੍ਰੰਥੀ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾਲ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।"
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਮਨੋਜ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਿਛੋਕੜ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੱਛਰ ਸਾਨੂੰ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਕੱਟਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉੱਠਾਂਗੇ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੱਲਣਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਿੱਲਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।"
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਸੱਪਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਝੂਠੇ ਡੰਗ 'ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਯਾਨੀ ਸੱਪ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਝੂਠੇ ਡੰਗ ਨਾਲ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਸਕੇ।
ਪਰ ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, "ਇਹ ਦਿਮਾਗ਼ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇੱਕ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੱਪ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੱਪ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਉਤੇਜਨਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਡੰਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਹਿਰ ਡੰਗੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਜਾਵੇ।"
"ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਪ ਇਸਨੂੰ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰ ਗ੍ਰੰਥੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਾਰਾ ਜ਼ਹਿਰ ਜੋ ਡੰਗੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।"
ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਿਹੜੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਡੰਗਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ?
ਡਾ. ਮਨੋਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਵਿਵਹਾਰ ਰੈਟਲਸਨੇਕ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਅਕਸਰ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਇਹ ਸੱਪ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਅਕੁਰੁਪੇ ਵਿੱਚ ਕਲਿੰਗਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਖੋਜ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡਾ. ਐੱਸਆਰ ਗਣੇਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਭੂਰੇ ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕੋਬਰਾ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਬਾਰੇ ਬੋਲਦਿਆਂ, ਡਾ. ਮਨੋਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਵਾਈਪਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਲਾਸ ਵਾਈਪਰ, ਕਰਲੀ ਵਾਈਪਰ, ਬਾਂਸ ਵਾਈਪਰ, ਮਾਲਾਬਾਰ ਵਾਈਪਰ, ਕੋਰਲ ਸੱਪ ਅਤੇ ਬੈਂਡਡ ਵਾਈਪਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।"
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੱਪ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕੰਡਾਕੰਡਾਈ ਨੀਰਕੋਲੀ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਹਾਨੀਰਹਿਤ ਜਾਪਣ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।"
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਿਨਾਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗ਼ਲਤ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਰਿਆ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਮਨੁੱਖ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ' ਲਈ ਡਾਕਟਰੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਸੱਪਾਂ ਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੋਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।"
"ਅਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿ ਇੱਕ ਸੱਪ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਰ ਵੱਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਕੀ ਜੇਕਰ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਪਿਆ ਹੋਵੇ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਦੇਖਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੱਲ ਸਬੰਧਤ ਮਾਹਰਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਢੁਕਵੀਂ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ ਹੈ।"
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇਸ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਬਾਰੇ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਡਾ. ਮਨੋਜ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, "ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਸੱਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ 'ਤੇ ਡੰਗਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।"
"ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੰਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਡਾ. ਗਣੇਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਧਿਐਨ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿ ਸੱਪ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਸ ਦਾ ਡੰਗਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਨੋਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਨੂੰਨ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸੱਪ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
"ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਦੁਰਲੱਭ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀਮਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਰ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਧਿਐਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।"
ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਨਤੀਜੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗਣ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਡੂੰਘੇ ਉਪਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੀ ਘੰਟੀ ਹਨ ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ।
ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
