ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ: ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਬੱਚੇ ਪਰ ਕਿਉਂ

- ਲੇਖਕ, ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ
- ਰੋਲ, ਬੀਬੀਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀ
ਤੁਸੀਂ ਅਕਸਰ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਹੋਣਾ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ 'ਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹੋਣ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ 'ਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਖੂਬੇ ਚਰਚੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਕਉਂਕਿ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਮਾਰਟ ਸਕੂਲ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਕੂਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸਕੂਲ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰਨਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਮਹੱਤਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਸ ਸਕੂਲ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖ਼ਾਸ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਮੁਫ਼ਤ ਸਕੂਲ ਵੈਨ ਸੇਵਾ। ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਪਹੁੰਚਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਕੂਲ ਬੱਸ ਨਾਲ ਮੁੱਕੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Kuldeep Singh Brar/BBC
ਸਕੂਲ ਦੇ ਹੈੱਡ ਟੀਚਰ ਲਵਜੀਤ ਗਰੇਵਾਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 150 ਦੇ ਕਰੀਬ ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ ਪਰ ਸਕੂਲ ਦੀ ਮੁਫ਼ਤ ਵੈਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਵਧ ਗਈ ਹੀ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਫਿਕਰਮੰਦ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵੈਨ ਘਰ ਦੇ ਮੂਹਰੋਂ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਛੱਡਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਾਪੇ ਵੀ ਬੇਫਿਕਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।"
ਉਹ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Kuldeep Singh Brar/BBC
ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਚੱਲਦਿਆਂ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲ ਵੈਨਾਂ ਨੂੰ ਤੀਜਾ ਸਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਵਾ ਤਿੰਨ ਸੋ ਬੱਚਾ ਸਕੂਲੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਸੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇੱਥੇ 463 ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ।
ਗਰੇਵਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰੀਬ 11 ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹਨ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-
'ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਕੂਲ'
2019 ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਇਹ ਏਸੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਸਮਾਰਟ ਸਕੂਲ ਸੀ। ਇਥੋਂ ਦਾ ਮਿਹਨਤੀ ਸਟਾਫ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਤੋਂ ਵੀ ਬੱਚੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਕੂਲ ਡਿਪਟੀ ਡੀਓ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਅੰਜੂ ਰਾਣੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡ ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਸਾਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਕੂਲ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਪਿੰਡ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਬਾਰਡਰ ਪੱਟੀ 'ਤੇ ਸਕੂਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਜਾਣ ਲਈ ਕੋਈ ਸੁਵਿਧਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।"
"ਇਸ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਮੰਗ ਸੀ ਕਿ ਇੱਥੇ ਵੈਨਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਣ। ਹੁਣ ਇੱਥੇ 10 ਤੋਂ 12 ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।''
''ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਬਿਲਕੁਲ ਮੁਫ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।"

ਮੁਫ਼ਤ ਵੈਨ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਮਾਪੇ
ਘੜੁੰਮੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਪਰਵਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਨਾਲੋਂ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧੀਆ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨੋਂ ਬੱਚੇ ਇਸੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਪੰਜ ਤੋਂ ਛੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਭੇਜਦੇ ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦਾ ਖਰਚਾ ਸਕੂਲ ਦੇ ਖਰਚੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"
"ਇੱਥੇ ਇਹ ਸੁਵਿਧਾ ਬਿਲਕੁਲ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਵੀ ਵਧਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Kuldeep Singh Brar/BBC
ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਿਕਾਸ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੀ ਵੈਨ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਾਫੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਵੈਨ ਦੇ ਡਰਾਈਵਰ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਡਰਾਈਵਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਮੇਰੀ ਅਤੇ ਦੋ ਹੋਰ ਵੈਨਾਂ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ 125 ਦੇ ਕਰੀਬ ਬੱਚੇ ਲੈ ਕੇ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।''
''ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਖੁਸ਼ ਹਨ।"

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Kuldeep Singh Brar/BBC
ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਇਸ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਖ਼ਾਸੇ ਖੁਸ਼ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਕਈ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਿੰਡ ਓਡੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਸਕੂਲ 'ਚ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੁਖਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ।

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Kuldeep Singh Brar/BBC
ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
"ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿੰਡ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਕਾਫੀ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ।"
ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਰੂਹਾਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।''
''ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਟੂਰ ਵੀ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।"












