ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ: ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਾਇਆ, 7 ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਾ ਪਤਾ ਹੋਣ

ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਜਾਣੇ- ਪਛਾਣੇ ਕਲਾਕਾਰ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਕਈ ਕਲਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਅੱਜ ਕੱਲ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਮਨੋਰੰਜਨ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਨ।

ਕਈ ਨਵੇਂ ਕਲਾਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਲਕਾਂ ’ਚ ਪਰਫੌਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੂੰ ਹਰ ਉਮਰ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕ ਸੁਣਦੇ ਹਨ।

60 ਸਾਲਾਂ ਤੋ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੱਤ ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ ਬਾਰੇ...

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ - ਅਧਿਆਪਕ ਤੋਂ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣਨ ਤੱਕ

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਕਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਤੇਜ ਕੌਰ ਹੈ।

ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਤੋਂ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੇ ਕਾਲਜ ਲਈ ਮਲੋਟ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੀਏ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।

ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਐੱਮਏ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦਾਸ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ ਰਹੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਕੁਸ਼ਤੀ, ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਅਤੇ ਜੁੱਡੋ ਕਰਾਟੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੱਥ ਅਜ਼ਮਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜੁੱਡੋ ਕਰਾਟੇ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਬੈਲਟ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪੰਜਾਬ ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।

 ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ 2019 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ‘‘ਮੈਨੂੰ ਬਚਪਨ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦਾ, ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਚਿੱਪ ਪਾਈ ਤੇ ਕੁਝ ਫੀਡ ਕੀਤਾ।‘’

‘’ਮੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਉਸਤਾਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਏ ਪਰ ਰੇਡੀਓ, ਟੀਵੀ ਸੁਣਿਆ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ। ਖੁਦ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਲਾ ’ਚ ਨਿਖਾਰ ਆਉਂਦਾ ਗਿਆ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਰਿਹਾ।’’

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਨਾਟਕਕਾਰ ਹਰਪਾਲ ਟਿਵਾਣਾ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਮੁਤਾਸਿਰ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਾਟਕ ਵੀ ਕੀਤੇ।

ਹਰਪਾਲ ਟਿਵਾਣਾ ਵੱਲੋਂ ਸੁਰਖ਼ ਗੁਲਾਬ ਕੀ ਬੇਟੀ ਨਜ਼ਮ ਨੂੰ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸ ਨੇ ਇਸ ਨਾਟਕ ਸਣੇ ਹਿੰਦ ਦੀ ਚਾਦਰ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਸੂਫ਼ੀ ਫ਼ਕੀਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਤੇ ਦੀਵਾਨਗੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕੋਈ ਸਰਹੱਦ ਨਹੀਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਲਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗੁਰਇੱਕ ਮਾਨ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ‘‘ਕੁਝ ਗਾਣਾ, ਲਿਖਣਾ ਤੇ ਨੱਚਣਾ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਗੁਰਦਾਸ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।’’

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਹਰਪਾਲ ਟਿਵਾਣਾ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹਨ ਅਤੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਪੰਡਿਤ ਆਤਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ।

ਗੁਰਦਾਸ ਦੱਸਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੱਚਣ-ਗਾਉਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਗੁਰਦਾਸ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ।

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਨਜੀਤ ਮਾਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋ਼ਡਿਊਸਰ ਹਨ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਾਜ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਰਇੱਕ ਮਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਰਾਮਲੀਲਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਾਣਾ ਗਾਇਆ

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਖਾਸ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ‘‘ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਮਲੀਲਾ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਸੀ, ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਚਾਚਾ ਜੀ ਨੇ ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸੀਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸਾਡੇ ਮੁੰਡੇ ਤੋਂਂ ਗਵਾ ਲਓ।’’

ਆਪਣੀ ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਬਾਰੇ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਦਾਸ ਤਾਂ ਹੋਣੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫ਼ਿਰ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਗਿੜਦਾ ਜਾਂ ਛੱਲਾ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੱਕੇ ਹਨ।

60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਵਾਨੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਨਕੋਦਰ ਡੇਰੇ ਦੇ ਮੁਰੀਦ ਗੁਰਦਾਸ

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਕੋਦਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਮੁਰਾਦ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਮੁਰੀਦ ਹਨ।

ਇਹ ਡੇਰਾ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ 24 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਫ਼ਾਸਲੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦੀ ਇਸ ਡੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਡੇਰੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਡੇਰੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਬਾਰੇ ਉਹ ਤਫ਼ਸੀਲ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ‘‘ਨਕੋਦਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਪੀਰ-ਓ-ਮੁਰਸ਼ਦ, ਸਾਈਂ, ਗੁਰੂ ਹਨ।’’

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਸਾਈਂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਬੈਨਰ ਹੇਠਾਂ ਉਹ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਵਾਦ

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨਾਲ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਿਵਾਦ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ।

