ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖਿਆਲਾਂ 'ਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਕੰਮ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਲਾ ਸਕਦੇ? ਇਹ ਆਲਸ ਨਹੀਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈ
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ ਖਿਆਲਾਂ 'ਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਅਕਸਰ ਸੁਸਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਗਨਿੱਟੀਵ ਡਿਸਇੰਗੇਜਮੈਂਟ ਸਿੰਡ੍ਰੋਮ ( ਸੀਡੀਐੱਸ- ਇਕ ਬੋਧਾਤਮਕ ਵਿਘਨ ) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਵੇ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੀਡੀਐੱਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1960 ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ 'ਸੀਡੀਐੱਸ'?
ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਜਾਂ ਆਦਤ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਸਿੰਡਰੋਮ ਕਿਉਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਇਸਦਾ ਜਵਾਬ ਇਸਤੋਂ ਉੱਠਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੈ।
ਸੀਡੀਐੱਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਖਿਆਲਾਂ 'ਚ ਖੋਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸੀਡੀਐੱਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਮ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਰੱਖਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਜਾਂ ਆਲਸੀ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸੀਡੀਐੱਸ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਵਾਪਰਦੇ ਰੁਝਾਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਫ਼ਲ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਏਡੀਐੱਚਡੀ ਅਤੇ ਸੀਡੀਐੱਸ ਵਿਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ
ਅਟੈਂਸ਼ਨ ਡੇਫੇਸ਼ਿਟ ਹਾਈਪਰਐਕਟੀਵਿਟੀ ਡਿਸਆਰਡਰ (ਏਡੀਐੱਚਡੀ) ਦੇ ਉਲਟ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਈਪਰਐਕਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਆਵੇਗਸ਼ੀਲਤਾ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸੀਡੀਐੱਸ ਨੂੰ ਇਸਦੇ "ਸੁਸਤ ਬੋਧਾਤਮਕ ਸੁਭਾਅ" ਦੁਆਰਾ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਗਾੜਾਂ ਦੇ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਅਤੇ ਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਮੈਨੂਅਲ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਗਾੜਾਂ ਦੇ ਮਿਆਰੀ ਵਰਗੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ "ਧਿਆਨ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਗਾੜ" ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਖੋਜ ਦਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਪੱਧਰ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਏਡੀਐੱਚਡੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਏਡੀਐੱਚਡੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਤਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਜਲਦੀ ਭੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਵੱਲ ਲਗਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੀਡੀਐੱਸ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਸੀਡੀਐੱਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ?
ਸੀਡੀਐੱਸ ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮਾਪਦੰਡ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਅਕਸਰ ਦਿਨ 'ਚ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਣਾ, ਮਾਨਸਿਕ ਧੁੰਦ (ਬ੍ਰੇਨ ਫੋਗ) ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਹੌਲੀ ਗਤੀ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਵਲੀ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਅਕਸਰ ਉਹਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਵਹਾਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਹੌਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਗਤੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਧੀਮੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਗਤੀ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਜਾਂ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੁਆਰਾ ਸੋਚਣ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਬੁੱਧੀ ਜਾਂ ਜਤਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ - ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੌਲੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਸੀਡੀਐੱਸ ਦਾ ਇਲਾਜ
ਸੀਡੀਐੱਸ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੀਡੀਐੱਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਫੋਕਸ ਬੇਹਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਬੋਧਾਤਮਕ ਵਿਵਹਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਥੈਰੇਪੀ (ਕੋਗਨਿਟੀਵ ਬਿਹੇਵਰਾਲ ਥੈਰੇਪੀ -ਸੀਬੀਟੀ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਖੋਜਕਰਤਾ ਇਸਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਉਤੇਜਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏਡੀਐੱਚਡੀ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਸਬੂਤ ਅਜੇ ਵੀ ਨਿਰਣਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਨੀਂਦ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ ਵੀ ਇਸਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਕੁਝ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੀਡੀਐੱਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਲਸ ਜਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਘਾਟ ਵਜੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਡਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਮੰਗਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰਤ ਮਾਨਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੀਡੀਐੱਸ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਏਡੀਐੱਚਡੀ ਜਿੰਨਾ ਆਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ 5%-7% ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੀਡੀਐੱਸ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਜਾਣੇ ।
ਸੀਡੀਐੱਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪਛਾਣ ਕੇ ਕਿ ਸੀਡੀਐੱਸ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
(ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ)
