ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾਲੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਨਵਾਂ ਤਰੀਕਾ, ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਕਿਵੇਂ ਖ਼ਾਸ ਹੈ
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
- ਲੇਖਕ, ਗੋਪਾਲ ਕਟੇਸ਼ੀਆ
- ਰੋਲ, ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਨਾਲੀ 'ਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਲਾਗ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਨਾਲੀ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਗੁਦਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਲਾਗ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਨਾਲੀ ਦੀ ਲਾਗ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਯੂਰੀਨਰੀ ਟ੍ਰੈਕਟ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ (ਯੂਟੀਆਈ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਯੂਟੀਆਈ ਦੇ 400 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ 2.37 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਸ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ 55,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਕੁਝ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਪ੍ਰਤੀ ਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਲਾਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਖਾਸ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਨਾਲੀ ਦੀ ਲਾਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਲਾਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੇ ਟੈਸਟ ਮੌਜੂਦਾ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਨਤੀਜੇ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਡੇਢ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਭਾਵਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰਲ ਸਾਲਟ ਐਂਡ ਮਰੀਨ ਕੈਮੀਕਲਜ਼ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਸੀਐਸਐਮਸੀਆਰਆਈ) ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੈ।
ਸੀਐਸਐਮਸੀਆਰਆਈ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕਿੱਟ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਟੈਸਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਨੌਂ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਨਿਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਜਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਸਟਾਫ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਇਸ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਕਿੱਟ ਨੂੰ 'ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਖੋਜ' ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Alpesh Dabhi/BBC
U-AST (ਯੂ-ਏਐਸਟੀ) ਕਿੱਟ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਸੀਐਸਐਮਸੀਆਰਆਈ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾਕਟਰ ਸੌਮਿਆ ਹਾਲਦਾਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੀਮ ਮੈਂਬਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਬੇਹੇਰੇ ਨੇ ਇਹ ਕਿੱਟ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਡਾਕਟਰ ਹਾਲਦਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੂਟੀਆਈਜ਼ (UTIs) ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਹਾਈਡ੍ਰੋਫੋਬਿਕ ਹਨ, ਭਾਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅਜਿਹੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹਾਈਡ੍ਰੋਫੋਬਿਕ ਹਨ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪੌਲੀਵਿਨਾਇਲਾਈਡੀਨ ਫਲੋਰਾਈਡ (ਪੀਵੀਡੀਐਫ) ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਜਿਹਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋਫੋਬਿਕ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਇਸ ਕਿੱਟ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਝਿੱਲੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਫਿਲਟਰ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਵੀਹ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪੀਵੀਡੀਐਫ ਵਾਲਾ ਘੋਲ ਲਪੇਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।"
"ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਝਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਗਲੂਕੋਜ਼, ਜੋ ਕਿ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਲਈ ਭੋਜਨ ਹੈ, ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਝਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਫੀਨ ਆਕਸਾਈਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਬਾਇਓਸੈਂਸਰ ਹੈ ਜੋ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਤੱਕ ਦਵਾਈ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।"
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਝਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 2,3,5 ਟ੍ਰਾਈਫੇਨਾਇਲ ਟੈਟਰਾਜ਼ੋਲਿਅਮ ਕਲੋਰਾਈਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਟੈਟਰਾਜ਼ੋਲਿਅਮ ਕਲੋਰਾਈਡ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਤਰਲ ਦੀ ਐਸਿਡਿਟੀ (pH ਵੈਲਿਊ) ਬਦਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਤਰਲ ਨੂੰ ਗੁਲਾਬੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਹਾਲਦਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਯੂਟੀਆਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਸਚੇਰੀਚੀਆ ਕੋਲੀ (ਈ. ਕੋਲੀ), ਸੂਡੋਮੋਨਸ ਐਰੂਗਿਨੋਸਾ, ਵਿਬਰੀਓ ਕੋਲੇਰੀਆ, ਐਂਟਰੋਕੌਕਸ ਫੈਕਲਿਸ, ਅਤੇ ਸੂਡੋਮੋਨਸ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਐਂਪਸੀਲਿਨ, ਅਮੋਕਸੀਸਿਲਿਨ, ਅਮੀਕਾਸਿਨ, ਅਤੇ ਸਿਪ੍ਰੋਫਲੋਕਸਸੀਨ ਮੁੱਖ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਹਨ ਜੋ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਲਾਗ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।"
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Maheshwari Behere
ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੇ ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਲੈਣ 'ਤੇ ਵੀ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਡਾਕਟਰ ਹਾਲਦਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈ. ਕੋਲੀ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਐਂਪਸੀਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹੀ ਦਵਾਈ ਸੂਡੋਮੋਨਸ ਐਰੂਗਿਨੋਸਾ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸੂਡੋਮੋਨਸ ਐਰੂਗਿਨੋਸਾ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਐਂਪਸੀਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਟੈਸਟ ਟਿਊਬਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕਿੱਟ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੇ ਪਾਊਡਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।
ਹੁਣ ਇਹ ਕਿੱਟ ਤਿਆਰ ਸੀ।
ਨਿਦਾਨ (ਡਾਇਗਨੋਸਿਸ) ਲਈ, ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਚਾਰ ਟੈਸਟ ਟਿਊਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਚਾਰਾਂ ਟਿਊਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਰੱਗ ਪਾਊਡਰ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਛੇ ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਇਸ ਸੈਂਪਲ ਕਮਰੇ ਦੇ ਆਮ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਛੇ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਪੀਵੀਡੀਐਫ ਝਿੱਲੀ ਨੂੰ ਚਾਰਾਂ ਟਿਊਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇਕਰ ਨਮੂਨਾ ਗੁਲਾਬੀ ਹੋ ਜਾਵੇ?