2019 ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਨੇਡਾ ਟੂਰ ਦੌਰਾਨ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਰੈੱਡ ਐੱਫ਼ ਐੱਮ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ‘ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ’ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਦਰਅਸਲ, ਰੇਡੀਓ ਹੋਸਟ ਨੇ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਬਨਾਮ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲੀ ਸਬੰਧੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਚਲਦੀ ਬਹਿਸ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੇ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ-

“ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਨੇਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਜ਼ਬਾਨ ਤਾਂ ਹੋਣੀ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਸਾਊਥ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਬੰਦਾ ਕਹਿ ਸਕੇ ਤੇ ਗੱਲ ਆਪਣੀ ਸਮਝਾ ਸਕੇ, ਜੇ ਉੱਥੇ ਸਮਝ ਨਾ ਆ ਸਕੀ ਤਾਂ ਫਾਇਦਾ ਕੀ ਹੈ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਹੋਣ ਦਾ।”

“ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਬਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਬੋਲਦੇ ਨੇ...ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਬਾਨ ਹੈ ਸਾਰਾ ਦੇਸ਼ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੇ ਸਾਡਾ ਦੇਸ਼ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਜਾਊਗਾ ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੀ ਹੈ..ਬੋਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਵੀ ਹੈ, ਜੇ ਮਾਂ ਬੋਲੀ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਇੰਨਾ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮਾਸੀ 'ਤੇ ਵੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮਾਸੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"

ਇਸ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੁਖ਼ਾਲਫ਼ਤ ਹੋਣ ਲੱਗੀ, ਕਈ ਥਾਂ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਵੀ ਹੋਏ।

ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਾਅਰੇ ਲਾਉਂਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਅਪਸ਼ਬਦ ਕਹੇ ਤਾਂ ਮਾਮਲਾ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਗਿਆ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਬਾਰਡਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਹਾਲੇ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਿੱਤੇ ਬਿਆਨ ਵਾਲਾ ਮਾਮਲਾ ਠੰਡਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਵਾਦ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ।

2021 ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਉੱਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੰਚ ਤੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ (ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ) ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।

ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਨਕੋਦਰ ਡੇਰੇ ਦੇ ਸਾਈਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ‘ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਅੰਸ਼-ਵੰਸ਼’ ਹਨ।

ਇਸ ਮਸਲੇ ਉੱਤੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ।

ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੇ ਵੀਡੀਓ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘‘ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।’’

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਲਿਬਾਸ ਤੇ ਅੰਦਾਜ਼

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਬਤੌਰ ਗਾਇਕ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵੇਲੇ ਵੱਖਰੇ ਲਿਬਾਸ ਕਾਰਨ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਆਪਣੇ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਰੰਗਦਾਰ ਕੁੜਤੇ ਚਾਦਰੇ ਦੇ ਕਈ ਵਿਕਲਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁੜਤਾ ਚਾਦਰਾ ਕਿਸ ਰੰਗ ਦਾ ਪਾਉਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਸ਼ੋਅ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਐਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੁੜਤੇ ਚਾਦਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਜੁੱਤੀ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹੀ ਨਹੀਂ ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਗਰੂ ਜਾਂ ਝਾਂਜਰ ਵੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਸਾਜ਼ ਡਫ਼ਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਲਿਬਾਸ ਅਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਕਾਰਨ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਰੀਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਉਮਰ ਦੇ 6 ਦਹਾਕੇ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਗੁਰਦਾਸ ਨੂੰ ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਗਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਣਾ ਵੱਖਰੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ – ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ ਤੇ ਅਦਾਕਾਰ

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਅਤੇ ਲਿਖੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਕਰਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਅਦਾਕਾਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਹੈ।

1980ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਈ ਹਿੱਟ ਗੀਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ....

ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੇ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ...

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੇ ਕਈ ਨਾਟਕ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੱਸੀਏ ਬੇਖ਼ਬਰੇ ਨਾਟਕ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ: ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਵਾਰਿਸ’ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਕੌਮੀ ਫ਼ਿਲਮ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਕਈ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਚਿਹਰਾ ਗੁਰਦਾਸ

1980ਵਿਆਂ ਤੋਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਚਿਹਰਾ ਹਨ।

ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਕਾਰਨ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਗੀਤ ਮੰਨਕੇ, ਯਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਏ, ਅੱਖੀਆਂ ਉਡੀਕ ਦੀਆਂ, ਪੰਜਾਬੀਏ ਜ਼ੁਬਾਨੇ ਆਦਿ ਨੇ ਗੁਰਦਾਸ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀ, ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਬਾਤ ਪਾਉਂਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੂੰ ਕੁੱਲ ਆਲਮ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ।

ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਬਦਲ ਰਹੀ ਗੀਤਕਾਰੀ ਬਾਰੇ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਦਲਾਅ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ‘‘ਜੋ ਮਾਲਕ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸਬਰ, ਸ਼ੁਕਰ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਨਾਲ ਰੱਜ ਕੇ ਮਾਣਿਆ। ਜਿਹੜੀ ਬੋਲੀ ਸਾਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤੇ ਰੋਟੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਵਾਰੇ ਜਾਈਏ।’’

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)