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, CSMCRI
ਡਾਕਟਰ ਹਾਲਦਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੇ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਟਿਊਬ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦਵਾਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ। ਪਰ ਜਿਸ ਟਿਊਬ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦਵਾਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉੱਥੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤਰਲ ਦੀ ਐਸਿਡਿਟੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"
"ਝਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਟੈਟਰਾਜ਼ੋਲਿਅਮ ਕਲੋਰਾਈਡ ਡਾਈ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਝਿੱਲੀ ਨੂੰ ਡੁਬੋਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੇਢ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਰੰਗ ਗੁਲਾਬੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।''
ਸੀਐਸਐਮਸੀਆਰਆਈ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਨਾਲ ਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿੱਟ ਮੌਜੂਦਾ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਹੋ-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਤੋਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ 50 ਨਮੂਨਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸੀਐਸਐਮਸੀਆਰਆਈ ਦੀ ਰੈਪਿਡ ਕਿੱਟ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਡਾਕਟਰ ਹਾਲਦਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟੈਸਟਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਇੱਕੋ-ਜਿਹੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਰੈਪਿਡ ਟੈਸਟ ਕਿੱਟ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੀ 100 ਫੀਸਦੀ ਸਟੀਕ ਸਾਬਤ ਹੋਏ।
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਕਿੱਟ ਦਾ ਨਾਮ ਯੂ-ਏਐਸਟੀ (U-AST) ਕਿੱਟ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਟੀਆਈ ਤੋਂ 'ਯੂ' ਅਤੇ 'ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ-ਸੈਂਸੀਟੀਵਿਟੀ ਟੈਸਟ' ਤੋਂ 'AST' ਲੈ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਸਬੰਧੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਕਿਉਂ ਲੱਗਦੇ ਹਨ?
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, CSMCRI
ਰਾਜਕੋਟ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਪੀਡੀਯੂ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਘਣਸ਼ਿਆਮ ਕਵਾਥੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੈਟਰੀ ਡਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡਿਸ਼ ਨੂੰ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਇਨਕਿਊਬੇਟਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਵਧਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਸਕੇ।''
''ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਜਿਹੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਡਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਡਿਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਨ ਲਈ ਇਨਕਿਊਬੇਟਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੈਟਰੀ ਡਿਸ਼ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਬੈਕਟੀਰੀਆ 'ਤੇ ਕਿਸ ਦਵਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।"
ਜਿਸ ਦਵਾਈ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਗਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਵਾਈ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੇਅਸਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕਵਾਥੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 1200 ਰੁਪਏ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਸਤੀ ਕਿੱਟ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ?
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Dr Soumya Haldar
ਡਾਕਟਰ ਹਾਲਦਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯੂਟੀਆਈ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਚਿੰਤਤ ਸਨ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਨਿਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਸੀਐਸਐਮਸੀਆਰਆਈ ਭਾਵਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਵਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਲਈ ਕਲਚਰ ਅਤੇ ਸੈਂਸੀਟੀਵਿਟੀ ਸਬੰਧੀ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਮੂਨਾ 200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਭੇਜਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।''
''ਜੇਕਰ ਨਮੂਨੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਕੋਲਡ ਚੇਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਮੂਨਾ ਡਿਲੀਵਰ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਕਾਰਨ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭਾਵਨਗਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸਹੂਲਤ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।"
ਡਾਕਟਰ ਹਾਲਦਾਰ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨਿਦਾਨ ਜਾਂ ਜਾਂਚ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਰੀਕਾ ਅਜ਼ਮਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਯੂਟੀਆਈ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਲਾਜ ਲਈ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕਿੱਟ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਾਂ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਸਟਾਫ ਦੁਆਰਾ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਕਰ ਸਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਜਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਸਟਾਫ ਦੇ।''
"ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਜਾਂਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪੀਵੀਡੀਐਫ ਝਿੱਲੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਕਿ ਇਸ ਝਿੱਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਨਿਦਾਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਝਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੋਧਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਯੂ-ਏਐਸਟੀ ਕਿੱਟ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਏ।''
''ਇਹ ਕਿੱਟ 50 ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਗੋਂ ਕਈ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੂਟੀਆਈ ਦੇ ਨਿਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।"
ਸੀਐਸਐਮਸੀਆਰਆਈ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਾਂਤੀ ਭੂਸ਼ਣ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੀਐਸਐਮਸੀਆਰਆਈ ਇਸ ਕਿੱਟ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੀ ਇਹ ਕਿੱਟ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਨਿਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕਵਾਥੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਕਿੱਟ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਨਿਦਾਨ ਕਰ ਸਕੇ ਤਾਂ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਉਪਯੋਗੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਰੁਟੀਨ ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨੂੰ ਸੈਂਟਰਿਫਿਊਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀ ਸਲਾਈਡ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਸ (ਪੀਯੂਐਸ) ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਲਈ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪ ਰਹਿਣ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੁਰੰਤ ਯੂਟੀਆਈ ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਤੁਰੰਤ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।''
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਲਚਰ ਅਤੇ ਸੈਂਸੀਟੀਵਿਟੀ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲਾਗਾਂ ਜਾਨਲੇਵਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਇਸ ਲਈ ਨਿਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਦੇਰੀ ਚਿੰਤਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਨਿਨਜਾਈਟਿਸ (ਦਿਮਾਗੀ ਬੁਖਾਰ) ਆਦਿ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਨਿਦਾਨ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸੀਐਸਐਮਸੀਆਰਆਈ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਕਿੱਟ ਅਜਿਹਾ ਨਿਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਫਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ।"
ਡਾਕਟਰ ਹਾਲਦਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਟੈਸਟ ਕਿੱਟ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਉਪਯੋਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਝਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਗੁਲਾਬੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਖੂਨ ਦੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
